محمدصالح صدقیان، کارشناس مسائل عراق در گفت‌وگو با ایلنا در تشریح دلایل و ابعاد سفر نخست‌وزیر عراق به عربستان سعودی و کویت عنوان کرد: سفر علی الزیدی به عربستان سعودی، در حقیقت، سفری به تعویق‌افتاده محسوب می‌شود؛ چراکه او قرار بود یک هفته پس از سفرش به ایران، به عربستان سعودی برود؛ اما پس از آنکه عربستان سعودی، گروه‌های مقاومت در عراق را به شلیک موشک از داخل خاک عراق به سمت این کشور متهم کرد و عربستان هم در ادامه، با همکاری آمریکا، واکنش‌هایی نشان داد که طی آن چند نفر از نیروهای محور مقاومت در عراق به شهادت رسیدند، سفر الزیدی به عربستان به تعویق افتاد.
وی ادامه داد: سرانجام، پس از چند تماس میان وزیران امور خارجه عراق و عربستان سعودی، توافق شد که این سفر انجام شود. با این حال، می‌دانیم که عربستان سعودی در حال حاضر، به‌ویژه در ارتباط با یمن، با شرایط خاصی مواجه است و وضعیت منطقه هم چندان مطلوب نیست. نکته‌ای که بسیار تعجب‌آور بود، این است که علی الزیدی صبح چهارشنبه وارد عربستان سعودی شد و همان روز، بعدازظهر، این کشور را ترک کرد و به کویت رفت.
این تحلیل‌گر مسائل سیاسی تصریح کرد: این سفر تنها چند ساعت طول کشید و همین مسئله جای بحث دارد و به نظر می‌رسد شرایط عربستان سعودی در حال حاضر چندان مساعد نیست و شاید یکی از دلایل کوتاه‌بودن این سفر نیز همین وضعیت باشد. در مجموع، به نظر می‌رسد عربستان سعودی همچنان نگران است که گروه‌های مقاومت در عراق بار دیگر فعالیت‌های خود را از سر بگیرند و از داخل خاک عراق به سمت این کشور موشک شلیک کنند.
وی افزود: با این حال، عربستان سعودی تاکنون نشانه مشخصی از تمایل جدی به برقراری روابطی نزدیک و مطلوب با دولت الزیدی نشان نداده است و حتی پس از انجام این سفرهم نیز بیانیه یا موضع‌گیری خاصی منتشر نشده است. بر این اساس به نظر می‌رسد شرایط عربستان سعودی، وضعیت این کشور در ارتباط با یمن و به‌طور کلی، شرایط منطقه، همگی نشان می‌دهند که زمان‌بندی این سفر چندان مطلوب نبوده و به همین دلیل، بعید می‌دانم این سفر در شرایط فعلی دستاورد قابل‌توجهی داشته باشد.
رئیس مرکز عربی مطالعات ایران گفت: همین ارزیابی را می‌توان درباره سفر نخست‌وزیر عراق به کویت نیز مطرح کرد. روابط کویت با ایران و عراق نیز در حال حاضر چندان مطلوب و قابل‌تعریف نیست. کویت هم گروه‌های مقاومت در عراق را متهم کرده که در جریان جنگ آمریکا و ایران، موشک‌ها یا پهپادهایی از داخل خاک عراق به سمت کویت شلیک یا هدایت شده‌اند و مواضعی را که به پایگاه‌های آمریکا در کویت مربوط بوده، هدف قرار داده‌اند.
وی اضافه کرد: علاوه بر این، ولیعهد کویت در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، موضوعی را مطرح کرد که می‌توان آن را نوعی مداخله در امور داخلی عراق تلقی کرد. او در آن سخنرانی، خواستار خلع سلاح حشدالشعبی شد. در حالی که مسئله حشدالشعبی و خلع سلاح آن، موضوعی داخلی در عراق است و ارتباط مستقیمی با کویت یا کشورهای دیگر ندارد. بنابراین، ورود کویت به چنین موضوعی را می‌توان نوعی مداخله در امور داخلی عراق دانست.
صدقیان افزود: با توجه به این مسائل، بعید می‌دانم کویتی‌ها در شرایط کنونی بتوانند گام مشخص و مؤثری برای بهبود روابط با عراق بردارند. از سال ۲۰۰۳ تاکنون، عراق تقریباً هر آنچه را که کویت مطالبه کرده، پذیرفته و در اختیار آن کشور قرار داده است؛ از جمله در موضوع نفت و غرامت‌های جنگی و به بیان دیگر، عراق در این زمینه‌ها کوتاهی نکرده است. با وجود این، کویتی‌ها همچنان ادعاهایی را مطرح می‌کنند و در حال حاضر به نظر می‌رسد نوعی فضای روانی منفی میان مردم عراق و کویت شکل گرفته است.
وی اظهار کرد: در چنین شرایطی، سفر الزیدی به کویت بیشتر جنبه تشریفاتی و پروتکلی دارد. البته این سفر ممکن است تا حدی به بهبود روابط عراق با کشورهای حوزه خلیج فارس کمک کند، اما فراتر از این، دستاورد مشخص دیگری برای آن نمی‌بینم. برای مثال، کویت چه کمکی می‌تواند به عراق بکند؟ این کشور نمی‌تواند نیاز عراق به بنزین را تأمین کند، زیرا عراق خود تولیدکننده بنزین است. در زمینه برق نیز کمک مؤثری از کویت متصور نیست. بنابراین، بعید می‌دانم این سفر بتواند دستاورد اقتصادی یا سیاسی قابل‌توجهی برای عراق به همراه داشته باشد.
این کارشناس مسائل منطقه در پایان گفت: در مورد عربستان سعودی، البته شرایط متفاوت است و این کشور می‌تواند ظرفیت‌هایی برای کمک به عراق داشته باشد؛ اما زمان‌بندی سفر مناسب نبود. با توجه به شرایط عربستان در ارتباط با یمن و وضعیت کلی منطقه، به نظر می‌رسد این سفر نتیجه چندان قابل‌توجهی نداشته باشد.