به گزارش اقتصادنیوز، اقتصاد عراق بیش از بسیاری از کشورهای منطقه به درآمدهای حاصل از فروش نفت وابسته است؛ به همین دلیل، هر اختلالی در تولید، صادرات یا انتقال محمولههای نفتی میتواند خیلی سریع از بازار انرژی به حسابهای دولت و سپس به بازار ارز این کشور منتقل شود. در چنین اقتصادی، نفت تنها یک کالای صادراتی نیست، بلکه یکی از مهمترین منابع تأمین مالی دولت و پشتوانه جریان ورود ارز به کشور محسوب میشود.
از سوی دیگر، تغییرات نرخ ارز میتواند برای دولت یک ابزار مالی مهم باشد. هنگامی که ارزش پول ملی در برابر دلار کاهش پیدا میکند، درآمدهای نفتی دلاری در تبدیل به پول داخلی، ارزش بیشتری پیدا میکنند؛ هرچند این سیاست همزمان میتواند هزینه واردات را بالا برده و فشار بیشتری بر قدرت خرید خانوارها وارد کند.
این معادله در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا کرده که بازار نفت خاورمیانه تحت تأثیر تنشهای منطقهای و اختلال در مسیرهای انتقال انرژی قرار گرفته است. افزایش هزینههای واردات، نوسان درآمدهای نفتی و نگرانی درباره کسری بودجه، سیاستگذاران را با انتخابهای دشوارتری برای مدیریت منابع مالی مواجه کرده است.
در همین فضای پرریسک، دولت عراق تصمیمی مهم درباره نرخ رسمی ارز اتخاذ کرده؛ تصمیمی که نهتنها بازار ارز، بلکه درآمدهای نفتی، هزینه واردات و وضعیت معیشتی خانوارهای عراقی را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد.
به گزارش رویترز، بر اساس اعلام خبرگزاری دولتی عراق، دولت این کشور ساختار جدیدی برای نرخ ارز دینار تصویب کرده و نرخ آن را ۱۵۲۰ دینار در برابر هر دلار آمریکا تعیین کرده است؛ نرخی که حدود ۱۴.۵ درصد پایینتر از نرخ رسمی پیشین است.
بر اساس تصمیم شورای وزیران و بیانیه وزارت دارایی عراق، اقتصاددانان معتقدند کاهش ارزش دینار در واکنش به اختلال در فروش نفت، که اصلیترین منبع درآمد این کشور است، و در پی جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران انجام شده است.
نرخ جدید دینار عراق از چهارشنبه اجرایی شد
این تصمیم که روز سهشنبه به تصویب رسید و از روز چهارشنبه اجرایی شد، نرخ خرید وزارت دارایی را ۱۵۰۰ دینار به ازای هر دلار تعیین کرده است. همچنین نرخ فروش دلار از سوی بانکها و مؤسسات مالی غیربانکی به مصرفکنندگان نهایی ۱۵۱۰ دینار به ازای هر دلار تعیین شده است.
محمد الصفار، تحلیلگر عراقی، گفت: «کاهش ارزش دینار اساساً یک واکنش مالی به شوک واردشده به درآمدهای نفتی عراق در پی جنگ ایران و اختلال در صادرات است.»
او افزود: «این اقدام باعث میشود دولت در ازای هر دلار درآمد نفتی، دینار بیشتری دریافت کند، اما هزینه واردات را افزایش میدهد و قدرت خرید خانوارها را کاهش خواهد داد.»
چهار عضو کمیته مالی پارلمان عراق روز سهشنبه به رویترز گفتند که دولت در حال بررسی تغییر نرخ ارز بوده است.
بودجه عراق زیر سایه کاهش درآمدهای نفتی
نمایندگان پارلمان اعلام کردند در پیشنویس بودجه، قیمت نفت ۵۸ دلار به ازای هر بشکه در نظر گرفته شده است. این بودجه، هزینههای دولت را ۲۱۷ تریلیون دینار، معادل حدود ۱۶۶ میلیارد دلار، پیشبینی کرده و انتظار دارد کسری بودجه به بیش از ۴۰ تریلیون دینار برسد.
این پیشنویس همچنین صادرات نفت خام عراق را حدود ۴ میلیون بشکه در روز پیشبینی کرده که شامل محمولههای نفتی اقلیم کردستان نیز میشود. فروش نفت، بخش عمده درآمدهای دولت عراق را تشکیل میدهد.
اختلال صادرات نفت عراق؛ صادرات به ۲.۳۴ میلیون بشکه رسید
عراق پس از اختلال در صادرات نفت خام از منطقه خلیج فارس در جریان جنگ ایران، تلاش کرده است مسیرهای جایگزینی برای انتقال نفت خود پیدا کند.
این اختلال به افزایش قیمت جهانی نفت به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه کمک کرده و همزمان صادرات نفت عراق را تحت فشار قرار داده است. صادرات نفت عراق در ماه اوت به حدود ۲.۳۴ میلیون بشکه در روز کاهش یافت؛ در حالی که این رقم پیش از آغاز جنگ بیش از ۳.۶ میلیون بشکه در روز بود.