به گزارش خبرنگار ایلنا از البرز، رضا افلاطونی، معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، امروز در جلسه شورای راهبری حفاظت از منابع طبیعی که با حضور سردار رضا بنی‌اسدی‌فر، فرمانده یگان‌های انتظامی و حفاظتی فراجا، مدیران ستادی و استانی و مسئولان دستگاه‌های مرتبط در مرکز آموزش دکتر جوانشیر کرج برگزار شد، با تأکید بر ضرورت ارتقای توان عملیاتی نیروهای حفاظتی، از مجموعه اقداماتی خبر داد که با هدف پیشگیری از تخریب عرصه‌های طبیعی، مقابله با حریق و توسعه روش‌های نوین حفاظت در حال پیگیری است.
افلاطونی با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای انقلاب اسلامی، دفاع مقدس، جهاد کشاورزی و نیروی انتظامی، از همکاری مجموعه انتظامی و سایر دستگاه‌های مسئول در حفاظت از عرصه‌های طبیعی قدردانی کرد و با تبریک ارتقای درجه سردار بنی‌اسدی‌فر و انتصاب سرهنگ بهنامفر به فرماندهی یگان حفاظت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، بر ضرورت استمرار همکاری‌های بین‌بخشی تأکید کرد.
وی با بیان اینکه جنگل‌ها، مراتع و سایر عرصه‌های طبیعی میراث نسل‌های گذشته و امانتی برای نسل‌های آینده هستند، اظهار کرد: حفاظت از منابع طبیعی یکی از ارکان اصلی مأموریت سازمان است و عملکرد امروز ما در این حوزه، در آینده به‌عنوان عملکرد یک نسل ارزیابی خواهد شد؛ بنابراین، باید با تمام ظرفیت برای حفظ، احیا و بهبود این سرمایه ملی تلاش کنیم.
رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با اشاره به گستردگی عرصه‌های تحت مدیریت این سازمان افزود: حفاظت از حدود ۱۳۵ میلیون هکتار عرصه طبیعی کشور با اتکا به روش‌های سنتی و امکانات محدود امکان‌پذیر نیست و باید برنامه‌ریزی علمی، فناوری‌های نوین و مشارکت مردم را به‌صورت هم‌زمان در دستور کار قرار دهیم.
کاهش ۸۰ درصدی حریق و ارسال تجهیزات جدید به استانها
افلاطونی با اشاره به نتایج اقدامات حفاظتی انجام‌شده در سال جاری گفت: مجموعه اقدامات کارشناسی، برنامه‌ریزی‌های ستادی، فعالیت نیروهای عملیاتی در استانها و شهرستان‌ها و همراهی نیروهای مردمی، به کاهش حدود ۸۰ درصدی حریق در عرصه‌های منابع طبیعی نسبت به سال گذشته منجر شده است.
وی با قدردانی از تلاش جنگلبانان، نیروهای یگان حفاظت، مدیران و کارشناسان ستادی و استانی و همیاران طبیعت، این کاهش را نتیجه همکاری مجموعه‌های مسئول دانست و بر ضرورت شناسایی عوامل مؤثر در تحقق این دستاورد و تقویت اقدامات پیشگیرانه تأکید کرد.
رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور افزود: کاهش حریق نباید موجب غفلت از تهدیدهای موجود شود، بلکه باید با ارزیابی عملکرد، شناسایی نقاط پرخطر و تقویت تجهیزات و امکانات، از تکرار آتش‌سوزی‌ها و واردشدن خسارت به جنگل‌ها و مراتع جلوگیری کنیم.
وی در ادامه از آماده‌شدن مرحله دوم تجهیزات یگان حفاظت برای ارسال به استانها خبر داد و اظهار کرد: تأمین امکانات موردنیاز نیروهای حفاظتی از اولویت‌های سازمان است و تجهیزات خریداری‌شده شامل خودروهای عملیاتی، موتورسیکلت، تجهیزات انفرادی، البسه تخصصی کنترل حریق، کوله‌های آب‌پاش، پوتین و سایر امکانات موردنیاز نیروهای یگان حفاظت است.
افلاطونی با اشاره به برنامه تأمین ۲ هزار و ۵۰۰ دست لباس کنترل حریق و تجهیزات مرتبط خاطرنشان کرد: نیروهای حفاظتی در شرایط دشوار و در مواجهه با تهدیدهایی مانند تخریب و تصرف اراضی ملی، قاچاق چوب و آتش‌سوزی فعالیت می‌کنند و انجام مؤثر این مأموریت‌ها بدون تجهیزات مناسب و پشتیبانی کافی امکان‌پذیر نیست.
وی ضمن قدردانی از حمایت‌های سازمان برنامه و بودجه و نمایندگان مجلس شورای اسلامی، بر ضرورت استمرار تأمین اعتبارات و استفاده هدفمند از منابع مالی برای ارتقای زیرساخت‌ها و توان عملیاتی یگان حفاظت تأکید کرد.
