به گزارش ایلنا به نقل از وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، جواد سیروسی اظهار کرد: نام دانشمندی که از روستای ماهوک بیرجند برخاست و در بلندای قله‌های علم جهان ایستاد، این بار با ثبت دو یادگار شخصی‌اش در فهرست میراث ملی کشور، بار دیگر در کانون توجه میراث فرهنگی قرار گرفت.
مسئول ثبت میراث منقول اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان جنوبی افزود: این دو اثر ارزشمند شامل لباس تشریفات و لباس دانش‌آموختگی پروفسور گنجی است که به همت خانواده آن مرحوم به موزه دانشگاه بیرجند اهدا شده و اکنون به‌عنوان بخشی از میراث مادی و فرهنگی یکی از بزرگ‌ترین شخصیت‌های علمی ایران نگهداری می‌شود.
او با اشاره به ویژگی‌های هنری و تاریخی این آثار اظهار کرد: لباس تشریفات از پارچه مخمل تهیه شده و در قسمت جلو، سرآستین‌ها و کناره‌ها با هنر ظریف گلابتون‌دوزی و نقوش گیاهی تزئین شده است. لباس دانش‌آموختگی نیز ردایی مخملی است که با نوارهای قیطان آراسته شده و در قسمت سینه آن دو نقش سرو به چشم می‌خورد. این ردا همچنین دارای بندی برای بستن است.
سیروسی ادامه داد: قدمت این دو لباس به حدود سال ۱۳۲۵ بازمی‌گردد و از منظر تاریخی، هنری و هویتی واجد ارزش هستند؛ چراکه این آثار فراتر از یک پوشش شخصی، روایتگر بخشی از زندگی علمی، جایگاه دانشگاهی و مسیر پرافتخار یکی از مفاخر ملی کشور هستند.
از ماهوک تا جهان؛ روایت زندگی مردی که جغرافیای ایران را دگرگون کرد
مسئول ثبت میراث منقول خراسان جنوبی در ادامه با اشاره به جایگاه علمی پروفسور گنجی گفت: دکتر محمدحسن گنجی در سال ۱۲۹۱ در روستای ماهوک از توابع بیرجند دیده به جهان گشود. او تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در مدرسه تاریخی شوکتیه بیرجند سپری کرد و سپس در دارالمعلمین عالی تهران، انگلستان و آمریکا به تحصیل در رشته جغرافیا با تأکید بر اقلیم‌شناسی پرداخت.
او خاطرنشان کرد: پروفسور گنجی از سال ۱۳۱۷ تا ۱۳۵۴ در دانشگاه تهران به تدریس پرداخت و از پیشگامان ورود و توسعه جغرافیای نوین در نظام دانشگاهی ایران بود. او پس از سال‌ها فعالیت علمی و تربیت نسل‌های متعدد دانشجویان، در سال ۱۳۵۴ با دریافت درجه استادی ممتاز بازنشسته شد.
سیروسی افزود: آوازه علمی این استاد برجسته از مرزهای ایران فراتر رفت؛ به‌گونه‌ای که سازمان هواشناسی جهانی (WMO) در سال ۲۰۰۱ جایزه علمی خود را به پاس خدمات برجسته‌اش به او اعطا کرد. همچنین در سال ۱۳۸۳ به‌عنوان چهره برگزیده چهارمین همایش چهره‌های ماندگار کشور انتخاب شد.
سیروسی با اشاره به نقش ماندگار پروفسور گنجی در توسعه آموزش عالی استان اظهار کرد: تأسیس دانشگاه بیرجند در سال ۱۳۵۶ از جمله خدمات ارزشمند این شخصیت علمی به زادگاهش است؛ اقدامی که نقشی مهم در توسعه علمی و دانشگاهی منطقه ایفا کرد.
ثبت یک اثر، پاسداشت یک هویت
مسئول ثبت میراث منقول استان خراسان جنوبی در پایان تأکید کرد: ثبت ملی این دو لباس، تنها حفاظت از دو اثر تاریخی نیست؛ بلکه پاسداشت نام و یاد دانشمندی است که سرمایه علمی و اعتبار بین‌المللی ایران محسوب می‌شود. باور داریم میراث مفاخر، تنها در کتاب‌ها و اسناد علمی خلاصه نمی‌شود؛ گاهی یک لباس، یک دست‌نوشته یا یک یادگار شخصی می‌تواند روایتی زنده و ملموس از تاریخ علم و فرهنگ این سرزمین باشد.
او افزود: صیانت از یادگارهای مفاخر و معرفی آنها به نسل‌های آینده، مسئولیتی فرهنگی و تاریخی است و ثبت این دو اثر می‌تواند زمینه معرفی بیشتر شخصیت علمی پروفسور گنجی و پیوند نسل جوان با میراث پرافتخار علمی استان خراسان جنوبی را فراهم آورد.
زنده‌یاد پروفسور محمدحسن گنجی در سال ۱۳۹۱ درگذشت، اما نام او همچنان در تاریخ علم ایران و جهان زنده است؛ دانشمندی که از بیرجند برخاست، در جهان شناخته شد و امروز حتی یادگارهای شخصی‌اش نیز به بخشی از میراث ملی ایران تبدیل شده‌اند.