برای فهمیدن دعوای ۱۰ میلیارد دلاری ترامپ و بی‌بی‌سی، باید به ۶ ژانویه ۲۰۲۱ برگردیم؛ روزی که گروهی از هواداران ترامپ به ساختمان کنگره آمریکا حمله کردند. کنگره در آن زمان مشغول تأیید نتیجه انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۲۰ بود؛ انتخاباتی که ترامپ در آن از جو بایدن شکست خورده بود.
به گزارش عصر ایران به نقل از آکسیوس، ترامپ پیش از حمله، در جمع هوادارانش سخنرانی کرد. او در بخشی از سخنانش گفت که هوادارانش به سمت کنگره حرکت خواهند کرد و در بخش دیگری، بیش از ۵۰ دقیقه بعد، از عبارت «مثل جهنم بجنگید» استفاده کرد.
بی‌بی‌سی در مستندی با عنوان «ترامپ؛ فرصتی دوباره؟» که در اکتبر ۲۰۲۴، چند روز پیش از انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا پخش شد، بخش‌هایی از این سخنرانی را به یکدیگر پیوند داد. تدوین برنامه این تصور را ایجاد می‌کرد که ترامپ گفته است: «به سمت کنگره می‌رویم، من هم با شما خواهم بود و مثل جهنم می‌جنگیم.»
مشکل دقیقا همین‌جا بود: جمله‌های کنار هم قرارگرفته، در سخنرانی اصلی با فاصله زمانی قابل توجهی بیان شده بودند و میان آن‌ها بخش‌های دیگری از سخنان ترامپ وجود داشت.
پس از انتشار یک یادداشت داخلی بی‌بی‌سی درباره ایرادهای تدوین این مستند، انتقادها از شبکه شدت گرفت. بی‌بی‌سی پذیرفت که تدوین انجام‌شده ناخواسته این برداشت را ایجاد کرده که ترامپ مستقیماً هوادارانش را به اقدام خشونت‌آمیز فراخوانده است. این شبکه عذرخواهی کرد و گفت مستند با همان شکل دوباره پخش نخواهد شد.
در پی این جنجال، تیم دیوی، مدیرکل بی‌بی‌سی و دبورا ترنس، مدیر ارشد اخبار این شبکه، استعفا دادند.
با وجود این، بی‌بی‌سی مسئولیت حقوقی مورد ادعای ترامپ را نپذیرفت و تأکید کرد که عذرخواهی بابت تدوین نادرست، به معنای قبول اتهام افترا نیست.
ترامپ دقیقاً چه می‌خواهد؟
ترامپ در دسامبر ۲۰۲۵ شکایت خود را در دادگاه فدرال ایالت فلوریدا ثبت کرد. او بی‌بی‌سی را به افترا و نقض قانون حمایت از مصرف‌کننده و مقابله با رویه‌های تجاری فریبکارانه و ناعادلانه در فلوریدا متهم کرده است.
او برای هر یک از این دو ادعا دست‌کم ۵ میلیارد دلار مطالبه کرده است؛ در مجموع، رقم مورد درخواست به ۱۰ میلیارد دلار می‌رسد.
استدلال تیم حقوقی ترامپ این است که تدوین مستند، سخنان او را به شکلی تحریف کرده که گویی مستقیماً هوادارانش را به خشونت دعوت کرده است. وکلای او همچنین مدعی‌اند که این اقدام با انگیزه بدخواهانه انجام شده و می‌توانسته بر برداشت مخاطبان از ترامپ، در آستانه انتخابات ۲۰۲۴، اثر بگذارد.
اما بی‌بی‌سی چند دفاع مهم دارد. این شبکه می‌گوید پخش مستند به شکلی که ترامپ ادعا می‌کند در آمریکا توزیع نشده بود و دسترسی به نسخه آنلاین آن نیز محدودیت جغرافیایی داشت. بی‌بی‌سی همچنین می‌گوید تدوین برای کوتاه کردن سخنرانی انجام شده، نه با هدف بدنام کردن ترامپ. از نگاه این شبکه، ترامپ باید ثابت کند که شرایط حقوقی لازم برای محکومیت به افترا وجود دارد.