معاون وزیر جهاد کشاورزی همچنین با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای مقابله با تخلفات در سال ۱۴۰۴ گفت: برخورد با قاچاقچیان چوب، قطع‌کنندگان غیرمجاز درختان و افرادی که در عرصه‌های طبیعی آتش‌سوزی ایجاد کرده‌اند، با جدیت دنبال شده است.
وی همکاری دستگاه قضایی، نیروهای انتظامی و نهادهای امنیتی را در شناسایی عوامل تخریب و ایجاد حریق، به‌ویژه در موارد عمدی، مؤثر دانست و افزود: مقابله با تخلفات باید در کنار اقدامات پیشگیرانه ادامه یابد تا ضمن افزایش بازدارندگی، از تکرار جرایم و خسارت به عرصه‌های ملی جلوگیری شود.
حفاظت، مجموعه اقدامات قانونی، فیزیکی و زیستی است
رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با تشریح ابعاد مختلف حفاظت از منابع طبیعی اظهار کرد: حفاظت تنها به خاموش‌کردن آتش یا جلوگیری از تخریب و تصرف محدود نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از اقدامات قانونی، فیزیکی و زیستی را در بر می‌گیرد که باید به‌صورت هماهنگ دنبال شوند.
وی حفاظت قانونی را یکی از محورهای مهم مأموریت سازمان دانست و افزود: شناسایی قوانین ناقص، رفع تعارض مقررات، اصلاح آیین‌نامه‌ها و پیگیری تصویب قوانین کارآمد، از جمله اقداماتی است که باید با برنامه‌ریزی دقیق و مشارکت بخش‌های حقوقی و امور مجلس دنبال شود.
افلاطونی با اشاره به برخی چالش‌های حقوقی در حوزه منابع طبیعی، از جمله تعارض میان ماده ۵۵ قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع و ماده ۶۸۰ قانون مجازات اسلامی و نیز مسائل مرتبط با ماده ۲۴ مکرر قانون معادن، بر ضرورت بررسی کارشناسی و پیگیری اصلاح مقررات تأکید کرد.
وی همچنین از انعقاد تفاهم‌نامه با مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه خبر داد و گفت: شیوه‌نامه اجرایی این تفاهم‌نامه تدوین شده است و با ابلاغ آن، زمینه استفاده بیشتر از ظرفیت‌های حقوقی و کارشناسی برای صیانت از منابع طبیعی فراهم خواهد شد.
رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با اشاره به اهمیت حفاظت فیزیکی تصریح کرد: مقابله با تخریب و تصرف اراضی ملی، قطع غیرمجاز درختان، قاچاق چوب و مهار حریق از محورهای اصلی این بخش است. در کنار آن، حفاظت زیستی نیز اهمیت دارد و کنترل آفات و بیماری‌ها، حفظ پوشش گیاهی، اجرای طرح‌های آبخیزداری و آبخوانداری و تقویت پایداری اکوسیستم‌ها را شامل می‌شود.
وی با تأکید بر ضرورت تحول در شیوه‌های حفاظت از عرصه‌های طبیعی گفت: گستردگی مناطق تحت مدیریت سازمان ایجاب می‌کند از روش‌های نوین برای پایش، رصد و شناسایی تخلفات استفاده کنیم و وابستگی به شیوه‌های سنتی را کاهش دهیم.
افلاطونی از پیگیری راه‌اندازی یگان پهپادی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور خبر داد و افزود: مکاتبات و هماهنگی‌های لازم برای ایجاد این یگان انجام شده است و امیدواریم با همکاری دستگاه‌های انتظامی و امنیتی و سازمان برنامه و بودجه، زمینه بهره‌گیری گسترده‌تر از این ظرفیت فراهم شود.
وی استفاده از تصاویر ماهواره‌ای، سامانه‌های اپتیکی و الکترونیکی، پایش تصویری و سامانه‌های هوشمند را از محورهای اصلی برنامه‌های حفاظتی برشمرد و تأکید کرد: فناوری‌های دانش‌بنیان در کنار مشارکت سازمان‌یافته مردم، دو رکن مهم ارتقای حفاظت از منابع طبیعی هستند.
رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور همچنین از پیگیری طرح جامع حفاظتی و انتظامی خبر داد و گفت: برنامه‌ریزی برای حفاظت مؤثر باید بر اساس شناخت دقیق وضعیت هر حوزه آبخیز، نقاط پرخطر، مناطق مستعد آتش‌سوزی و محدوده‌های در معرض تخریب انجام شود.
وی افزود: در قالب این طرح باید مشخص شود هر منطقه به چه امکاناتی نیاز دارد؛ از جمله محل استقرار پاسگاه‌های حفاظتی، پایگاه‌های اطفای حریق و اجرای عملیات آبخیزداری و اقدامات زیستی برای حفظ و احیای پوشش گیاهی.
