به گزارش اطلاعات، رئیس فرهنگستان علوم در این نشست، با بیان اینکه دانشمندان و نخبگان ایران، سرمایههای انسانی ارزشمندی هستند که باید تحت حمایت ویژه قرار بگیرند و آینده ایران را به دستان آنان بسپریم؛ در نقد «طرح مقابله با نفوذ» مجلس گفت: ما باید از هر سیاستی که باعث شود آرامش فضای علمی و کار پژوهشی گرفته شود و فعالیت در این حوزه را پر ریسک کند، بپرهیزیم. از جمله مباحثی که در یکی دو ماه اخیر چنین اضطرابی را میان جامعه علمی و دانشگاهی ایجاد کرده، طرح مقابله با نفوذ است که در مجلس مطرح شده ولی به دلیل مخالفت دولت همچنان در همین سطح در حال بررسی است.
وی بر مخالفت صریح فرهنگستان با این طرح تأکید کرد و در این باره توضیح داد: رهبر شهید انقلاب با توجه به اهمیتی که به حوزه علم و حمایت از جوانان میدادند، به صراحت فرموده بودند که دانشمندان و دانشجویان ما باید تعاملات بینالمللی داشته باشند. من نیز در اوایل دهه ۹۰ که ریاست شورای عالی انقلاب فرهنگی را بر عهده داشتم، بر اساس همین توصیه و فرمایش رهبری و با همکاری اعضای شورا، مصوبه جامع و مانعی را درباره تعاملات علمی بینالمللی به تصویب رساندم که سند بسیار مترقی و پیشرفتهای است و به همه نیازهای کشور پاسخ میدهد.
مخبر دزفولی ادامه داد: این سند موجود است و برای تدوین آن وقت گذاشته شدهاست، جزئیات لازم برای اعتماد به دانشمندان و در عین حال حفظ منافع و مصالح و امنیت ملی در آن لحاظ شدهاست و از همه مهمتر این که تأییدیه و ابلاغیه مکتوب رهبر شهید را دارد؛ لذا هیچ ضرورتی وجود نداشت که مجلس از نو در زمینه فعالیتهای علمی دانشگاهها و ارتباطات بینالمللی و شرکت در کنفرانسها و تعاملات علمی با خارج از کشور، مداخله کند و مسیر تلاشهای دانشگاهیان و استادان را سخت و ناهموار سازد و نگرانی به جامعه علمی تزریق شود و سرعت پیشرفت علمی ما کاهش یابد.
رئیس فرهنگستان علوم گفت: ما در مخالفت با این طرح، دلایل متقن و مستند خود را به شورای عالی انقلاب فرهنگی اعلام کردهایم تا از این طریق به شورای نگهبان و مجلس منتقل شود.
مخبر دزفولی همچنین با نگاهی به وضعیت کمی و کیفی دانشگاههای ایران از دوران پیش ازانقلاب اسلامی تا به امروز اظهار کرد: آمار ۹۰ هزار عضو هیأت علمی و بیش از ۳ میلیون دانشجو در کشور،فعالیت بیش از ۴۰۰ دانشگاه جامع در اقصی نقاط ایران و چاپ ۸۰ هزار مقاله ISI که منجر به رشد ۸ برابری تولید مقالات علمی نسبت به گذشته شدهاست، ایران را به جایگاهی رسانده که با وجود داشتن ۱درصد جمعیت جهان، سهم ۲درصدی در تولید علم جهانی دارد.
وی ادامه داد: خروجی ۶ هزار شرکت دانشبنیان فعال در کشور در برخی حوزهها مانند دارو و سلامت بسیار چشمگیر است و تربیت نیروی انسانی نخبه بهویژه در رشتههای مهندسی، مزیت نسبی ایران امروز بهشمار میآید اما سهم اندک حوزه فناوری و پژوهش از تولید ناخالص ملی و چالش در تبدیل دادههای علمی به ثروت و اثرگذاری در زندگی مردم و اتصال فارغالتحصیلان به بازار کار، در کنار نیاز به بازنگری در رشتههای تحصیلی و ساختار آموزشی و راهاندازی رشتههای نوین در حوزه هوش مصنوعی و کوآنتوم و... از جمله موضوعاتی هستند که باید به فوریت آسیبشناسی و اصلاح شوند.
رئیس فرهنگستان علوم یادآور شد: ما در تولید علم موفق بودهایم، اما در اثرگذاری در جامعه همچنان کاستی داریم. مردم باید نتیجه رشد علمی و توسعه فناوری را در زندگی خود ببینند تا اعتماد عمومی به علم و دانشمندان بهعنوان یک سرمایه اجتماعی افزایش یابد.
وی افزود: از سوی دیگر، سرمایهگذاری مادی ما در حوزه علم نه تنها درخور بلکه بسیار اندک است. دانشمندان و دانشگاههای ما تا همین امروز ایثار کردهاند و با وجود انواع موانع و کمبودها در داخل، پیشنهادهای مالی بسیار جذاب از کشورهای دیگر و نبود زیستبوم علمی ایدهآل، اما همچنان در ایران ماندهاند و کشور را از مرحله مصرفکننده علم به تولیدکننده علم رساندهاند.
مخبر دزفولی تأکید کرد: معرفی دانشمندان برجسته کشور و اطلاعرسانی درباره دستاوردها، در کنار ایجاد مطالبه برای تقویت تعاملات علمی بینالمللی به شیوه بدون تهدید و البته با حفظ امنیت ملی، راه رسیدن به ایران قوی در آینده است. این شعار و راهبرد فرهنگستان علوم است و به جد باور داریم ما برای رسیدن به ایران قوی، باید از یک گذرگاه عبور کنیم و آن هم علم و فناوری و توجه ویژه به دانشمندان و نخبگان است. در این مسیر نباید بیش از این زمان را از دست بدهیم و باید بسیاری از اصلاحات و تغییرات در اولویت قرار بگیرند و دولت نیز در پرتو حمایت رئیسجمهوری حواسش به این موضوع باشد.
مشروح این گفتمان و جزئیات مطرحشده در این جلسه را در صفحه «ایران» روزنامه اطلاعات روز پنجشنبه بخوانید.