به گزارش خبرنگار ایلنا، در سیستان و بلوچستان، آسیب‌های ناشی از اعتیاد را نمی‌توان تنها وابستگی به مواد محدود کرد. چراکه مصرف مواد ناخالص، استفاده همزمان از مواد مخدر و داروهای آرام‌بخش و مصرف مشروبات الکلی تقلبی نیز می‌تواند سلامت مصرف‌کنندگان را با خطرهای جدی مواجه کند.
در این میان، مسمومیت با فلزات سنگین مانند سرب و الکل سمی متانول، از جمله مخاطراتی است که در صورت تأخیر در تشخیص و درمان، ممکن است به آسیب‌های جبران‌ناپذیر یا مرگ منجر شود، موضوعی که ضرورت افزایش آگاهی عمومی درباره عوارض پنهان مصرف این مواد و راه‌های پیشگیری از آن را دوچندان می‌کند.
کارشناس مسئول پیشگیری از اعتیاد و کاهش آسیب معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، در این باره در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا اظهار کرد: ناخالصی‌های موجود در برخی مواد مخدر گاهی از خود ماده مخدر خطرناک‌تر هستند. برای مثال، افزودن فلزات سنگینی مانند سرب به برخی مواد با هدف افزایش وزن، می‌تواند موجب مسمومیت حاد و حتی مرگ مصرف‌کننده شود.
شهرزاد حداد با اشاره به عوامل مؤثر در گرایش افراد به سوءمصرف مواد افزود: مشکلات خانوادگی، طلاق، بیکاری، فقر و بحران‌های روحی می‌توانند زمینه‌ساز مصرف مواد باشند. همچنین تجربه مصرف از روی کنجکاوی یا در جمع دوستان ممکن است آغاز مسیری خطرناک به سوی اعتیاد باشد.
حداد با تأکید بر عوارض مصرف مواد محرک، به‌ویژه شیشه، گفت: مصرف این مواد ممکن است در مراحل اولیه تغییرات ظاهری مشخصی در فرد ایجاد نکند، اما وابستگی به آن‌ها می‌تواند عوارض شدید و جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشد. تشنج، سکته‌های قلبی و مغزی، نارسایی کبد و کلیه و آسیب به سلول‌های مغزی و عضلانی از جمله پیامدهای سوءمصرف مواد محرک است.
این کارشناس ادامه داد: مصرف مواد توهم‌زا مانند حشیش، اکستازی و LSD نیز می‌تواند قدرت قضاوت فرد را مختل و احتمال رفتارهای پرخطر را افزایش دهد؛ به‌گونه‌ای که احتمال وقوع حوادثی مانند سقوط از ارتفاع، تصادف، نزاع و حتی خودکشی بیشتر می‌شود.
وی همچنین درباره خطر مسمومیت با الکل هشدار داد و اظهار کرد: مصرف نادرست فرآورده‌های الکلی می‌تواند به مسمومیت منجر شود و برخلاف برخی باورهای نادرست، نوشیدن یا غرغره کردن الکل هیچ نقشی در پیشگیری یا درمان بیماری‌های عفونی ندارد.
حداد با اشاره به خطر متانول افزود: متانول نوعی الکل بسیار سمی است که ممکن است در مشروبات الکلی دست‌ساز و تقلبی، برخی حلال‌ها، ضدیخ و فرآورده‌های صنعتی وجود داشته باشد. مصرف مشروبات الکلی دست‌ساز و تقلبی از علل مهم مسمومیت با این ماده است.
وی با بیان اینکه علائم اولیه مسمومیت با متانول ممکن است شامل تهوع، استفراغ، درد شکمی، سردرد، گیجی و خواب‌آلودگی باشد، گفت: پس از گذشت چند ساعت، علائم جدی‌تری از جمله تاری دید، دید برفکی، تغییر میدان بینایی، حساسیت به نور و دوبینی ممکن است بروز کند و در موارد شدید، فرد با کوری کامل مواجه شود.
این کارشناس مسئول پیشگیری از اعتیاد و کاهش آسیب تأکید کرد: با پیشرفت مسمومیت، وضعیت فرد ممکن است به‌سرعت وخیم شود و تشنج، اغما و مرگ را به دنبال داشته باشد. در صورت احتمال مصرف متانول، باید فرد را بدون تأخیر به مرکز درمانی منتقل کرد؛ زیرا شروع سریع اقدامات درمانی می‌تواند در نجات جان او مؤثر باشد و نباید برای بروز علائم شدید منتظر ماند.
حداد همچنین نسبت به مصرف همزمان مواد مخدر با داروهای خواب‌آور و آرام‌بخش هشدار داد و گفت: ترکیب این مواد می‌تواند موجب مسمومیت شدید، اختلالات تنفسی و حتی مرگ شود. استفاده از سرنگ آلوده، غیراستریل یا مشترک برای تزریق مواد نیز خطر ابتلا به بیماری‌های عفونی از جمله HIV و هپاتیت را افزایش می‌دهد.
وی با تأکید بر نقش خانواده‌ها در پیشگیری از اعتیاد خاطرنشان کرد: تغییرات رفتاری ناگهانی و غیرعادی مانند گوشه‌گیری، بی‌خوابی، بی‌حوصلگی، پرخاشگری، بی‌نظمی، غیبت از محل کار یا تحصیل و احساس ناامیدی باید جدی گرفته شود. خانواده‌ها باید با گفت‌وگو و بررسی علت این تغییرات، در صورت نیاز از مشاوره تخصصی کمک بگیرند.
این کارشناس در پایان با بیان اینکه درمان اعتیاد فرآیندی زمان‌بر است، گفت: مهم‌ترین گام در مقابله با این آسیب، پیشگیری از آغاز مصرف است. افزایش آگاهی عمومی درباره عوارض مواد مخدر و محرک‌ها، آموزش صحیح و تقویت مهارت‌های پیشگیرانه می‌تواند نقش مؤثری در کاهش سوءمصرف مواد و پیشگیری از مسمومیت‌های ناشی از آن داشته باشد.