به گزارش ایلنا به نقل از روابط عمومی و امور بین‌الملل خانه کتاب و ادبیات ایران، آیین افتتاحیه بیست‌ودومین نمایشگاه کتاب سیستان‌وبلوچستان یکشنبه (۱۲ مهر ۱۴۰۵) با حضور ناصر افشارپور؛ مدیرکل دفتر توسعه کتاب و کتابخوانی معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، عبدالسلام بلوچ‌زاده؛ مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی سیستان‌وبلوچستان، علیرضا شهرکی؛ معاون سیاسی و اجتماعی استاندار سیستان‌وبلوچستان، مولوی محمدجعفر محبی؛ از علمای اهل سنت، مسئولان فرهنگی کشور و مدیران استانی و جمعی از ناشران و اهالی فرهنگ برگزار شد.
آثاری متناسب با فرهنگ و نیازهای استان در نمایشگاه کتاب عرضه می‌شود
ناصر افشارپور در این آیین گفت: بیست‌ودومین نمایشگاه کتاب سیستان‌وبلوچستان به‌صورت متمرکز برگزار می‌شود و تنوع آثار ارائه‌شده در آن، با توجه به فراخوان انجام‌شده از ناشران و نیازهای فرهنگی استان، نسبت به بسیاری از نمایشگاه‌های کتاب بیشتر است.
وی افزود: تلاش شده تا آثاری متناسب با شرایط، فرهنگ و نیازهای هر استان شناسایی و جمع‌آوری شود تا مخاطبان بتوانند به مجموعه‌ای متنوع و به‌روز از کتاب‌ها دسترسی داشته باشند.
مدیرکل دفتر توسعه کتاب و کتابخوانی معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ادامه داد: ایران فقط تهران نیست و برگزاری نمایشگاه‌های کتاب در استان‌ها در راستای تحقق عدالت فرهنگی دنبال می‌شود؛ رویکردی که مدت‌هاست مورد پیگیری قرار دارد تا در استان‌های کمتر برخوردار نیز کتاب‌ها و آثار به‌روز کشور در اختیار مخاطبان قرار گیرد.
افشارپور در پایان با قدردانی از دستگاه‌های اجرایی و مجموعه‌هایی که در برگزاری نمایشگاه کتاب سیستان‌وبلوچستان نقش داشته‌اند، عنوان کرد: برگزاری این نمایشگاه حاصل تلاش و همکاری دستگاه‌های مختلف است و امیدواریم مردم استان بتوانند به بهترین شکل از ظرفیت فراهم‌شده و برنامه‌های این رویداد فرهنگی استفاده کنند.
نمایشگاه کتاب یک جشنواره و رویداد کتابی است
عبدالسلام بلوچ‌زاده نیز در سخنرانی خود در این آیین با اشاره به وقفه ۷ ساله در برگزاری بیست ودومین نمایشگاه کتاب سیستان‌وبلوچستان گفت: نمایشگاه کتاب یک جشنواره و یک رویداد کتابی است و نباید صرفاً آن را محلی برای عرضه و فروش کتاب در نظر گرفت. ما در زیست‌بوم معاصر و جدید زندگی می‌کنیم و قطعاً دستیابی به کتاب در بستر جدید ساده‌تر است، اما باید بستری فراهم شود که انسان معاصر در این فضای فرهنگی قدم بزند و اندکی از رنج زیستن را کاهش دهد.
وی با بیان اینکه «هر توجیهی برای نخواندن کتاب خود یک تراژدی است»، ادامه داد: ما باید با نگاهی تبارشناسانه به این موضوع باید بیندیشیم و این مسئله نیازمند واکاوی عمیق است.
مردم سیستان‌وبلوچستان از مروجان اصلی فرهنگ ایرانی در تاریخ مناطق هم‌جوار هستند
علیرضا شهرکی نیز در این برنامه گفت: کاروان کتاب پس از هفت سال وقفه باهمت و تلاش مجموعه دست‌اندرکاران بار دیگر به استان بازگشت و فضایی زیبا برای حضور مشتاقان کتاب و اهالی فرهنگ فراهم شد.
معاون سیاسی و اجتماعی استاندار سیستان‌وبلوچستان ادامه داد: مردمان این دیار، علاوه بر نقش‌آفرینی در حوزه حاکمیت و انقلاب اسلامی، یکی از مروجان اصلی فرهنگ ایرانی در این خطه و حتی در تاریخ مناطق هم‌جوار بوده‌اند؛ به‌گونه‌ای که کشور همسایه ما پاکستان و دیگر کشورهای متأثر از فرهنگ قدیمی بلوچ و سیستان، از این فرهنگ غنی بهره برده‌اند.
وی در ادامه با قدردانی از تلاش هنرمندان و فعالان عرصه فرهنگ گفت: همه هنرمندان، نویسندگان و تلاش‌گران عرصه کتاب و فرهنگ با آثار ارزشمند خود از شعر و دست‌نوشته و کتاب گرفته تا نقاشی و حضور در میدان، با سربازان ولایت همراهی و این باور به فرهنگ کتاب را در دل مردمان ایران ایجاد کردند. این باور قطعاً ناشی از یک تمدن و فرهنگ غنی است؛ مجموعه آثاری که نیاکان ما کتابت کردند، خواندند و آموختند، امروز به ما رسیده و ما نیز باید این مسیر را ادامه دهیم.
