روز شنبه، در حالی که تظاهرات علیه افزایش هزینههای زندگی و کاهش خدمات عمومی در فرانسه از کنترل خارج شد و به یکی از بدترین خشونتهایی که این کشور در دهههای اخیر شاهد آن بوده است، تبدیل شد، شهرهای سراسر فرانسه شاهد شورش و ناآرامی بودند.
رویترز نوشت: در حالی که صدها هزار نفر در دهها شهر به طور مسالمتآمیز در خیابانها راهپیمایی میکردند، گروههای حاشیهای خشونتآمیز ساختمانهای عمومی را هدف قرار دادند، بوتیکهای لوکس و سوپرمارکتها را غارت کردند و به وسایل نقلیه و افسران پلیس حمله کردند.
در لیموژ، ساختمان شهرداری به آتش کشیده شد؛ در مارسی، معترضان سیاهپوش وارد ساختمان شهرداری شدند و با گرافیتیهای آنارشیستی، نمای آن را مخدوش کردند و در لیون، معترضان دفتر گردشگری شهر را به آتش کشیدند.
سباستین لکورنو، نخست وزیر فرانسه، گفت که دولت از خشونت «مرعوب» نخواهد شد و ناآرامیها را به گردن «چپهای افراطی» و مجرمان، تنها چند ماه مانده به انتخابات ریاست جمهوری سال آینده، انداخت.
او در پستی در X نوشت: «به کسانی که آشکارا میخواهند از این خشونت به عنوان «گرمایش» قبل از انتخابات ریاست جمهوری استفاده کنند، به روشنی میگویم: ما اجازه نمیدهیم مرعوب شویم. هیچکس دستور کار سیاسی خود را از طریق خشونت تحمیل نخواهد کرد.»
لکورنو هنگام بازدید از محل اعتراضات در عصر افزود، حدود ۱۲۰۰ نفر در جریان این اعتراضات دستگیر شدهاند.
وزیر کشور، لورن نونز، گفت حدود ۵۵۰ هزار نفر در تظاهرات سراسر کشور شرکت کردند. اتحادیه کنفدراسیون عمومی کار به رویترز گفت که تعداد معترضان را ۸۰۰ هزار نفر تخمین زده است.
امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه، قول داد افرادی را که این حملات را انجام دادهاند، تحت پیگرد قانونی قرار داده و مجازات کند.
او در پستی در X نوشت: «همه ما متحد در برابر بذرپاشهای هرج و مرج خواهیم ایستاد، کسانی که فقط به دنبال تضعیف نهادهای ما و جلوگیری از ابراز مسالمتآمیز خواستههایشان هستند.»
بلژیک، پرتغال و ایتالیا نیز روز شنبه با افزایش هزینههای زندگی در اروپا با اعتراضات کوچکتری روبهرو شدند، در حالی که معترضان در آلبانی بار دیگر علیه فساد دولتی، کمبود شغل و استانداردهای پایین آموزشی دست به تجمع زدند.
معترضان گفتند که اکثر مردم به صورت مسالمتآمیز راهپیمایی کردند و بخش زیادی از خشونتها را به آشوبگرانی نسبت دادند که قصد ایجاد خسارت و درگیری با پلیس را داشتند. بسیاری از آنها پلاکاردهایی با شعارهایی علیه پلیس، رئیس جمهور و ثروتمندان در دست داشتند.
لولا، یک معترض ۱۹ ساله در پاریس، گفت: «ما میجنگیم، چون هزینههای زندگی خیلی بالاست، چون قیمت سوخت خیلی بالاست، چون دانشآموزان دبیرستانی در سراسر کشور مورد حمله خشونتآمیز قرار میگیرند و آسیب میبینند، فقط به این دلیل که سعی میکنند اعتراض کنند و خواستار معلمان بیشتر و شرایط آموزشی مناسب شوند.»
بیشتر اعتراضات حوالی ظهر آغاز شد و برخی نیز قبل از شروع رسمی تظاهرات آغاز شدند.
در برخی از نقاط پاریس، پلیس هنگام عقبنشینی در مواجهه با معترضان عمدتاً جوان، که بسیاری از آنها لباس سیاه پوشیده بودند و برای محافظت در برابر گاز اشکآور، هودی، ماسک و عینک زده بودند، گاز اشکآور شلیک کرد.
دانشجویان دبیرستانی و دانشگاهی، معلمان و والدین فرانسوی که خواستار شرایط بهتر مدارس و اقدامات دولت هستند، و همچنین اتحادیههای کارگری، کارگران، کشاورزان و بازنشستگان نیز به آنها پیوستهاند.
