امین عارف‌نیا، مشاور وزیر میراث فرهنگی و دبیر ستاد گشایش بارگاه شمس تبریزی در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا، با اشاره به برنامه وزارت میراث فرهنگی برای توسعه گردشگری عرفانی اعلام کرد: موضوع گردشگری عرفانی به عنوان یک کار ویژه در معاونت گردشگری وزارت میراث فرهنگی در حال پیگیری است و قرار است مجموعه‌ای از مزارها، بارگاه‌ها و مکان‌های مرتبط با عارفان و چهره‌های نامدار تاریخ ایران در قالب یک بسته گردشگری مورد توجه قرار گیرند.
او افزود: بارگاه شمس تبریزی یکی از قطعات این پازل است و از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ چرا که شمس علاوه بر جایگاه ممتاز در عرفان اسلامی، در فرهنگ و ادبیات فارسی نیز جایگاهی منحصر به فرد دارد.
از آرامگاه‌های ایران تا قونیه
عارف‌نیا با اشاره به ظرفیت‌های این طرح گفت: بارگاه شیخ صفی‌الدین اردبیلی، بارگاه سهروردی در سهرورد، آرامگاه شیخ ابوالحسن خرقانی، امام محمد غزالی و دیگر چهره‌های نامدار عرفان و فرهنگ ایران می‌توانند در این بسته گردشگری قرار گیرند و برای آنها برنامه‌های ویژه در معاونت گردشگری دنبال می‌شود.
به گفته او، بارگاه شمس تبریزی نیز می‌تواند در همین چارچوب به یک مقصد گردشگری فرهنگی تبدیل شود و موقعیت جغرافیایی خوی، ظرفیت دیگری برای توسعه این پروژه ایجاد کرده است.
مشاور وزیر میراث فرهنگی گفت: خوی یک شهر مرزی است و با توجه به جایگاه شمس در فرهنگ ایران و پیوند او با مولانا، این مجموعه می‌تواند در توسعه روابط فرهنگی میان ایران و ترکیه نیز نقش داشته باشد.
او ادامه داد: پس از گشایش بارگاه شمس، تعاملات علمی، فرهنگی و هنری میان این مجموعه و مجموعه‌های هم‌تراز، از جمله بارگاه مولانا در قونیه، می‌تواند در دستور کار قرار گیرد.
عارف‌نیا تأکید کرد: هدف این است که ظرفیت‌های فرهنگی و تاریخی شمس تنها به یک مزار یا یک بنای تاریخی محدود نماند و بتوان از این ظرفیت برای توسعه گردشگری فرهنگی و عرفانی استفاده کرد.
بارگاه شمس این هفته گشایش می‌یابد
دبیر ستاد گشایش بارگاه شمس تبریزی در ادامه از گشایش این مجموعه در روزهای آینده خبر داد و درباره روند شکل‌گیری آن توضیح داد: براساس اسناد تاریخی و پژوهش‌های انجام‌شده، موقعیت مکانی مزار شمس تبریزی در همان محدوده‌ای که بارگاه کنونی احداث شده، شناسایی و مستند شده است.
او گفت: در دهه ۱۳۸۰ جمعی از فعالان فرهنگی به صورت مردمی پیگیری احداث بارگاه شمس در این مکان را آغاز کردند و همزمان سازمان میراث فرهنگی نیز برای تملک بناهای موجود در محدوده وارد عمل شد.
به گفته عارف‌نیا، با تملک شمار قابل توجهی از بناهای موجود، عرصه‌ای حدود ۷ هزار مترمربع برای اجرای پروژه آزاد شد.
او افزود: قرار بود در این عرصه بنایی متناسب با جایگاه شمس تبریزی احداث شود و به همین منظور مسابقه معماری برگزار شد. معماران مختلف در این مسابقه شرکت کردند و در نهایت طرح ارائه‌شده از سوی نادر اردلان، از معماران سرشناس ایران، به عنوان طرح نهایی انتخاب شد و در اوایل دهه ۱۳۹۰ مبنای احداث بارگاه قرار گرفت.
مشاور وزیر میراث فرهنگی درباره روند اجرای پروژه اظهار کرد: در دولت دوم حسن روحانی، پروژه وارد فاز اجرایی شد و عملیات احداث با حضور وزیر وقت میراث فرهنگی و وزیر کشور وقت آغاز شد، اما روند احداث ابنیه در سال‌های بعد به صورت گام‌به‌گام و با تخصیص‌های محدود ادامه پیدا کرد.
عارف‌نیا گفت: در دولت فعلی، بارگاه شمس تبریزی به عنوان یکی از پروژه‌های ویژه وزارت میراث فرهنگی در دستور کار قرار گرفت و با پیگیری وزیر میراث فرهنگی و هماهنگی سازمان برنامه و بودجه، منابع لازم برای پروژه اختصاص یافت.
او افزود: با تخصیص منابع، عملیات تکمیل پروژه با حجم بیشتری دنبال شد و بخش‌های مختلف مجموعه به مرحله بهره‌برداری رسید.
به گفته عارف‌نیا، حدود ۶۰ درصد پروژه پیش از دو سال گذشته انجام شده بود و ۴۰ درصد باقی‌مانده در دو سال اخیر تکمیل شده است.
۳۵۰۰ مترمربع بنا در عرصه ۷ هزار مترمربعی
دبیر ستاد گشایش بارگاه شمس تبریزی با اشاره به ابعاد این مجموعه گفت: در عرصه‌ای حدود ۷ هزار مترمربع، حدود ۳۵۰۰ مترمربع بنا احداث شده است.
او افزود: این مجموعه صرفاً شامل گنبد و بارگاه شمس نیست و فضاهای پشتیبان متعددی برای فعالیت‌های فرهنگی و حضور گردشگران در آن پیش‌بینی شده است.
به گفته عارف‌نیا، کتابخانه، اندیشگاه، گالری، فروشگاه و فضاهای عمومی برای گردشگران، بازدیدکنندگان و علاقه‌مندان به شمس از جمله بخش‌های این مجموعه هستند.
او گفت: پس از پایان عملیات احداث ابنیه، تجهیز فضاهای علمی، فرهنگی و هنری مجموعه در حال انجام است تا بارگاه برای گشایش آماده شود.
عارف‌نیا درباره برنامه‌های پس از گشایش بارگاه شمس تبریزی در خوی گفت: این مجموعه پس از شکل‌گیری، در مسیر ثبت ملی قرار خواهد گرفت و علاوه بر ثبت ملی، یک پایگاه ملی میراث فرهنگی نیز در آنجا نقش‌آفرینی خواهد کرد.
او افزود: این پایگاه می‌تواند زمینه تعاملات فرهنگی با مجموعه‌های هم‌تراز، از جمله بارگاه مولانا در قونیه، را فراهم کند و تعاملات علمی، فرهنگی و هنری میان این مجموعه‌ها پس از گشایش در دستور کار قرار گیرد.
مشاور وزیر میراث فرهنگی تأکید کرد: بارگاه شمس با توجه به موقعیت جغرافیایی خوی و جایگاه شمس در عرفان اسلامی و فرهنگ و ادبیات فارسی، می‌تواند نقش ویژه‌ای در توسعه گردشگری آذربایجان غربی داشته باشد.
او گفت: تلاش این است که ظرفیت این مجموعه در قالب یک برنامه گسترده‌تر گردشگری مورد استفاده قرار گیرد و گردشگری عرفانی به عنوان یکی از محورهای گردشگری فرهنگی کشور توسعه پیدا کند.