به گزارش خبرنگار ایلنا، سید محمدامین آقامیری، دبیر شورای عالی و رئیس مرکز ملی فضای مجازی در نشست خبری امروز (سه‌شنبه ۲۱ مهرماه ۱۴۰۵) با اشاره به تحولات فضای مجازی در حدود سه دهه گذشته، گفت: یکی از موضوعات مهمی که امروز باید بیش از گذشته به آن توجه کنیم، مسیری است که فضای مجازی از سال‌های ابتدایی شکل‌گیری خود در کشور تاکنون طی کرده است. امروز با جامعه‌ای مواجه هستیم که مردم در آن زندگی می‌کنند. مردم در این جامعه کسب‌وکار دارند، آموزش می‌بینند، تفریح می‌کنند، ارتباطات خانوادگی و تعاملات بین‌المللی خود را پیش می‌برند و بخش قابل‌توجهی از فعالیت‌هایی که پیش‌تر در جامعه فیزیکی انجام می‌شد، اکنون در فضای مجازی صورت می‌گیرد.
وی ادامه داد: ممکن است در فضای مجازی باشگاه ورزشی به معنای متعارف آن نداشته باشیم، اما خدمات و فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی در این محیط وجود دارد. بنابراین، با جامعه‌ای مواجه هستیم که ابعاد و اقتضائات خاص خود را دارد و باید به‌صورت جدی مورد توجه قرار گیرد.
شبکه ملی اطلاعات در دستور کار مرکز ملی فضای مجازی
دبیر شورای عالی فضای مجازی به تاریخچه تشکیل شورای عالی فضای مجازی و مرکز ملی فضای مجازی اشاره کرد و گفت: در سال ۱۳۹۰ با دستور امام شهید، این شورا و مرکز ملی فضای مجازی شکل گرفتند تا متولی سیاست‌گذاری، راهبری و تصمیم‌گیری در این حوزه مشخص باشد. موضوعات کلانی همچون شبکه ملی اطلاعات، فضای مجازی کودک و نوجوان و سایر مسائل راهبردی نیز در دستور کار این مجموعه قرار گرفت تا پیگیری و تحقق آنها دنبال شود.
فضای مجازی و فرصتی برای توسعه عدالت
رئیس مرکز ملی فضای مجازی با بیان اینکه فضای مجازی فرصت‌های بی‌بدیلی در اختیار کشور قرار داده است، گفت: یکی از مهم‌ترین این فرصت‌ها، فراهم شدن امکان توسعه عدالت در حوزه‌های مختلف است؛ زیرا با استفاده از این ظرفیت می‌توان محدودیت‌های زمان و مکان را کاهش داد و دسترسی مردم به خدمات را گسترش داد.
آقامیری افزود: در حوزه خدمات دولتی نیز می‌توان شرایطی فراهم کرد که مردم در هر نقطه از کشور، بدون آنکه الزاماً به مرکز استان یا پایتخت مراجعه کنند، به خدمات موردنیاز خود دسترسی داشته باشند.
دبیر شورای عالی فضای مجازی به ظرفیت‌های اقتصادی این فضا اشاره کرد و گفت: در بازارهای آنلاین، تولیدکنندگان می‌توانند محصولات خود را از هر نقطه‌ای عرضه کنند و برای فروش کالاهایشان الزاماً نیازی به حضور در شهرهای بزرگ یا پایتخت ندارند. این ظرفیت می‌تواند زمینه حضور عادلانه‌تر فعالان اقتصادی در بازار و دسترسی گسترده‌تر آنها به مشتریان را فراهم کند.
آقامیری ادامه داد: چنین ظرفیتی در حوزه‌های مختلف قابل استفاده است. هنگامی که محدودیت‌های زمان و مکان کاهش پیدا می‌کند، زمینه توسعه عدالت فراهم می‌شود و در کنار آن، شفافیت و بهره‌وری نیز افزایش می‌یابد.
مأموریت شورای عالی فضای مجازی؛ فراهم کردن بهترین خدمات برای مردم است
دبیر شورای عالی فضای مجازی با تشریح مأموریت این شورا و مرکز ملی فضای مجازی گفت: مأموریت ما این است که بهترین فناوری، محیط، کیفیت و خدمات را برای مردم شریف ایران فراهم کنیم؛ به‌گونه‌ای که مردم بتوانند در بالاترین سطح کیفی و با کمترین آسیب از این فضا استفاده کنند.
آقامیری ادامه داد: این حوزه ابعاد اقتصادی، اجتماعی، امنیتی، فرهنگی و حقوقی دارد و همه این ابعاد باید در قالب منظومه‌ای منسجم در کنار یکدیگر قرار بگیرند تا محیطی مناسب برای مردم فراهم شود.
وی با اشاره به فعالیت‌های انجام‌شده در این زمینه افزود: پروژه‌های متعددی به همت بخش‌های مختلف، دانشگاه‌ها، استادان و متخصصان در حال انجام است و ظرفیت‌های موجود در کشور امکان توسعه خدمات موردنیاز مردم را فراهم کرده است.