افلاطونی با تأکید بر ضرورت هدفمندشدن تخصیص اعتبارات خاطرنشان کرد: باید نقشه راه حفاظت در سطح کشور مشخص باشد تا منابع مالی و تجهیزات بر اساس اولویت‌های واقعی و نیازهای هر منطقه تخصیص یابد. همچنین دستورالعمل طرح جامع مدیریت حریق به استانها ابلاغ شده است و اجرای دقیق آن، شناسایی نقاط حساس و تقویت اقدامات پیشگیرانه باید در دستور کار قرار گیرد.
وی با اشاره به خسارت‌های ناشی از آفات و بیماری‌های گیاهی نیز بر ضرورت پایش مستمر، پیشگیری و اجرای برنامه‌های تخصصی برای جلوگیری از گسترش آسیب‌ها در عرصه‌های طبیعی تأکید کرد.
سازماندهی ۵۰۰ هزار همیار طبیعت و افزایش اعتبارات حفاظتی
افلاطونی مشارکت مردم را یکی از پایه‌های اصلی حفاظت پایدار از منابع طبیعی دانست و گفت: مأموریت‌های گسترده این حوزه بدون همراهی مردم به نتیجه مطلوب نمی‌رسد و باید زمینه حضور مؤثر جوامع محلی، تشکل‌های مردم‌نهاد، بخش خصوصی و همیاران طبیعت فراهم شود.
وی با اشاره به ثبت‌نام حدود ۵۰۰ هزار نفر در سامانه همیاران طبیعت اظهار کرد: این ظرفیت ارزشمند باید به‌صورت هدفمند سازماندهی شود تا افراد متناسب با تخصص، مهارت و توانایی خود در حوزه‌هایی مانند مقابله با آفات و بیماری‌های گیاهی، پیشگیری از حریق، آبخیزداری و حفاظت از عرصه‌های طبیعی مشارکت کنند.
رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور افزود: وقتی مردم برای مشارکت در حفاظت اعلام آمادگی می‌کنند، وظیفه سازمان است که با برنامه‌ریزی، آموزش و تقسیم‌بندی مأموریت‌ها از این ظرفیت استفاده کند.
وی همچنین از انعقاد تفاهم‌نامه با سازمان همیاری شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور خبر داد و بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت شهرداری‌ها، دهیاری‌ها و جوامع محلی در اجرای برنامه‌های حفاظت و مدیریت پایدار منابع طبیعی تأکید کرد.
افلاطونی با بیان اینکه فرهنگ حفاظت باید در جامعه تقویت شود، اظهار کرد: مردم باید منابع طبیعی را سرمایه مشترک خود و نسل‌های آینده بدانند و در صورت مشاهده تخریب، قطع غیرمجاز درختان یا وقوع حریق، برای اطلاع‌رسانی و پیشگیری از گسترش خسارت همکاری کنند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به افزایش اعتبارات مرتبط با منابع طبیعی اشاره کرد و گفت: با پیگیری‌های انجام‌شده و حمایت سازمان برنامه و بودجه و نمایندگان مجلس شورای اسلامی، اعتبارات مرتبط با قانون معادن که به سازمان منابع طبیعی اختصاص می‌یابد، از حدود ۹۰۰ میلیارد تومان به حدود ۹ همت افزایش یافته است.
رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور همچنین از افزایش اعتبارات حوزه آبخیزداری خبر داد و بر ضرورت پیگیری تخصیص و وصول اعتبارات و هزینه‌کرد مؤثر آن‌ها در اجرای برنامه‌های حفاظت، احیا و مدیریت عرصه‌های طبیعی تأکید کرد.
وی خاطرنشان کرد: افزایش منابع مالی زمانی اثربخش خواهد بود که با برنامه‌ریزی دقیق، تعیین اولویت‌های عملیاتی، نظارت مستمر و ارزیابی نتایج همراه شود.
افلاطونی در پایان با قدردانی از تلاش مدیران، کارشناسان، جنگلبانان، نیروهای یگان حفاظت، همیاران طبیعت و اصحاب رسانه اظهار کرد: هر درخت، هر بوته و هر بخش از عرصه‌های طبیعی، سرمایه‌ای متعلق به جامعه امروز و نسل‌های آینده است و حفاظت از آن به تقویت احساس مسئولیت اجتماعی، اطلاع‌رسانی، آموزش عمومی و مشارکت مردم در کنار اقدامات قانونی، انتظامی و فناورانه نیاز دارد.
وی ابراز امیدواری کرد با تداوم همکاری‌های بین‌بخشی، توسعه تجهیزات و فناوری‌های نوین، اصلاح مقررات و سازماندهی مشارکت‌های مردمی، حفاظت از منابع طبیعی کشور با قدرت و اثربخشی بیشتری دنبال شود.
این نشست با محوریت بررسی راهکارهای تقویت حفاظت از منابع طبیعی برگزار شد و رونمایی از سامانه فرماندهی و پشتیبانی عملیات اطفای حریق و تحویل تجهیزات حفاظتی موردنیاز استان‌های کشور نیز در برنامه آن قرار داشت.