فیلم جدید الکس کاکس با عنوان «ارواح مرده» (Dead Souls)، بار دیگر بحثهای داغی را پیرامون مسیر حرفهای این کارگردان جنجالی برانگیخته است. این اثر که در سبک وسترن ساخته شده، از نگاه منتقدان نه تنها نتوانسته جایگاه پیشین کاکس را احیا کند، بلکه به عنوان نمونهای از هدر رفتن استعداد او در قالب یک اثر خشک و آموزشی توصیف شده است.
اوون گلیبرمن، منتقد سرشناس، در نقد خود بر این فیلم مینویسد: «فیلم با یک معمای جنایی آغاز میشود، اما به محض اینکه آن معما حل میشود، تنها پرسش واقعی که برای مخاطب باقی میماند این است که چرا الکس کاکس مسیر حرفهای خود را به سنگی با عنوان «تظاهر به وسترن پانکِ مارکسیستیِ قدیمی» گره زده و سپس آن سنگ را به درون آب پرتاب کرده و خود نیز به دنبال آن به اعماق سقوط کرده است.»
این فیلم که به نظر میرسد تلاش دارد با ترکیب المانهای سیاسی و سبک پانک، نگاهی متفاوت به ژانر وسترن داشته باشد، در عمل با نقدهای تندی مواجه شده است. منتقدان معتقدند که کاکس در این اثر بیش از آنکه به روایت داستانی جذاب و درگیرکننده بپردازد، درگیر شعارهای آموزشی و مفاهیم انتزاعی شده است که نتیجه آن، اثری بیروح و فاقد کشش لازم برای مخاطب سینمایی است.
در بخش دیگری از این نقد آمده است که «ارواح مرده» در واقع بازتابی از دوران افول خلاقیت کارگردانی است که روزگاری با آثاری متفاوت شناخته میشد، اما اکنون در دام نوعی از سینمای تجربی و متظاهرانه گرفتار شده است که نه تنها پیامی برای مخاطب ندارد، بلکه حتی در سرگرم کردن او نیز ناتوان است.
این فیلم که به تازگی اکران شده، به عنوان یک «دودل» (Doodle) یا طراحی ساده و بیهدف در ژانر وسترن نامیده شده است؛ اصطلاحی که به خوبی نشاندهنده ناامیدی منتقدان از کیفیت ساختاری و محتوایی این اثر است. با وجود انتظاراتی که از نام الکس کاکس میرفت، «ارواح مرده» نتوانسته است استانداردهای لازم را رعایت کند و به نظر میرسد که این کارگردان همچنان در حال فاصله گرفتن از دوران طلایی فعالیت هنری خود است.
در نهایت، این نقد تأکید میکند که «ارواح مرده» نه تنها یک شکست برای کاکس محسوب میشود، بلکه زنگ خطری برای سینمای مستقلی است که درگیر کلیشههای روشنفکرانه و شعارهای سیاسیِ بیمحتوا شده است. مخاطبانی که به دنبال یک وسترن اصیل و جذاب هستند، احتمالاً در این اثر چیزی جز ناامیدی نخواهند یافت.