محمدرضا سعیدی، مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی (شستا)، در آیین نشان پیشتازان نوآوری شستا، نوآوری را ضرورتی راهبردی برای حفظ ارزش دارایی‌ها، ایفای تعهدات بین‌نسلی و تبدیل ظرفیت شرکت‌ها به موتور محرک توسعه کشور دانست.
وی تأکید کرد نوآوری در شستا نباید به یک رویداد یا برنامه مقطعی محدود شود، بلکه باید به بخشی از راهبرد بلندمدت این مجموعه برای حفظ و توسعه ارزش سرمایه‌گذاری‌ها تبدیل شود.
نوآوری؛ ضرورتی برای صیانت از منابع بین‌نسلی
سعیدی با اشاره به منابع مالی سازمان تأمین اجتماعی اظهار کرد: بخش عمده منابع این سازمان از محل حق بیمه افراد شاغل تأمین می‌شود و بخشی از آن باید در حوزه‌های مختلف سرمایه‌گذاری شود.
به گفته وی، منابع در اختیار شستا صرفاً منابع مالی نیستند، بلکه امانتی محسوب می‌شوند که باید در طول زمان از آنها صیانت کرد تا امکان ایفای تعهدات بلندمدت سازمان تأمین اجتماعی فراهم باشد.
مدیرعامل شستا با اشاره به ماهیت بلندمدت تعهدات بازنشستگی افزود: فردی که امروز وارد بازار کار می‌شود، ممکن است ۳۰ سال بعد بازنشسته شود و سازمان تأمین اجتماعی باید پس از آن نیز برای سال‌های طولانی مستمری او را تأمین کند.
وی تأکید کرد تصمیم‌های امروز شستا بر آینده نسل‌های بعد تأثیرگذار است و از این منظر، نوآوری شرط استمرار ارزش‌آفرینی و ایفای تعهدات بین‌نسلی به شمار می‌رود.
تدوین مدل نوآوری شستا بر اساس هفت محور اصلی
سعیدی با اشاره به ضرورت شناخت دقیق جایگاه شرکت‌های زیرمجموعه گفت: برای شناسایی نقاط قوت و ضعف و طراحی مسیر توسعه، با بهره‌گیری از ظرفیت متخصصان کشور، بررسی پنج نظریه اصلی حوزه نوآوری و مطالعه تجربیات مجموعه‌های دیگر، مدل نوآوری شستا تدوین شد.
این مدل بر هفت بُعد اصلی استوار است:
- رهبری آینده‌نگر
- سرمایه انسانی
- فرهنگ نوآوری
- قابلیت‌های نوآوری
- زیرساخت دیجیتال
- پیوند با اکوسیستم نوآوری
- تأمین مالی نوآوری
به گفته مدیرعامل شستا، این چارچوب با ۷۲ سنجه و ۳۴۰ پارامتر عملیاتی طراحی شده و در بیش از ۱۰۰ شرکت مجموعه مورد ارزیابی قرار گرفته است.
ارتباط با اکوسیستم نوآوری و تأمین مالی؛ دو چالش اصلی شستا
مدیرعامل شستا درباره نتایج ارزیابی‌ها اظهار کرد: وضعیت مجموعه در حوزه رهبری آینده‌نگر و سرمایه انسانی نسبتاً مناسب است، اما در زمینه ارتباط با اکوسیستم بیرونی و تأمین مالی نوآوری با چالش‌هایی مواجه هستیم که نیازمند برنامه‌ریزی جدی است.
وی با اشاره به اقدامات نوآورانه انجام‌شده در برخی شرکت‌های زیرمجموعه افزود: بخش قابل‌توجهی از این فعالیت‌ها به‌صورت جزیره‌ای و مستقل انجام می‌شود و ارتباط شبکه‌ای مؤثری میان آنها وجود ندارد.
به گفته سعیدی، در چنین شرایطی ظرفیت نوآوری در چند نقطه متمرکز می‌شود و بسیاری از شرکت‌ها همچنان به توسعه قابلیت‌ها و توانمندسازی نیاز دارند.
برنامه شستا برای ایجاد شبکه یادگیری میان ۱۷۶ شرکت
سعیدی یکی از برنامه‌های اصلی شستا را ایجاد شبکه یادگیری میان ۱۷۶ شرکت این مجموعه عنوان کرد و گفت هدف، تبدیل تجربه‌های پراکنده به یک ظرفیت مشترک است.
