مجمع نمایندگان استان تهران در مجلس روز دوشنبه ۲۰ مهرماه با حضور در وزارت امور خارجه با «سیدعباس عراقچی» وزیر امور خارجه دیدار و گفت‌و‌گو کردند. دیداری که «وحید جلال‌زاده» معاون کنسولی، مجلس و ایرانیان وزارت امورخارجه آن را در راستای دیدار‌های روتین وزارت امور خارجه و نمایندگان توصیف می‌کند و معتقد است در این دیدارها هم پرسش‌ها و هم ابهامات نمایندگان مجلس از سوی وزیر امور خارجه و دیگر مسئولان دستگاه دیپلماسی پاسخ داده می‌شود.
رویکرد جدید وزارت امور خارجه گسترش تعاملات با کمیسیون اقتصادی مجلس است
در هفته‌های اخیر شاهد برگزاری جلسات مستمر وزیر امور خارجه با نمایندگان مجلس بوده‌ایم. در این خصوص توضیح می‌دهید چه مباحث و مسائلی در این جلسات مورد بحث و بررسی قرار گرفته است؟
همان‌طور که اشاره کردید، در یکی دو هفته گذشته جلسات متعددی با گروه‌های مختلف نمایندگان مجلس شورای اسلامی داشته‌ایم. وزارت امور خارجه به‌طور مستمر با کمیسیون‌های مجلس جلساتی برگزار می‌کند. کمیسیون تخصصی ما، کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس است و بخش عمده تعاملات ما با مجلس در طول سال از طریق این کمیسیون انجام می‌شود؛ چه در قالب جلسات استماع و چه از طریق حضور در جلسات مرتبط با طرح‌ها و لوایحی که بخشی از آنها به وزارت امور خارجه مربوط می‌شود.
تا امروز، ۱۶ جلسه با گروه‌ها، مجامع و فراکسیون‌های مجلس برگزار کرده‌ایم که این تعداد، علاوه بر حضور ما در جلسات کمیسیون‌های تخصصی مجلس شورای اسلامی است.
خرسندم که اعلام کنم که دکتر عراقچی اخیراً تصمیم گرفته‌اند تعاملات وزارت امور خارجه با کمیسیون اقتصادی مجلس را نیز گسترش دهند. یکی از موضوعات جدی و مورد توجه مردم و مسئولان در شرایط کنونی کشور، مسائل اقتصادی است؛ از جمله موضوع تحریم‌ها و روابط با کشور‌های همسایه. به همین دلیل، طی یکی دو ماه اخیر در دو جلسه کمیسیون اقتصادی مجلس شرکت کردیم؛ جلساتی که در دوره‌های گذشته کمتر سابقه داشت و عمده تعاملات ما به کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی محدود می‌شد. در واقع، رویکرد جدیدی در وزارت امور خارجه شکل گرفته است تا تعاملات خود را با کمیسیون اقتصادی مجلس نیز گسترش دهیم. در همین چارچوب، اعضای این کمیسیون در جلسه‌ای به وزارت امور خارجه آمدند و در جلسه دوم، ما در مجلس حضور یافتیم و با آنها گفت‌و‌گو کردیم. محور این جلسات، مسائل اقتصادی مرتبط با تحریم‌ها، بنادر و مرز‌ها و همچنین راهکار‌های خنثی‌سازی تحریم‌ها بود.
تا امروز، ۱۶ جلسه با گروه‌ها، مجامع و فراکسیون‌های مجلس برگزار کرده‌ایم که این تعداد، علاوه بر حضور ما در جلسات کمیسیون‌های تخصصی مجلس شورای اسلامی است. در یکی دو هفته گذشته، جلسه بسیار خوبی نیز با کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس داشتیم. همچنین جلسه‌ای با تعدادی از نمایندگان مجلس برگزار کردیم که دومین نشست ما با آنها بود. جلسه دیگری نیز به دعوت رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس و با حضور تعدادی از اعضای این کمیسیون و دیگر نمایندگان برگزار شد. روز گذشته هم به درخواست رئیس مجمع نمایندگان مردم استان تهران در مجلس شورای اسلامی، دکتر یزدی‌خواه، جلسه‌ای با حضور عمده نمایندگان استان تهران برگزار کردیم.
