به گزارش ایلنا، این اثر به سفارش سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری شیراز تولید شده و طراحی و پژوهش آن طی سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ توسط سلمان گورنگی انجام شده است.
در این فرش برای نخستینبار چهار نقش شناختهشده و اصیل قالی شیراز شامل «فیلی»، «دهبزرگی»، «بولوردی» و «اردوبادی» در یک ساختار واحد و هماهنگ کنار یکدیگر قرار گرفتهاند؛ ترکیبی که تلاش دارد بخشی از جریانهای تاریخی قالیبافی شهری شیراز را در قالبی تازه بازخوانی کند.
در مرکز این اثر، ترنجی با الهام از نمادهای «درخت زندگی» و «مرغ حیات» قرار گرفته و دو شیر سنگی نیز در دو سوی آن بهعنوان نگهبانان نمادین این ترکیب جانمایی شدهاند. این عناصر، پیوندی میان نمادهای هنر ایرانی و نشانههای تاریخی و تصویری شهر شیراز ایجاد کردهاند.
طراح و پژوهشگر این اثر، درباره شکلگیری «فرش چهارنقش شیراز» گفت: ایده این اثر حاصل مطالعات مستمر درباره پیشینه قالیبافی شهری شیراز در دورههای زندیه و قاجار است و چهار جریان قالیبافی شهری شامل نقشهای بولوردی، فیلی، دهبزرگی و اردوبادی، بخشهایی جداییناپذیر از حافظه بصری این شهر به شمار میروند.
سلمان گورنگی، افزود: این چهار نقش در این اثر برای نخستینبار در یک ساختار واحد و منسجم گرد هم آمدهاند تا ضمن حفظ ویژگیهای هویتی هر یک، ترکیبی تازه شکل بگیرد.
گورنگی با اشاره به ترنج مرکزی فرش اظهار کرد: این بخش از تندیس شیرهای سنگی آرامستان تاریخی دارالسلام الهام گرفته شده است. شیرها در پیوند با درخت زندگی و مرغ حیات، بهعنوان محافظان نمادین صلابت و تداوم هویت شیراز در مرکز فرش قرار گرفتهاند.
طراح «فرش چهارنقش شیراز» تأکید کرد: هدف از تولید این اثر، بازسازی عینی دستبافتههای تاریخی یا کپیبرداری از آنها نبوده است، بلکه تلاش شده روح و هویت جریانهای اصیل قالیبافی شیراز در قالب یک ترکیببندی تازه و با خوانشی معاصر ارائه شود تا برای مخاطب امروز نیز قابل درک و جذاب باشد.
وی درباره رنگبندی این فرش نیز گفت: پالت رنگی اثر از نمونههای کلاسیک و اصیل قالی شیراز الهام گرفته شده و برای حفظ فضای رنگی گرم و ماندگار فرشهای کهن، از رنگهای کُلا (مصنوعی) پرهیز شده است.
گورنگی هدف از خلق این اثر را ادای احترام به میراث نقشپردازی شیراز و تلاشی برای حفظ، ثبت و معرفی بخشی از حافظه بصری و فرهنگی این شهر برای نسل امروز و آیندگان عنوان کرد.
او افزود: «فرش چهارنقش شیراز» در واقع خوانشی نو از شناسنامه کهن این شهر است که با حمایت شهرداری شیراز و سازمان فرهنگی و اجتماعی به ثمر رسیده است.
این اثر در حالی رونمایی شده که هر یک از چهار نقش بهکاررفته در آن بخشی از پیشینه و حافظه تصویری قالیبافی شیراز را نمایندگی میکنند و قرار گرفتن آنها در کنار یکدیگر، روایتی تازه از هنر قالیبافی شهری این کلانشهر ارائه میدهد.