وی با اشاره به ظرفیت زیست‌بوم دیجیتال کشور تأکید کرد: کشور از زیست‌بومی برخوردار است که می‌تواند در تأمین خدمات و نیازمندی‌های داخلی نقش‌آفرینی کند. اقتصاد دیجیتال نیز با وجود مشکلات و دشواری‌هایی که در تعامل با نظام سنتی وجود دارد، مسیر پویایی و رشد خود را طی می‌کند و این روند می‌تواند به پیشرفت بیشتر منجر شود.
ضرورت مدیریت آسیب‌های فضای مجازی، به‌ویژه برای کودکان و نوجوانان
رئیس مرکز ملی فضای مجازی با اشاره به آسیب‌های موجود در فضای مجازی اظهار کرد: همان‌طور که سایر فناوری‌ها، از خودرو گرفته تا پزشکی، در کنار فرصت‌ها و مزایای خود با آسیب‌هایی همراه هستند، فضای مجازی نیز مسائل و چالش‌های خاص خود را دارد.
وی از موضوعات مرتبط با کودکان و نوجوانان، خدمات اعتیادآور و کلاهبرداری‌های اینترنتی، از جمله فیشینگ، به‌عنوان بخشی از این چالش‌ها نام برد و افزود: کشورهای مختلف در حال بررسی این مسائل و تلاش برای یافتن راهکارهایی هستند که آسیب‌های ناشی از استفاده از فناوری را به حداقل برسانند.
آقامیری با تأکید بر اهمیت حفاظت از کودکان و نوجوانان گفت: در یک سال و نیم گذشته، یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که کشورهای مختلف به آن پرداخته‌اند، قانون‌گذاری در حوزه کودک و نوجوان در فضای مجازی بوده است.
فضای سایبری، یکی از پنج میدان جنگ در جهان امروز
دبیر شورای عالی فضای مجازی با اشاره به ابعاد امنیتی این حوزه اظهار کرد: کشور ما علاوه بر چالش‌های عمومی فضای مجازی، با مسئله دیگری نیز مواجه است که شاید همه کشورها به یک اندازه درگیر آن نباشند. در اسناد امنیتی و نظامی منتشرشده در جهان، از جمله اسناد ناتو و وزارت جنگ آمریکا، از پنج میدان جنگ شامل زمین، دریا، هوا، فضا و فضای سایبری نام برده می‌شود.
وی افزود: فضای سایبری امروز یکی از عرصه‌های جدی رقابت فناوری و تقابل میان کشورهاست و از این فضا برای آسیب زدن به مردم و حاکمیت کشورها استفاده می‌شود.
آقامیری با تشریح ابعاد مختلف جنگ سایبری گفت: یکی از ابعاد این جنگ، حملات سایبری با هدف هک کردن سامانه‌ها، از کار انداختن خدمات و ایجاد اختلال و مشکل برای مردم است. بُعد دیگر، استفاده از داده‌های فضای مجازی برای اهداف نظامی است؛ به این معنا که اطلاعات جمع‌آوری‌شده در این فضا برای پیشبرد اهداف نظامی به کار گرفته شود.
وی جنگ شناختی را از دیگر ابعاد مهم این تقابل دانست و تصریح کرد: تأثیرگذاری بر افکار عمومی، ایجاد جریان‌های اجتماعی، شکل دادن به رفتارهای ناگهانی در جوامع و دستکاری اجتماعی از جمله موضوعاتی است که در چارچوب جنگ شناختی دنبال می‌شود.
رئیس مرکز ملی فضای مجازی همچنین با اشاره به استفاده از فناوری برای اهداف مختلف نظامی و امنیتی گفت: سابقه استفاده از فناوری‌های سایبری برای آسیب زدن به زیرساخت‌های راهبردی، از جمله در حوزه انرژی هسته‌ای، نشان می‌دهد که این تهدیدها موضوعی جدید نیستند و همچنان در سطح بین‌المللی ادامه دارند.
جنگ ترکیبی و تلاش برای تضعیف حکمرانی کشورها
آقامیری با اشاره به شرایط جنگی کشور اظهار کرد: امروز با جنگی ترکیبی مواجه هستیم که در کنار جنگ نظامی، ابعاد اقتصادی، سایبری و شناختی نیز دارد. همان‌طور که در جنگ نظامی، شهدای کشور در حملات دشمن به شهادت می‌رسند، در سایر عرصه‌ها نیز تقابل ادامه دارد و بخش مهمی از این تقابل در فضای سایبری و شناختی جریان پیدا می‌کند.
وی با اشاره به آنچه مقاومت مردم ایران در برابر این فشارها خواند، افزود: مردم ایران توانسته‌اند در عرصه‌های مختلف در برابر این هجمه‌ها مقاومت کنند و تا حد قابل‌توجهی مانع تحقق اهداف آنها شوند. با این حال، دشمن تلاش می‌کند از راه‌های مختلف شرایط را تغییر دهد و اهداف خود را پیش ببرد.