در نشست‌های وزیر خارجه با نمایندگان از سفر نیویورک تا روابط با همسایگان مورد بررسی قرار گرفت
مهمترین محور‌های مطرح‌شده در این جلسات چه بود؟
از جمله موضوعاتی که در این جلسات مورد توجه نمایندگان محترم مجلس قرار گرفت، گزارشی بود که وزیر امور خارجه از سفر بسیار مهم خود به نیویورک ارائه کردند. همان‌طور که در اخبار نیز به تفصیل پوشش داده شد، در این سفر کوتاه نزدیک به ۱۰۰ رویداد انجام شد. بخشی از این برنامه‌ها به دیدار‌های رئیس‌جمهور اختصاص داشت. ایشان با نزدیک به ۱۰ نفر از سران کشورها، رئیس مجمع عمومی سازمان ملل متحد و دیگر مقامات دیدار کردند. دکتر عراقچی نیز ۴۱ دیدار در سطح همتایان خود داشتند و نزدیک به ۱۰ دیدار دیگر با رئیس مجمع عمومی سازمان ملل متحد، رئیس شورای امنیت، دبیرکل سازمان ملل متحد، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و دیگر مقامات در این سطح برگزار کردند. رویداد‌های رسانه‌ای این سفر نیز که اخبار آنها منتشر شده است، در مجموع تعداد برنامه‌ها را به نزدیک به ۱۰۰ رویداد رساند. گزارش این دیدارها و برنامه‌ها برای نمایندگان مجلس بسیار قابل توجه بود. ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی تلاش می‌کردند جمهوری اسلامی ایران را کشوری جنگ‌زده و منزوی نشان دهند، سیاست آنها در سازمان ملل متحد با شکست مواجه شد و این رژیم صهیونیستی بود که در پی سخنرانی نخست‌وزیرش در مجمع عمومی، با واکنش‌هایی روبه‌رو شد که به انزوای آن انجامید.
وزیر امور خارجه توضیحات مبسوطی درباره طرح هفت روزه، پیشنهاد‌های جمهوری اسلامی ایران و واکنش کشورها و ایالات متحده آمریکا به آن ارائه کردند
یکی دیگر از نکاتی که برای نمایندگان مجلس بسیار قابل توجه بود، درخواست وقت ملاقات مقامات اروپایی برای دیدار با وزیر امور خارجه بود. این موضوع نشان می‌داد که آنها خواستار گفت‌و‌گو و دیدار با طرف ایرانی بودند.
همچنین طرح هفت‌روزه جمهوری اسلامی ایران مورد توجه کشورها قرار گرفت و نمایندگان مجلس علاقه‌مند بودند از جزئیات این طرح و نحوه مواجهه کشور‌های مختلف با آن مطلع شوند. به همین دلیل، وزیر امور خارجه توضیحات مبسوطی درباره این طرح، پیشنهاد‌های جمهوری اسلامی ایران و واکنش کشورها و ایالات متحده آمریکا به آن ارائه کردند.
موضوع دیگری که در این جلسات مورد توجه قرار گرفت، روابط ایران با کشور‌های همسایه بود. ما روابط بسیار خوبی با همسایگان خود داریم و یکی از عواملی که می‌تواند در برابر تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا به ما کمک کند، تعدد همسایگان و روابط دوستانه‌ای است که با آنها برقرار کرده‌ایم. نمایندگان مجلس علاقه‌مند بودند از وضعیت روابط با همسایگان و پیشرفت‌های صورت‌گرفته در حوزه‌های مرزی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی مطلع شوند. در همین زمینه، گزارش مفصلی به نمایندگان ارائه کردیم.
ابهام‌زدایی عراقچی از موضوع دیدار هیئت ایرانی با مقام‌های آمریکایی در نیویورک
نمایندگان مجلس در این جلسات چه نقد‌ها یا ابهاماتی درباره سیاست خارجی و به ویژه موضوع مذاکرات با آمریکا مطرح کردند؟
این جلسات بسیار مثبت و سازنده بوده، اما در عین حال، جنبه انتقادی هم داشته است. نمایندگان درباره برخی مسائل حوزه سیاست خارجی نقد‌هایی مطرح می‌کنند و پرسش‌ها، ابهامات و شبهاتی را که در افکار عمومی وجود دارد، با وزیر امور خارجه در میان می‌گذارند. وزیر نیز به‌تفصیل به این پرسش‌ها پاسخ می‌دهند و تلاش می‌کنند ابهامات نمایندگان مجلس را برطرف کنند. در جلسه روز گذشته مجمع نمایندگان استان تهران با دکتر عراقچی، پرسش‌های جدی و ابهاماتی مطرح شد که یکی از آنها به موضوع دیدار هیئت ایرانی با مقامات آمریکایی در نیویورک مربوط بود.
