به گزارش خبرنگار ایلنا، محمدجواد ظریف در نشست تخصصی «نقش شهید سید کمال خرازی در اجماع‌سازی سیاست خارجی»، با اشاره به ویژگی‌های شخصیتی شهید خرازی، انسانیت، عقلانیت، ادب و دین‌مداری را از خصوصیات برجسته او برشمرد.
وی اظهار کرد: به نظر من، مهم‌ترین ویژگی مرحوم شهید دکتر خرازی، انسانیت ایشان بود؛ انسانی که معنای کامل انسانیت را به نمایش می‌گذاشت.
وی با اشاره به شخصیت و رفتار شهید خرازی افزود: ایشان فردی بسیار جدی بود، اما همواره و در همه شرایط، ادب و احترام را رعایت می‌کرد.
ظریف با اشاره به سخنان سیدعباس عراقچی درباره عقلانیت شهید خرازی گفت: در تمام مدتی که در داخل و خارج از کشور با ایشان همکاری و ارتباط داشتیم، چه در روابط کاری و چه در روابط شخصی، عقلانیت بر رفتار ایشان حاکم بود.
وی همچنین دین‌مداری را از دیگر ویژگی‌های شهید خرازی دانست و اظهار کرد: در همه رفتارهای ایشان، رضای خدا و رعایت حق‌الناس و حقوق مردم مورد توجه بود. ادب دکتر خرازی در برخورد با همه، از افراد معمولی و همکاران گرفته تا کارمندان و طرف‌های خارجی، مشهود بود.
ظریف ادامه داد: من سعادت داشتم سه سال در نیویورک معاون ایشان باشم و پنج سال نیز در تهران این مسئولیت را بر عهده داشتم. پنج سال هم مسئول نمایندگی، یعنی معاون بین‌الملل بودم که در واقع مسئولیت نمایندگی را بر عهده داشتم و ایشان ریاست آن را بر عهده داشت.
وی تأکید کرد: در هیچ‌یک از این دوره‌ها، چیزی جز متانت، ادب و احترام متقابل از دکتر خرازی ندیدم؛ نه در برخورد با افراد داخلی و نه در ارتباط با طرف‌های خارجی.
وزیر خارجه پیشین گفت: آقای دکتر خرازی فردی دین‌مدار بود. ایشان در تمام رفتارهای خود، رضای خدا، رعایت حق‌الناس و احترام به حقوق مردم را در نظر می‌گرفت. این ویژگی حتی در وصیت‌های ایشان نیز مشهود بود؛ از جمله نگرانی‌ای که درباره محل دفن همسر محترمشان، سرکار خانم شهیده رئیس‌قاسم، داشتند و تأکید بر اینکه ایشان در قطعه عادی دفن شوند، نه در بخش‌های ویژه.
وی تصریح کرد: به اعتقاد من، انسانیت و دین‌مداری شهید دکتر خرازی بر دیگر ویژگی‌های برجسته شخصیتی ایشان برتری داشت؛ هرچند همه این ویژگی‌ها در وجود ایشان برجسته بود.
ظریف در بخش دوم نشست تخصصی «نقش شهید سید کمال خرازی در اجماع‌سازی سیاست خارجی» اظهار کرد: یکی از مشکلات ما این است که زیاد حرف می‌زنیم و کم گوش می‌کنیم؛ اما آقای دکتر خرازی گوش می‌کردند و بسیار هم شنونده خوبی بودند. کسانی که با ایشان کار کرده‌اند، می‌دانند که بسیار کم‌حرف بودند و سیاست‌هایی که دنبال می‌کردند، حساب‌شده بود. ایشان بدون حساب‌وکتاب تصمیم نمی‌گرفتند و برای هر حرف و تصمیم خود، بارها با دوستان مشورت می‌کردند.
وی با اشاره به حضور شهید خرازی در نیویورک پس از جنگ ایران و عراق و هم‌زمان با آغاز مذاکرات گفت: در آن زمان، دو مسیر مذاکراتی داشتیم؛ یکی مذاکرات مربوط به قطعنامه ۵۹۸ که از طریق دبیرکل سازمان ملل متحد دنبال می‌شد و دیگری مذاکرات مستقیم ایران و عراق که در ژنو و از طریق نمایندگی‌های دائم دو کشور انجام می‌گرفت. در این مذاکرات، همکار و دوست عزیزمان آقای ناصری از طرف ایران حضور داشت و از طرف عراق نیز برادر صدام مشارکت می‌کرد.
