محمدرضا حاجی‌جعفری، معاون مرکز بهبود محیط کسب و کار وزارت اقتصاد، در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی ایلنا درباره نحوه نظارت بر سکوهای فروش آنلاین طلا و مسئولیت دستگاه‌های مختلف در قبال فعالیت این پلتفرم‌ها و کنترل خالی فروشی طلا اظهار داشت: صدور مجوز برای کسب‌وکارهای مجازی بر اساس ضوابط و مقررات انجام می‌شود و در صورتی که شرایط لازم رعایت نشود، فرآیند ابطال مجوز نیز مطابق مقررات و از سوی مرجع ذی‌صلاح دنبال خواهد شد.
وی افزود: در موضوع ابطال مجوز، یکی از موارد مهم، احراز تخلف و اعلام آن از سوی مراجع ذی‌صلاح، از جمله مراجع قضایی، است و در چنین شرایطی موضوع به اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی به‌عنوان مرجع مربوط اعلام می‌شود تا اقدامات لازم انجام شود.
معاون مرکز بهبود محیط کسب و کار وزارت اقتصاد، گفت: مسئولیت این مرکز در حوزه مقررات‌گذاری و تنظیم مقررات است و نظارت بر نحوه اجرای این مقررات در حوزه دستگاه‌های ناظر قرار می‌گیرد.
وی تاکید کرد: یکی از مقررات مهم در این حوزه، اتصال پلتفرم‌های فروش طلا به سامانه ناظر است تا میزان موجودی طلا و میزان تعهدات آنها به یکدیگر متصل شده و تناسب میان موجودی و میزان فروش و تعهدات به‌صورت سیستمی قابل بررسی و رصد باشد.
وی با اشاره به اینکه سامانه ناظر باید از سوی بانک مرکزی راه اندازی شود ، تاکید کرد: با راه‌اندازی این سامانه، امکان رصد سیستمی فعالیت پلتفرم‌ها فراهم خواهد شد و میزان موجودی و تعهدات آنها به شکل لحظه‌ای قابل بررسی خواهد بود. اما بانک مرکزی هنوز این سامانه را راه اندازی نکرده و می خواهد این اقدام را به نهاد دیگری واگذار کند و وزارت صمت راه اندازی این سامانه را برعهده بگیرد اما بانک مرکزی با واگذاری این مسئولیت به دستگاه دیگر باید نسبت به اجرای تعهد خود اقدام کند.
حاجی‌جعفری گفت: در شرایط فعلی که سامانه ناظر هنوز عملیاتی نشده است، بخشی از نظارت‌ها به شکل دستی انجام می‌شود؛ به این صورت که دستگاه‌های نظارتی، اطلاعات مربوط به میزان فروش پلتفرم‌ها را دریافت کرده و از سوی دیگر اطلاعات مربوط به میزان طلای تحویلی یا موجودی آنها نیز از مسیر بانک‌ها بررسی می‌شود تا در صورت وجود مغایرت، تخلف احتمالی شناسایی شود.
وی افزود: این شیوه نظارت دستی طبیعتاً ممکن است با خطا یا جا ماندن برخی موارد همراه باشد، اما با راه‌اندازی سامانه ناظر، اتصال پلتفرم به سامانه ناظر و اتصال این سامانه به بانک عامل، امکان رصد لحظه‌ای و سیستمی فراهم خواهد شد.
معاون مرکز بهبود محیط کسب و کار وزارت اقتصاد درباره مسئولیت بانک مرکزی در راه‌اندازی و بهره‌برداری از سامانه ناظر نیز اظهار داشت: بانک مرکزی در این زمینه پایلوت سامانه را راه‌اندازی کرده، اما این سامانه هنوز در مرحله آزمایشی و ارزیابی قرار دارد و هنوز اجرایی نشده است.
حاجی‌جعفری با اشاره به زمان‌بندی تعیین‌شده برای راه‌اندازی سامانه ناظر گفت: طبق مقررات، این سامانه باید از بهمن‌ماه سال ۱۴۰۴ راه‌اندازی می‌شد، اما با تأخیر مواجه شد و در حال حاضر نیز هنوز به مرحله اجرای کامل نرسیده و در حال ارزیابی و آزمون است.
وی ادامه داد: موضوع دیگری که در مقررات مربوط به پلتفرم‌های فروش طلا مورد توجه قرار گرفته، لزوم تناسب میزان طلای موجود با میزان طلای فروخته‌شده و تعهدات ایجادشده از سوی پلتفرم است؛ به این معنا که پلتفرم‌ها بیش از میزان طلای موجود و قابل اتکای خود نباید اقدام به فروش و ایجاد تعهد کنند.
حاجی‌جعفری تأکید کرد: این موضوع در مقررات مربوط به فعالیت سکوهای فروش طلا مورد توجه قرار گرفته و بر اساس ضوابط، میزان تعهدات پلتفرم باید با میزان موجودی طلای آن متناسب باشد.
وی با اشاره به الزام موضوع استانداردسازی طلای موجود در این پلتفرم‌ها گفت: یکی دیگر از موضوعات مطرح‌شده، استانداردسازی طلاهای موجود بر اساس استانداردهای تعیین‌شده برای شمش طلا است. پیش از تصویب مقررات جدید، ممکن بود افراد طلاهای مختلفی را به بانک سپرده و آن طلا به‌عنوان موجودی آنها ثبت شده باشد، بدون اینکه عیارسنجی و استانداردسازی آن مطابق استانداردهای جدید انجام شده باشد و کسی هم عیارسنجی را انجام نمی داد.
وی ادامه داد: پس از تصویب مقررات مربوط، لازم است طلاهای موجود مطابق استانداردهای تعیین‌شده استانداردسازی شوند و در چارچوب ضوابط جدید مورد پذیرش قرار گیرند.
حاجی‌جعفری خاطرنشان کرد: در حال حاضر استانداردهای تعیین‌شده برای طلاهای مورد استفاده در این حوزه شامل شمش‌های استاندارد ٨٧١٨ و قطعات و مصنوعات طلای دارای مشخصات و استانداردهای مشخص است و رعایت این الزامات باید در فرآیند فعالیت پلتفرم‌های فروش طلا مورد توجه قرار گیرد.
گفت‌وگو: مهدیانی