هرچند سخنگوی وزارت خارجه در نیویورک، طی مصاحبه‌ای با صداوسیما و خبرنگار خبرگزاری ایرنا و همچنین در یک پیام در شبکه اجتماعی ایکس، این موضوع را به‌نوعی تکذیب کرده بودند، همچنان پرسش‌هایی در این زمینه وجود داشت. وزیر در این جلسه به‌تفصیل توضیح دادند که میانجی‌ها در حال انجام وظایف خود بودند و از سوی ما نیز ترجیحی برای دیدار مستقیم با مقامات آمریکایی وجود نداشت؛ بنابراین، انتقال مسائل و مواضع ما از طریق میانجی‌ها کفایت می‌کرد.
شرکت‌های هواپیمایی عمانی در روز‌های آینده مسیر هوایی را بازگشایی خواهند کرد/ وزارت خارجه پیگیر رفع محدودیت‌های پروازی کشور‌های همسایه است
به موضوع اقتصاد و اهمیت آن در این دیدارها اشاره کردید، مهمترین چالش‌هایی که نمایندگان در این زمینه مطرح کردند، چه مواردی بود؟
بله، موضوع دیپلماسی اقتصادی در این دیدارها هم به تفصیل مورد توجه بود. دکتر قنبری، معاون مربوطه، گزارش جامعی به نمایندگان محترم ارائه کردند و نظام مسائل ما در حوزه روابط اقتصادی با کشور‌های مختلف، به‌ویژه کشور‌های همسایه، را تشریح کردند. در حوزه پرواز‌ها نیز توضیحات خوبی به نمایندگان ارائه شد. همان‌طور که می‌دانید، عراق در ابتدا محدودیت‌هایی ایجاد کرد، اما با تلاش همکاران ما در وزارت امور خارجه، خوشبختانه پرواز‌ها به مقصد نجف از سر گرفته شد.
در تلاش هستیم با برگزاری این نشست‌ها، روابط وزارت امور خارجه با مجلس را بیش از پیش گسترش دهیم و تعاملی سازنده و رو به جلو رقم بزنیم.
عمان نیز پرواز‌های خود را متوقف کرده بود، اما شرکت‌های هواپیمایی عمانی در روز‌های آینده مسیر هوایی را بازگشایی خواهند کرد و پرواز‌های ما به مسقط انجام خواهد شد. بسیاری از کشور‌های همسایه، از جمله پاکستان و ارمنستان، از ابتدا محدودیتی در این زمینه اعمال نکردند. درباره کشور‌هایی نیز که احیاناً محدودیت‌هایی ایجاد کرده‌اند، همکاران ما در نمایندگی‌های ایران و معاونت دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه در حال تلاش برای رفع این محدودیت‌ها هستند. این مسائل برای نمایندگان مجلس جذابیت و اهمیت زیادی داشت. آنها علاوه بر طرح پرسش‌ها و نقد‌های خود، راهکار‌هایی نیز ارائه می‌کردند و ما متناسب با موضوعات مطرح‌شده و تحولات رخ‌داده، تلاش کردیم به پرسش‌ها پاسخ دهیم و ابهامات را برطرف کنیم.
در مجموع، روابط وزارت امور خارجه با مجلس شورای اسلامی روندی رو به جلو دارد. ما تلاش می‌کنیم از طریق دیدار‌های اختصاصی نمایندگان با وزیر امور خارجه و همچنین نشست‌های گروهی در قالب کمیسیون‌ها، فراکسیون‌ها و مجامع نمایندگان، تعاملات خود را گسترش دهیم و زمینه را برای اطلاع‌رسانی دقیق‌تر درباره مسائل و تحولات سیاست خارجی فراهم کنیم. در تلاش هستیم با برگزاری این نشست‌ها، روابط وزارت امور خارجه با مجلس شورای اسلامی، به‌ویژه مجمع نمایندگان استان‌ها، را بیش از پیش گسترش دهیم و تعاملی سازنده و رو به جلو رقم بزنیم.