ظریف افزود: برای ما بسیار مهم بود که مذاکرات مستقیم با عراق، نقش سازمان ملل متحد را کمرنگ نکند. آقای دکتر خرازی به این موضوع اهمیت زیادی می‌دادند. به یاد دارم در اوایل سال ۱۹۹۰، به اصرار ایشان به جزیره‌ای در سوئد به نام گوتلند رفتیم. آقای یان الیاسون، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد در امور جنگ ایران و عراق، برای تعطیلات به آن جزیره رفته بود و ما نیز به آنجا رفتیم تا او را در جریان مذاکرات دوجانبه قرار دهیم و اطمینان حاصل کنیم که سازمان ملل متحد از روند رسیدگی به موضوع جنگ ایران و عراق کنار گذاشته نشود.
وی ادامه داد: مذاکرات ادامه پیدا کرد و سازمان ملل متحد نقش مهمی در پایان دادن به جنگ، پایان اشغال سرزمین ایران و آزادسازی اسرای ایرانی ایفا کرد. شهید خرازی پیگیر حفظ نقش سازمان ملل متحد در این روند بودند و این موضوع برای ایشان اهمیت زیادی داشت.
ظریف با اشاره به مذاکرات مربوط به اجرای بند ششم قطعنامه ۵۹۸ گفت: یکی از پرونده‌هایی که افتخار داشتم از نزدیک با ایشان در آن همکاری کنم، موضوع اجرای بند ششم قطعنامه ۵۹۸ و مذاکراتی بود که برای شناسایی عراق به‌عنوان مسئول جنگ انجام شد. این مذاکرات بسیار دشوار بود و فراز و نشیب‌های زیادی داشت؛ اما آقای دکتر خرازی با آرامش و متانت مثال‌زدنی خود، نقش مهمی در پیشبرد آن ایفا کردند.
وی افزود: با تلاش مستقیم آقای دکتر خرازی، همکاری و پیگیری آیت‌الله هاشمی رفسنجانی و با نظر مثبت رهبر شهید، این موفقیت بزرگ برای کشور به دست آمد. همه دنیا می‌دانستند که صدام متجاوز است، اما سازمان ملل متحد تا آن زمان این واقعیت را به‌صراحت اعلام نکرده بود. سرانجام این موضوع در روند مذاکرات پیگیری شد و به نتیجه رسید.
ظریف با بیان اینکه آخرین خاطره‌اش از شهید خرازی نیز به همین پرونده مربوط می‌شود، اظهار کرد: در دوران وزارت و پس از آن، هر زمان کاری داشتم، ایشان از من دعوت می‌کردند و من خدمتشان می‌رسیدم. آخرین بار، یادداشت‌هایی را که هنگام مذاکرات با سازمان ملل متحد درباره اجرای قطعنامه ۵۹۸ و بند ششم آن نوشته بودم، با خود برده بودم. چون دست‌خط خودم را به‌سختی می‌توانست بخواند، ایشان از من خواستند یادداشت‌ها را برایشان بخوانم. این اتفاق، خاطره‌ای از آخرین دیدار من با ایشان شد.
وی با اشاره به اهمیت ثبت و نگهداری اسناد تاریخی وزارت امور خارجه گفت: این خاطره نشان می‌دهد که اقدام آقای دکتر عراقچی در نام‌گذاری مرکز اسناد وزارت امور خارجه به نام دکتر خرازی، کار بسیار ارزشمندی است؛ زیرا تاریخ روابط دیپلماتیک و تاریخ روابط خارجی برای ایشان اهمیت فراوانی داشت.
ظریف ادامه داد: آقای دکتر خرازی برای ثبت خاطرات و نگهداری اسناد ارزش زیادی قائل بودند. ایشان خاطرات دوران وزارت خود را در چندین جلد نوشته بودند و در حال تدوین خاطرات دوران سفارتشان نیز بودند. حتی از من خواسته بودند خاطرات مربوط به مذاکرات اجرای قطعنامه ۵۹۸ را برایشان بازگو کنم تا در سوابق وزارت امور خارجه ثبت شود؛ زیرا هدفشان این بود که این خاطرات ارزشمند در اسناد وزارتخانه باقی بماند، حتی اگر بخش زیادی از آن‌ها منتشر نشود.
وی با قدردانی از اقدام انجام‌شده برای نام‌گذاری مرکز اسناد وزارت امور خارجه به نام شهید خرازی گفت: ایشان نه‌تنها از پایه‌گذاران مرکز اسناد بودند، بلکه خودشان نیز برای تاریخ دیپلماتیک و حفظ اسناد اهمیت فراوانی قائل می‌شدند. در اینجا باید از برادر عزیزمان آقای صادق خرازی نیز یاد کنم که در شکل‌گیری این مرکز نقش مهمی داشتند.
ظریف گفت: شهید خرازی تا دو هفته پیش از شهادتشان همچنان مشغول تصحیح یادداشت‌ها و خاطرات دوران سفارت خود بودند؛ خاطراتی که می‌تواند برای دیپلمات‌های جوان ما بسیار آموزنده باشد. امیدوارم بتوانیم راه ایشان را ادامه دهیم و عاقبت‌به‌خیری ایشان نصیب ما نیز شود.