بی‌بی‌سی همچنین به این نکته اشاره کرده است که ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴ پیروز شد؛ موضوعی که از نظر این شبکه می‌تواند در ارزیابی ادعای خسارت اهمیت داشته باشد، هرچند به‌تنهایی تعیین‌کننده نتیجه پرونده نیست.
بنابراین، حتی با وجود پذیرش خطای تدوین و عذرخواهی بی‌بی‌سی، هنوز دادگاه درباره مسئولیت حقوقی شبکه و میزان خسارت احتمالی تصمیم نهایی نگرفته است.
چرا قاضی فقط به حضور ترامپ اکتفا نکرد؟
دستور تازه دادگاه تنها به تعیین زمان حضور ترامپ محدود نمی‌شود. در جلسه رسیدگی روز پنجشنبه ۲۲ اکتبر، قاضی انجولیکه لت درباره نحوه همکاری تیم حقوقی ترامپ با روند کشف و تبادل اسناد نیز ابراز نارضایتی کرد.
در نظام قضایی آمریکا، پیش از برگزاری محاکمه، دو طرف باید اسناد، اطلاعات و شواهد مرتبط را در اختیار یکدیگر قرار دهند. این مرحله که «کشف ادله» نام دارد، برای آن است که هر طرف بتواند ادعاهای طرف مقابل را بررسی کند و برای دفاع از خود آماده شود.
وکلای بی‌بی‌سی می‌گویند با وجود درخواست‌های مکرر، تیم ترامپ هنوز اسناد داخلی و اطلاعات مورد نیاز را به اندازه کافی ارائه نکرده است.
با این حال، قاضی به تیم حقوقی ترامپ ۳۰ روز فرصت داده است تا اسناد مرتبط را ارائه کند و هشدار داده که این آخرین فرصت برای همکاری مؤثر با روند کشف ادله است. در صورت ادامه عدم همکاری شکایت ترامپ رد می شود.
قاضی همچنین با درخواست تیم ترامپ برای جلوگیری از ضبط ویدئویی جلسه بازجویی هفت‌ساعته مخالفت کرده است؛ هرچند دسترسی به این فیلم به وکلای پرونده محدود خواهد بود و به معنای انتشار عمومی آن نیست.
قدم بعدی چیست؟
بر اساس برنامه فعلی دادگاه، دوره کشف ادله قرار است ۱۸ دسامبر ۲۰۲۶ به پایان برسد و محاکمه نیز برای فوریه ۲۰۲۷ برنامه‌ریزی شده است. دستور حضور ترامپ تا ۱۱ دسامبر برای آن صادر شده که بی‌بی‌سی پیش از پایان این دوره فرصت داشته باشد از مهم‌ترین فرد پرونده، یعنی خود ترامپ، سؤال کند.
البته امکان تغییر برنامه زمانی دادگاه وجود دارد. اگر قاضی مسئول پرونده مهلت کشف ادله را تمدید کند، زمان‌بندی جلسه بازجویی نیز ممکن است تغییر کند.
برای ترامپ، این پرونده فقط بر سر یک تدوین تلویزیونی نیست؛ او باید ادعای خسارت سنگین خود را در برابر دفاع حقوقی بی‌بی‌سی ثابت کند. برای این شبکه نیز مسئله تنها دفاع از یک مستند نیست، بلکه پاسخ‌گویی به اتهام تحریف عمدی سخنان رئیس‌جمهور آمریکاست.
نکته مهم این است که دستور قاضی به معنای پیروزی بی‌بی‌سی یا شکست ترامپ نیست. هنوز باید مشخص شود آیا تدوین مستند، از نظر حقوقی مصداق افترا بوده است یا نه و آیا ترامپ می‌تواند خسارتی را که ادعا می‌کند، به این اقدام مرتبط کند.
با این حال، ماجرا اکنون به مرحله‌ای رسیده که رئیس‌جمهور آمریکا باید در برابر وکلای رسانه‌ای که از آن شکایت کرده، به پرسش‌های حقوقی پاسخ دهد؛ و اگر در روند رسیدگی همکاری نکند، حتی احتمال کنار گذاشته شدن شکایت ۱۰ میلیارد دلاری خودش نیز وجود دارد.