بر اساس این رویکرد، شرکت‌ها باید دانش، تجربه و توانمندی‌های خود را با یکدیگر به اشتراک بگذارند تا از ترکیب قابلیت‌های موجود، راه‌حل‌های جدید و ارزش‌آفرین برای مسائل صنعت و کشور شکل بگیرد.
وی سه محور را برای تحقق این هدف ضروری دانست: تقویت ارتباط با دانشگاه‌ها، شرکت‌های دانش‌بنیان و مجموعه‌های فناور؛ توسعه منابع و ظرفیت‌های موردنیاز برای تأمین مالی و پشتیبانی از نوآوری؛ و افزایش توانایی شناسایی تحولات و فرصت‌های آینده.
وحدت در هدف و تنوع در مسیر نوآوری شرکت‌ها
مدیرعامل شستا با تأکید بر تفاوت نیازهای شرکت‌های زیرمجموعه اظهار کرد: هر شرکت متناسب با صنعت، بازار و ویژگی‌های خود، مسیر متفاوتی برای نوآوری دارد.
به گفته وی، ممکن است اولویت یک شرکت توسعه محصولات جدید باشد، در حالی که برای شرکتی دیگر، بهبود کیفیت، ارتقای فرآیندها یا توسعه فناوری اهمیت بیشتری داشته باشد.
سعیدی هدف شستا را ایجاد وحدت در مقصد و تنوع در مسیرها عنوان کرد؛ به این معنا که همه شرکت‌ها باید در چارچوب هدف مشترک خلق ارزش پایدار حرکت کنند، اما روش‌ها و الگوهای نوآوری خود را متناسب با شرایط اختصاصی انتخاب کنند.
وی همچنین بر ضرورت توسعه هم‌زمان دو قابلیت تأکید کرد: بهره‌برداری مؤثر از ظرفیت‌های موجود و شناسایی فرصت‌ها و قابلیت‌های جدید برای آینده.
نشان پیشتازان نوآوری؛ فراتر از تقدیر و برگزاری رویداد
سعیدی با اشاره به نقش یادگیری مستمر در توسعه نوآوری گفت: نوآوری نباید به برگزاری رویدادها و تقدیر از شرکت‌های برتر محدود شود، بلکه باید به چرخه‌ای مستمر از آزمودن، تجربه‌کردن، شناسایی نمونه‌های موفق، الگوبرداری و نهادینه‌سازی تجربیات تبدیل شود.
وی نشان پیشتازان نوآوری را ابزاری برای توسعه فرهنگ یادگیری و گسترش تجربیات موفق در مجموعه شستا دانست.
مدیرعامل شستا همچنین تأکید کرد گره اصلی آمادگی برای نوآوری، پیش از آنکه در شرکت‌ها باشد، در سیاست‌ها و سازوکارهای راهبری هلدینگ‌ها قرار دارد.
بر همین اساس، به گفته وی، زمینه تحول باید ابتدا در سطح مدیریت شستا، سپس در هلدینگ‌ها و در نهایت در تمام شرکت‌های تابعه فراهم شود.
هوش مصنوعی و ضرورت آمادگی برای تحولات آینده
مدیرعامل شستا با اشاره به سرعت تحولات فناوری اظهار کرد: تنها عنصر ثابت در جهان امروز تغییر است و ظهور هوش مصنوعی نمونه‌ای از موج‌های تحول‌آفرین به شمار می‌رود که ساختار فعالیت صنایع و سازمان‌ها را دستخوش تغییر می‌کند.
وی تأکید کرد شستا علاوه بر مدیریت فعالیت‌های جاری، باید توانایی شناسایی فرصت‌های جدید و مواجهه با تحولات آینده را نیز در خود توسعه دهد.
سعیدی در پایان با اشاره به تجربه بحران‌های اخیر، نوآوری را عاملی برای تقویت قدرت و اقتدار کشور دانست و تصریح کرد مسئولیت امروز شستا صرفاً مدیریت دارایی‌های موجود نیست، بلکه باید با ایجاد قابلیت‌های جدید، زمینه خلق ارزش پایدار و ایفای تعهدات بین‌نسلی در آینده فراهم شود.