دبیر شورای عالی فضای مجازی با اشاره به اظهارات نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی درباره اینترنت ماهواره‌ای استارلینک گفت: هنگامی که نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی در سازمان ملل از استارلینک به‌عنوان راه نجات یاد می‌کند، این موضوع را باید بخشی از زنجیره‌ای دانست که با هدف تضعیف حکمرانی کشورها دنبال می‌شود.
وی ادامه داد: تلاش برای تضعیف سازوکارهای حکمرانی کشورها می‌تواند در خدمت اهداف جنگ سایبری، چه در حوزه شناختی و چه در سایر ابعاد آن، قرار گیرد و باید در تحلیل تهدیدهای امروز به این موضوع توجه داشت.
رئیس مرکز ملی فضای مجازی گفت: ما در همین هفته های گذشته حملات جدی سایبری زیادی داشتیم که اکثر آنها مهار شد.
وی افزود: فیلترشکن هزینه سنگینی دارد. طبق نظرسنجی‌ها اکثریت مطلق مردم ایران از فیلترشکن رایگان استفاده می‌کنند، این در حالی است که هزینه سایفون را آمریکا دارد می‌دهد.
وی افزود: در سال ۱۴۰۱ کاخ سفید جلسه ای برای فیلترشکن‌های مورد استفاده در ایران تشکیل داد. آیا رئیس جمهوری که عملکردش قتل و کشتن مردم است و مدرسه میناب را ۳ بار می زند دغدغه اش دسترسی آزاد به اطلاعات است؟ رژیم صهیونیستی میلیاردها تومان پول می‌دهد که وی‌پی‌انی را بخرد که مردم ایران استفاده می‌کنند.
آقامیری: به توانمندی جوانان و نخبگان ایرانی افتخار می‌کنم
رئیس مرکز ملی فضای مجازی با اشاره به نقش مردم، نخبگان و جوانان کشور در مواجهه با این تهدیدها اظهار کرد: به فضل الهی و با همت مردم عزیز، نخبگان و جوانان کشور، که واقعاً مایه افتخار هستند، اقدامات بزرگی انجام شده است و این مسیر ادامه خواهد داشت.
وی تأکید کرد: به‌عنوان عضوی از جامعه ایران، به مردم و جوانان کشور افتخار می‌کنم و امیدوارم با ادامه این تلاش‌ها، پیروزی در این مسیر نیز محقق شود.
رئیس مرکز ملی فضای مجازی درباره آخرین وضعیت شبکه ملی اطلاعات و میزان آمادگی آن برای ارائه خدمات در شرایط قطع اینترنت بین‌الملل، اظهار کرد: شبکه ملی اطلاعات در سال 1399 به تصویب رسید و بر اساس آن، وظایف دستگاه‌های مختلف برای اجرای این طرح مشخص شد.
وی با بیان اینکه ضرورت ایجاد شبکه‌های ملی و زیرساخت‌های مستقل دیجیتال در کشورهای مختلف بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است، افزود: اتحادیه اروپا نیز طرحی با عنوان «یورو استک» را دنبال می‌کند که از نظر رویکرد، شباهت‌هایی با شبکه ملی اطلاعات دارد.
رشد 40 واحد درصدی پیشرفت شبکه ملی اطلاعات
آقامیری با اشاره به روند اجرای این طرح گفت: پیشرفت شبکه ملی اطلاعات در یک دوره دو تا سه‌ساله از حدود 20 و چند درصد به نزدیک 60 درصد رسید، اما تغییر دولت‌ها و زمان موردنیاز برای استقرار مجموعه‌های جدید می‌تواند وقفه‌هایی در اجرای برنامه‌ها ایجاد کند.
وی از برگزاری جلسات هفتگی با وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات برای پیگیری این موضوع خبر داد و ادامه داد: ارزیابی شبکه ملی اطلاعات در اسفند انجام و گزارش آن برای مقامات مسئول ارسال شده است. بر اساس این ارزیابی، میزان پیشرفت در محدوده عدد قبلی و اندکی پایین‌تر قرار داشت.
دبیر شورای عالی فضای مجازی با اشاره به نواقص موجود در این شبکه، موتورهای جست‌وجو و برخی زیرساخت‌ها و خدمات فنی را از جمله موضوعاتی دانست که نیازمند تکمیل و ارتقا هستند.
وی تأکید کرد: هدف آن است که زیرساختی باکیفیت در اختیار مردم قرار گیرد و شاخص‌هایی مانند سرعت و کیفیت دسترسی نیز به سطح مطلوب برسند. تکمیل شبکه ملی اطلاعات می‌تواند شرایط استفاده از خدمات داخلی و خارجی را بهبود دهد.
برنامه‌ریزی برای تداوم فعالیت‌های ضروری در زمان قطعی اینترنت
رئیس مرکز ملی فضای مجازی در پاسخ به پرسشی درباره نحوه حمایت از کسب‌وکارها و فعالیت‌های وابسته به اینترنت بین‌الملل گفت: در شرایط بحرانی، تصمیم‌گیری درباره محدودیت‌های اینترنتی بر اساس ملاحظات امنیت ملی و با مشارکت نهادهای مسئول انجام می‌شود.