آژار حسین، هنرمند ۵۵ ساله در لاکنو، پایتخت ایالت اوتار پرادش و شهری که به خاطر میراث و هنر اصیل خود شناخته می‌شود، در کارگاهی می‌نشیند که سال‌ها را صرف ساخت کفش‌های تزئینی کرده است. ابزارهای او هنوز سر جای خود هستند، اما مشتریان کمتر شده‌اند. با افزایش قیمت نقره در سال گذشته، تقاضا برای کار او به شدت کاهش یافته است.
این کارگاه کوچک در کنار بازار چوک، یکی از قدیمی‌ترین و شلوغ‌ترین بازارهای شهر قدیمی لاکنو، قرار دارد. این بازار به عنوان یک مرکز مشهور برای خرید عروسی، پر از جواهرات نقره و صنایع دستی است.
حسین به مدت سه دهه یکی از پرکارترین هنرمندان این بازار بوده و کفش‌های نقره‌ای سنتی و خاصی به نام ناگرا (Nagra) می‌سازد.
او ابتدا یک ورق نقره نازک را به شکل ناگرا برش می‌دهد، سپس طرح‌های گل و برگ را روی فلز ترسیم می‌کند. حسین سپس ورق را روی لاک گرم قرار می‌دهد، یک رزین طبیعی نرم که از فلز در حین ضربه زدن طرح‌های پیچیده با چکش و ابزار حکاکی محافظت می‌کند.
یک ناگرا در حال ساخت است، طرح‌ها روی پشت ورق نقره‌ای چکش زده می‌شوند قبل از اینکه روی کفش نصب شوند [Aatif Ammad/Al Jazeera]
سپس حسین نقره را دور یک قالب پا (فرما) خم می‌کند و آن را روی پایه‌ای از مقوا، لاستیک و مخمل نصب می‌کند، قطعات را لحیم می‌کند و جفت کفش را صیقل می‌دهد. صنعتگران از قرن ۱۷ از این روش برای ساخت ناگرای نقره‌ای استفاده می‌کنند.
در اصل، این کفش‌های تزئینی برای استفاده روزمره توسط نواب‌ها، حاکمان مسلمان پادشاهی سابق اوده، ساخته می‌شدند.
“ناگرای نقره‌ای زمانی مهم‌ترین بخش لباس یک نواب بود,” نواب مسعود عبدالله، ۶۸ ساله و نسل هشتم نواده نواب محمد علی شاه، نهمین نواب اوده که از سال ۱۸۳۷ تا زمان مرگش در سال ۱۸۴۲ حکومت کرد، گفت.
“آنها فقط کفش نبودند؛ بلکه نماینده فرهنگ و میراث ما بودند,” او افزود.
ناگرای نقره‌ای که در ابتدا فقط برای نواب‌ها محفوظ بود، در طول یک قرن گذشته به یک سنت ازدواج ارزشمند تبدیل شده و توسط طبقات متوسط و بالای لاکنو پذیرفته شده است.
“نیاکان ما هر روز ناگرای نقره‌ای می‌پوشیدند. بعداً، آنها برای جشن‌ها و در نهایت فقط برای مناسبت‌های خاص محفوظ ماندند,” عبدالله توضیح داد. “نکته خوب این بود که این سنت فراتر از نواب‌ها گسترش یافت. مردم، به ویژه عروس‌ها در سراسر لاکنو، آن را به عنوان سنت خود پذیرفتند و اکنون یک عروس بدون ناگرا ناقص تلقی می‌شود.”
نواب عبدالله خان در کاخ خود با ناگرای نفیس که او و همسرش در مراسم عروسی خود پوشیده‌اند - او می‌گوید اینها قدیمی‌ترین قطعات در مجموعه او هستند [Aatif Ammad/Al Jazeera]
حسین و خانواده صنعتگرش این تحول را از نزدیک شاهد بوده‌اند.
“در گذشته، فقط نواب‌ها می‌توانستند این کفش‌ها را بخرند زیرا نماد ثروت، قدرت و جایگاه بودند,” او گفت. “اما در طول هفت یا هشت دهه گذشته، آنها در میان خانواده‌های طبقه متوسط و ثروتمند نیز محبوب شدند، به ویژه برای عروسی‌ها و مناسبت‌های خاص.”
دو نوع ناگرای نقره‌ای وجود دارد — دمپایی‌های انگشت باز (چاپال) و کفش‌های بسته (جوتي)، و مشتریان می‌توانند الگوها، تزئینات و طرح‌های مختلف را انتخاب کنند.
نویسنده: آتیف آماد