کشورهای بزرگ صادرکننده نفت در منطقه خلیج فارس، در واکنش به شرایط جنگی و ناامنیهای اخیر در ایران که منجر به محدودیت شدید در تردد کشتیها از تنگه هرمز شده است، در حال اجرای پروژههای کلان چند میلیارد دلاری برای ایجاد مسیرهای جایگزین جهت صادرات انرژی خود هستند.
به گزارش لیسا فریدمن، حتی در صورت برقراری آتشبس، صادرکنندگان نفت خلیج فارس به این درک استراتژیک رسیدهاند که تکیه صرف بر تنگه هرمز به عنوان تنها شریان اصلی صادراتی، ریسکی است که دیگر نمیتوانند آن را بپذیرند. این تغییر رویکرد، نشاندهنده نگرانی عمیق بازارهای جهانی انرژی از آسیبپذیری زنجیره تأمین در برابر تنشهای ژئوپلیتیک است.
تصاویر منتشر شده از دوشنبه گذشته، کشتیهای متعددی را نشان میدهد که در نزدیکی سواحل بندرعباس در ایران لنگر انداختهاند؛ وضعیتی که نمادی از توقف یا کاهش چشمگیر تردد در این آبراه حیاتی به دلیل جنگ جاری است. این محدودیتها باعث شده تا شرکتهای بزرگی همچون «سعودی آرامکو» و «شرکت ملی نفت ابوظبی» (ADNOC) به دنبال توسعه خطوط لوله و زیرساختهایی باشند که بتواند نفت را به دور از تنشهای تنگه هرمز و دریای عمان به بازارهای جهانی برساند.
کارشناسان حوزه انرژی معتقدند که این سرمایهگذاریهای سنگین، چشمانداز بلندمدت تجارت جهانی نفت را تغییر خواهد داد. پیش از این، تنگه هرمز به عنوان گلوگاه اصلی انرژی جهان شناخته میشد، اما اکنون با توجه به تحولات منطقه و تهدیدات ناشی از گروههایی مانند حوثیها در مناطق دیگر نظیر تنگه بابالمندب، امنیت مسیرهای انتقال انرژی به اولویت اول کشورهای خلیج فارس تبدیل شده است.
این پروژهها شامل توسعه شبکههای گسترده خطوط لوله است که میتواند بخش قابل توجهی از صادرات نفت منطقه را از طریق پایانههایی در دریای سرخ یا سایر مسیرهای زمینی و دریایی جایگزین هدایت کند. با وجود هزینههای سرسامآور این زیرساختها، دولتهای منطقه بر این باورند که هزینهی ناشی از توقف صادرات به دلیل ناامنیهای تنگه هرمز، بسیار فراتر از سرمایهگذاری برای ایجاد مسیرهای جایگزین است.