شورشیان سعی کردند وارد فروشگاه بزرگ گالری لافایت شوند، بانکها را تخریب کردند، یک فروشگاه لاکوست و همچنین بوتیکهای دیگر را غارت کردند و یک فروشگاه تلفن همراه در SFR را غارت کردند. معترضان تمام روز اشیاء، از جمله خودروهای متعدد را به آتش کشیده بودند.
در اعتراضاتی که تا حدودی از اعتراضات فرانسه الهام گرفته شده بود، چند صد نفر که اکثراً جوان بودند در بروکسل اعتراض کردند و برخی از آنها با پلیس درگیر شدند. گروههای دانشجویی بلژیکی گفتهاند که آنها به افزایش هزینههای آموزش و اصلاحاتی که نگرانند آموزش عالی را کمتر در دسترس قرار دهد، اعتراض دارند.
در آلبانی، پلیس در پنجمین روز تظاهرات گسترده دانشجویی که خواستار کنارهگیری ادی راما، نخستوزیر این کشور بودند، به سمت معترضان گلولههای پلاستیکی شلیک کرد.
در پرتغال، دهها هزار نفر پس از چند روز ناآرامی در اعتراض به مسکن و سایر هزینههای زندگی به خیابانهای لیسبون آمدند. قیمت مسکن در پرتغال از سال ۲۰۱۷ دو برابر شده و به یکی از بدترین بحرانهای مقرون به صرفه در اروپا دامن زده است.
در ایتالیا، راهپیمایی علیه هزینههای بالای زندگی در میلان به بینظمی تبدیل شد و پلیس میدان مرکزی کلیسای جامع را با گاز اشکآور پاکسازی کرد. خبرگزاری ANSA گزارش داد که پلیس در بولونیا از ماشینهای آبپاش برای متفرق کردن جمعیت استفاده کرد و پس از آنکه اعتراض دیگری به خشونت کشیده شد، هفت نفر را دستگیر کرد.
واکنش پلیس فرانسه زیر ذرهبین است
اعتراضات در فرانسه ماه گذشته در دبیرستانهای حومه شمالی طبقه کارگر پاریس آغاز شد، جایی که خشم از کمبود معلم و امکانات فرسوده به جنبشی گستردهتر با تمرکز بر نابرابری، هزینههای عمومی و استانداردهای زندگی تبدیل شد.
روز شنبه در پاریس، معترضان با جلیقههای ضد گلوله خیابانها را مسدود کردند و یادآور جنبش جلیقه زردها بودند که در دوره قبلی ریاست جمهوری مکرون رخ داد.
اعتراضات روز شنبه از تعداد جمعیت در اوج جنبش جلیقه زردها پیشی گرفت، هرچند که این تعداد بسیار کمتر از سطح اعتراضات سال ۲۰۲۳ علیه اصلاحات بازنشستگی مکرون بود.
مکرون در حالی وارد آخرین دوره ریاست جمهوری خود میشود که با چشمانداز سیاسی چندپاره و فشار فزاینده بر اقتصاد روبهرو است.
تلاشهای فرانسه برای کاهش بدهی عمومی، سرمایهگذاران را آرام نکرده و هزینههای استقراض دولت را به بالاترین سطح خود در بیش از دو دهه اخیر رسانده است.
تاکتیکهای پلیس پس از مجروح شدن معترضان، از جمله نوجوانی که پس از برداشتن نارنجک صوتی، دستش را از دست داد، مورد انتقاد قرار گرفته است. ناظر پلیس در حال بررسی حداقل بیست و چهار مورد ادعای خشونت پلیس است.
لکورنو گفت بیش از ۱۵۰ افسر پلیس در اعتراضات روز شنبه زخمی شدهاند، اما نگفت که آیا معترضانی هم آسیب دیدهاند یا خیر.
نونز گزارشها مبنی بر قطع شدن دست یک نفر در درگیری با پلیس در روز شنبه را تأیید کرد. رسانههای فرانسوی گزارش دادند که او سعی داشته یک نارنجک صوتی را بردارد.
اتحادیه پلیس UNSA ویدئویی را در X منتشر کرد که نشان میدهد جمعیت زیادی در چندین مکان با باتوم و آجر به ونهای پلیس حمله میکنند. این اتحادیه هشدار داد که نیروهای پلیس دولتی در نقطه شکست قرار دارند.
این اتحادیه گفت: «امروز دوباره، در هر گوشه فرانسه، از همکاران ما به عنوان کیسه بوکس استفاده میشود. آنها مورد اصابت سنگ قرار میگیرند، زخمی میشوند، در کمینهای واقعی گرفتار میشوند. بگذارید همه مسئولیت خود را بپذیرند: این وضعیت نمیتواند به طور نامحدود ادامه یابد. طناب تا آخرین حد کشیده شده است.»
نکته اینکه تاکنون در جریان این اعتراضات، معترضی کشته نشده و رسانه ها نیز به صورت آزاد و گسترده به پوشش این حوادث می پردازند.