عصر ایران - ویلای بی نشاط پروژه‌ای مسکونی با مساحت ۱۲۰ متر مربع است که در ۲۰ کیلومتری جنوب شرقی شیراز و در محدوده باغ نشاط قرار دارد. این پروژه با هدف ارائه دیدگاهی متفاوت در تقاطع زندگی طبقه متوسط شهری، گونه‌شناسی ویلا و چالش‌های اقتصادی و اجرایی شکل گرفته است.
در این پروژه، انتخاب سازه بنایی با دیوارهای باربر به‌عنوان سیستم اصلی سازه‌ای، یکی از راهبردهای کلیدی طراحی بوده است. معماران در نحوه استفاده از عنصر دیوار، از الگوهای رایج این نوع سازه فاصله گرفته‌اند و دیوار را به عنصر اصلی سازمان‌دهنده پروژه تبدیل کرده‌اند.
دیوار به‌عنوان سازه، نما و سازمان‌دهنده فضا
در ویلای بی نشاط، دیوار علاوه بر نقش سازه‌ای، به‌عنوان یکی از عناصر اصلی نما در داخل و خارج ساختمان نیز حضور دارد. استفاده از سازه آجری در این بخش با هدف دستیابی به راهکاری کم‌هزینه انجام شده است.
دیوارها به شکلی طراحی شده‌اند که در محیط اطراف امتداد پیدا کنند و حرکت آزادانه‌تری داشته باشند. در نتیجه، ساختمان به جای یک حجم بسته و ایستا، به مجموعه‌ای از فضاها در میان دیوارها تبدیل می‌شود.
پیشروی افقی و عمودی دیوارها باعث شده است این عناصر از نقش‌های متعارف خود مانند باربری و جداسازی فراتر بروند و به عناصر مستقل معماری تبدیل شوند.
شکل‌گیری فضاهای باز و نیمه‌باز
قرارگیری دیوارها به‌صورت سنجیده، مرز مشخص و ثابتی میان فضای داخلی و خارجی ایجاد نمی‌کند. در مقابل، توالی تدریجی فضاها میان بنا و محوطه شکل می‌گیرد.
برخی از دیوارها از محدوده اتاق‌های محصور فراتر رفته و در محوطه ادامه پیدا می‌کنند. این امتداد باعث ایجاد پیوستگی بصری و فضایی میان ویلا و محیط اطراف شده است.
همین سازماندهی، امکان استفاده بهینه از فضاهای باز و نیمه‌باز را در ساعات مختلف روز فراهم می‌کند. دیوارها همچنین با ایجاد سایه و کنترل میزان تابش، در نحوه استفاده از محوطه نقش دارند.
کنترل نور، دید و حریم خصوصی
یکی از نتایج قرارگیری دیوارها، ایجاد درجات متفاوتی از حریم خصوصی در بخش‌های مختلف ویلاست. این فضاها بدون اتکا به اجزای معماری اضافی شکل گرفته‌اند.
امتداد دیوارها در محوطه همچنین امکان کنترل تابش مستقیم خورشید و ایجاد مناطق سایه‌دار را فراهم می‌کند. در کنار آن، پیوستگی دید میان فضای داخلی و خارجی حفظ شده است.
به این ترتیب، ساختمان در تعامل مستقیم با شرایط محیطی قرار می‌گیرد و فضای باز بخشی از سازماندهی معماری ویلا می‌شود.
پنج دیوار و یک سیستم تکتونیکی واحد
پروژه ویلای بی نشاط در نهایت ظرفیت دیوار را به‌عنوان یکی از عناصر اساسی ساختمان بررسی می‌کند. در این پروژه، سازه، محوطه، نما و سازماندهی فضایی در قالب یک سیستم تکتونیکی واحد با یکدیگر ترکیب شده‌اند.
این رویکرد نشان می‌دهد که یک روش ساخت ساده می‌تواند به شکل‌گیری پیچیدگی فضایی و پاسخ‌گویی به شرایط محیطی منجر شود و هم‌زمان هویت معماری مشخصی برای پروژه ایجاد کند.
در این ویلا، شخصیت معماری بنا بیش از آنکه به حجم ساخته‌شده وابسته باشد، در فضاهایی شکل می‌گیرد که میان پنج دیوار پروژه پدید آمده‌اند.
مشخصات پروژه ویلای بی نشاط
ویلای بی نشاط در استان فارس و در شهر شیراز قرار دارد. شرکت مشاور پروژه استودیو معماری چنین و معمار مسئول آن محمد موذنی است.
تیم طراحی پروژه شامل محمد موذنی، ملیکا خورشیدیان، هستی بزرگ‌زاده، صبا آسیابان و امیر جباری بوده است.
پروژه در سال ۱۳۹۸ آغاز شد و در دسته کاربری مسکونی قرار دارد. مساحت زیربنای پروژه ۱۲۰ متر مربع اعلام شده است.
عکاسی پروژه را آرش اختران انجام داده است.
جهان معماری