عصر ایران - گالری طلای بهشتی در بازار بزرگ تهران، پروژه‌ای در حوزه طراحی داخلی است که تلاش می‌کند الگوی رایج نمایش طلا و جواهرات را به فضایی شبیه گالری نزدیک کند. ایده اصلی پروژه بر بازنمایی مفهوم کشف طلا و تبدیل این تجربه به بخشی از کالبد معماری شکل گرفته است.
طراحی پروژه با ایجاد تضاد میان درخشش و تاریکی، هیاهو و سکوت و همچنین میان هندسه منظم و فرم‌های ارگانیک شکل گرفته است. در این فضا، شمش‌های سنگی با برش‌های منظم و راست‌گوشه در کنار خوردگی‌های نامنظم سطوح و گوشه‌ها قرار گرفته‌اند.
به این ترتیب، جداره‌های فروشگاه در امتداد یک دالان باریک و تیره ضخامت پیدا می‌کنند و خراش‌ها و فرورفتگی‌های نامنظم روی سنگ‌ها به بستری برای نمایش محصولات تبدیل می‌شوند.
فاصله گرفتن از ویترین‌های شلوغ طلافروشی
یکی از محورهای اصلی طراحی، فاصله گرفتن از ویترین‌های متراکم و پرنور رایج در فضای سنتی بازار است. در این پروژه، تغییر در استراتژی فروش، طراحی را به سمت جانمایی جداگانه و هدفمند جواهرات سوق داده است.
نورپردازی متمرکز نیز نقش مهمی در این رویکرد دارد. هر محصول به‌گونه‌ای قرار گرفته که مخاطب بتواند آن را به‌صورت مستقل مشاهده و بررسی کند.
در الگوی رایج فروش، مشتری ابتدا ویترین‌های متراکم را مشاهده می‌کند و برای بررسی نزدیک‌تر هر قطعه، باید از فروشنده درخواست کند تا محصول را از پشت ویترین خارج کند. در طراحی گالری طلای بهشتی، این رابطه با الگویی گالری‌محور و مستقیم‌تر بازتعریف شده است.
سنگ‌های حجاری‌شده به جای ویترین‌های متراکم
سنگ‌های مجوف و حجاری‌شده در جداره‌های پیوسته فروشگاه، همراه با استندهای منفرد و مجسمه‌وار در بخش میانی، وظیفه نمایش محصولات را بر عهده دارند.
مخاطب پس از ورود می‌تواند به‌صورت آزادانه در فضای فروشگاه حرکت کند و محصولات ارائه‌شده را مشاهده کند. این سازماندهی، مفهوم گالری را در یک فضای تجاری کوچک وارد کرده و نمایش محصول را به بخشی از تجربه معماری تبدیل می‌کند.
دالان؛ محور سازماندهی فضای عمومی و خصوصی
کشیدگی دالان داخلی فروشگاه یکی دیگر از عناصر اصلی طراحی است. این دالان به‌عنوان یک محور خطی، سکانس فضایی پروژه را از بخش‌های عمومی به قسمت‌های خصوصی سازماندهی می‌کند.
در طرح پیشین فروشگاه، فضای عمومی و خصوصی سهم تقریباً برابری داشتند. ورودی و فضای فروش در امتداد طولی مشابه با بخش خدماتی شامل آبدارخانه، فضای مدیریت و اتاق گاوصندوق قرار گرفته بودند.
در طرح جدید، دهلیز ورودی و شوروم محصولات که بخش عمومی‌تر پروژه را تشکیل می‌دهند، تا حد امکان در عمق فروشگاه امتداد پیدا کرده‌اند. در انتهای مسیر نیز تنها فضای حداقلی برای مخزن جواهرات در نظر گرفته شده است.
به این ترتیب، برنامه فیزیکی پروژه خلاصه شده، اما ترتیب کلی دیاگرام اولیه حفظ شده است؛ رویکردی که در راستای تقویت ایده اصلی طراحی شکل گرفته است.
امنیت؛ بخشی از طراحی گالری
با توجه به ماهیت کاربری پروژه، مسئله امنیت نیز در طراحی مورد توجه قرار گرفته است. راهکارهای امنیتی در دو حوزه اصلی تعریف شده‌اند.
در بخش ورودی، فیلترهایی شامل دوربین مداربسته، درِ رول‌آپ فلزی و نور تشخیص خروج کالا در نظر گرفته شده است. در بخش دوم نیز از روش‌هایی برای محافظت از کالاهای به نمایش درآمده در جداره‌ها و استندها استفاده شده است.
کاورهای هم‌متریال روی کمدها، اتصال محصولات به محل نمایش با کابل و استفاده از سنسورهای نوری، از جمله تدابیر پیش‌بینی‌شده برای حفاظت از جواهرات هستند.
مشخصات پروژه گالری طلای بهشتی
گالری طلای بهشتی در پاساژ خرداد بازار بزرگ تهران واقع شده و مساحت زمین و زیربنای آن هر دو ۷۰ مترمربع اعلام شده است. کاربری پروژه طراحی داخلی است.
مشاوره و طراحی پروژه توسط دفتر معماری دیگر انجام شده و علیرضا تغابنی معمار مسئول آن بوده است. هوداد ظروفچیان، مهرداد مکارمی، علی قدس، گلاره گران‌سرشت، فرزاد فراست، ستار گنجعلی‌پور، امیر نجفی، امیر طاهری‌پور و سپیده موسوی نیز در تیم طراحی حضور داشته‌اند.
کارفرمای پروژه گالری طلای بهشتی و عکاس آن پرهام تقی‌اف معرفی شده است.
جوایز گالری طلای بهشتی
گالری طلای بهشتی در بخش Retail جشنواره INSIDE 2023 برنده شده است. این پروژه همچنین عنوان برنده بخش خرده‌فروشی جشنواره جهانی طراحی داخلی INSIDE 2023 در فستیوال جهانی معماری WAF 2023 را به دست آورده است.
این پروژه در جوایز آرکیتایزر A+Awards 2024 نیز در بخش تجاری ـ خرده‌فروشی تقدیر ویژه دریافت کرده است.
جهان معماری