عصر ایران - ارنو گلدفینگر، معمار بریتانیایی متولد سال ۱۹۰۲، یکی از چهره‌های تأثیرگذار مدرنیسم بریتانیا بود. رویکرد جسورانه او به ساخت ساختمان‌های مسکونی مرتفع، تأثیر ماندگاری بر سیمای شهری لندن گذاشت.
دو پروژه شاخص او، بالفرون تاور و ترلیک تاور، نمونه‌هایی برجسته از معماری بروتالیستی بریتانیا هستند که در دوره‌ای با هدف بازتعریف مسکن اجتماعی در ساختمان‌های مرتفع شکل گرفتند.
بالفرون تاور؛ آزمایشی برای مسکن اجتماعی مرتفع
بالفرون تاور بین سال‌های ۱۹۶۵ تا ۱۹۶۷ ساخته شد و به‌عنوان تجربه‌ای در زمینه مسکن اجتماعی مرتفع طراحی شد. گلدفینگر در این پروژه، بخش‌های خدماتی ساختمان از جمله آسانسورها، راه‌پله‌ها و کانال‌های انتقال زباله را در برجی مجاور از بخش مسکونی جدا کرد.
این دو بخش از طریق راهروهای سرپوشیده به یکدیگر متصل شدند. این مسیرهای ارتباطی که به‌عنوان «خیابان‌هایی در آسمان» شناخته می‌شدند، با هدف ایجاد حس اجتماع و ارتباط میان ساکنان در ارتفاع طراحی شده بودند.
تجربه زندگی معمار در بالفرون تاور
گلدفینگر تنها به طراحی ساختمان اکتفا نکرد و برای درک بهتر واقعیت زندگی در یک ساختمان مرتفع، همراه همسرش اورسولا به مدت دو ماه در بالفرون تاور ساکن شد.
او در این مدت برای ساکنان مهمانی‌های شامپاین برگزار کرد و درباره تجربه آنها از زندگی در ساختمان مرتفع شنید. گلدفینگر از این تجربه‌ها در طراحی پروژه بعدی خود، یعنی ترلیک تاور، استفاده کرد.
ترلیک تاور؛ توسعه ایده‌های بالفرون
ترلیک تاور در سال ۱۹۷۲ تکمیل شد و بسیاری از ایده‌هایی را که گلدفینگر در بالفرون تاور آزمایش کرده بود، توسعه داد.
این ساختمان شامل یک بلوک مسکونی ۳۱ طبقه است که از طریق پل‌هایی به یک برج خدماتی جداگانه متصل می‌شود. در این پروژه، ساختار بنا، مسیرهای دسترسی و بخش‌های خدماتی به عناصر جدایی‌ناپذیر فرم مجسمه‌وار ساختمان تبدیل شده‌اند.
تغییر نگاه به برج‌های مسکن اجتماعی
هر دو ساختمان در دوره‌ای ساخته شدند که خوش‌بینی پس از جنگ نسبت به ظرفیت ساختمان‌های مرتفع برای تأمین مسکن افزایش یافته بود. با این حال، نگاه جامعه به زندگی در برج‌های مسکونی به‌طور چشمگیری تغییر کرد.
در دهه ۱۹۷۰، این ساختمان‌ها به یکی از نمادهای برداشت‌های منفی درباره برخی ناکامی‌های مسکن اجتماعی دولتی در ساختمان‌های مرتفع تبدیل شدند.
امروزه هر دو برج به دلیل معماری شاخص و اهداف اجتماعی اولیه خود مورد توجه قرار دارند و هر دو در فهرست بناهای دارای درجه حفاظتی «گرید ۲» ثبت شده‌اند.
تنظیم و ترجمه: مازیار دانیالی