نمایشگاه کتاب یک دانشگاه موقت و کارگاه گفت‌وگو است
در ادامه این آیین مولوی محمدجعفر محبی با اشاره به جایگاه والای قلم و کتاب در فرهنگ اسلامی گفت: خداوند در قرآن کریم به قلم سوگند یاد کرده و این موضوع نشان‌دهنده اهمیت و جایگاه والای قلم و نوشتار در نظام فکری و فرهنگی اسلام است.
وی افزود: کتاب و قلم لازم و ملزوم یکدیگر هستند و هرجا سخن از یکی به میان می‌آید، دیگری نیز در ذهن تداعی می‌شود؛ چراکه کتاب میراث مشترک تمام جهانیان و ستون ماندگار فرهنگ ملت‌هاست و شایسته است همه ما در نقش‌آفرینی برای ترویج فرهنگ کتاب و کتابخوانی سهمی پررنگ داشته باشیم.
محبی با بیان اینکه کتاب یکی از شاخص‌های سنجش وضعیت فرهنگی جوامع است، گفت: میزان توجه مردم یک جامعه به مطالعه و کتاب، نشان‌دهنده سطح رشد فکری و فرهنگی آن جامعه است و بی‌توجهی به کتاب می‌تواند زمینه‌ساز ضعف فکری و فرهنگی شود. تمدن‌ها و اندیشه‌های بزرگ بشری به واسطه کتاب ماندگار شده‌اند. قرآن کریم نیز به‌عنوان کتاب آسمانی مسلمانان، جایگاهی ویژه در فرهنگ اسلامی دارد و توجه به کتاب و مطالعه از دیرباز در فرهنگ اسلامی مورد تأکید بوده است. هر کتاب می‌تواند یک کلاس درس، یک تجربه، یک دوست و فرصتی برای پرورش اندیشه باشد و انسان را با تجربه‌ها و جهان‌های تازه آشنا کند.
وی در ادامه با اشاره به افزایش رقبای کتاب در دنیای امروز عنوان کرد: شبکه‌های اجتماعی، سرگرمی‌های دیجیتال، فشارهای اقتصادی و کمبود وقت از جمله عواملی هستند که می‌توانند مردم را از مطالعه دور کنند، اما اگر خواهان نسلی پرسشگر، خلاق، اخلاق‌مدار و توانمند هستیم، باید کتاب را دوباره به خانه، مدرسه، اداره و سبد فرهنگی خانواده برگردانیم.
محبی بر اهمیت برگزاری نمایشگاه‌های کتاب تاکید کرد و گفت: نمایشگاه کتاب تنها محل فروش کتاب نیست، بلکه یک دانشگاه موقت، کارگاه گفت‌وگو و فرصتی برای ارتباط با نویسندگان و ناشران و آشنایی با حوزه‌های مختلف نشر از جمله کتاب کودک، ترجمه، تاریخ، هنر، علم و کتاب‌های صوتی است. در نمایشگاه کتاب، کودکان می‌توانند از طریق تصویر و قصه با کتاب و مطالعه دوست شوند، نوجوانان و جوانان با دنیای اندیشه و دانش آشنا شوند و خانواده‌ها نیز فرصتی برای تقویت فرهنگ مطالعه پیدا می‌کنند. برگزاری چنین رویدادهایی می‌تواند از ناشران خصوصی حمایت کرده و زمینه اشتغال فارغ‌التحصیلان رشته‌هایی مانند ادبیات، ویرایش، طراحی، چاپ و رسانه را فراهم کند.
وی همچنین با بیان اینکه برگزاری رویدادهای فرهنگی بدون مشارکت دستگاه‌های مختلف کامل نخواهد بود، ادامه داد: همه دستگاه‌ها از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و آموزش و پرورش گرفته تا دانشگاه‌ها، کتابخانه‌های عمومی، شهرداری‌ها، رسانه ملی، وزارت ارتباطات، بانک‌ها و دیگر نهادها در قبال فرهنگ مکتوب جامعه مسئولیت دارند. اگر ادارات به کتابخوانی کارکنان و ایجاد کتابخانه برای آنان توجه کنند، بهره‌وری افزایش پیدا می‌کند. اگر شهرداری‌ها کتابخانه‌های محله‌ای ایجاد کنند، می‌توان در کاهش آسیب‌های اجتماعی موثر باشد و اگر رسانه‌ها کتاب و آثار نویسندگان را معرفی کنند، تقاضا برای مطالعه و خرید کتاب افزایش پیدا می‌کند.
محبی همچنین با بیان اینکه مدرسه نیز می‌تواند با قرار دادن کتاب‌های غیردرسی در برنامه دانش‌آموزان، زمینه رشد خلاقیت و تقویت قدرت تفکر نسل آینده را فراهم کند، گفت: همه ما در زنجیره‌ای قرار داریم که از تولید و نشر آغاز می‌شود و به توزیع، دسترسی و مطالعه می‌رسد. همان‌گونه که برای تأمین کالاهای اساسی زندگی در تلاش هستیم، باید در سبد زندگی و خانواده نیز جایی برای کتاب در نظر بگیریم و با مطالعه، جرعه‌ای از فرهنگ و دانایی بنوشیم. نمایشگاه کتاب فرصتی برای قرار دادن فرهنگ و میراث مکتوب در معرض دید جامعه و تقویت جایگاه کتاب در دهکده اطلاعاتی امروز است.
بیست‌ودومین نمایشگاه کتاب سیستان‌وبلوچستان به همت خانه کتاب و ادبیات ایران، با همکاری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان سیستان‌وبلوچستان و حمایت معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، از ۱۲ تا ۱۸ مهر ۱۴۰۵ در سالن دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی استان واقع در زاهدان برگزار می‌شود.