فارس نوشت: اظهارات اخیر محسن زنگنه، نماینده مجلس و رئیس کمیسیون ویژه اصل ۴۴، درباره واگذاری اراضی چابهار به افغانستان، با واژه‌ای همراه شد که موجی از نگرانی و انتقاد را در فضای عمومی ایران برانگیخت.
او در گفت‌و‌گو با شبکه سحر افغانستان اعلام کرد که «افغانستان بتواند در بندر چابهار در منطقه آزاد، یک سرزمین متعلق به خودش داشته باشد».
این تعبیر نه تنها از نظر حقوقی نادرست است، بلکه در شرایطی که دشمنان ایران در جنگ ادراکی به دنبال القای واگذاری خاک ایران هستند، می‌تواند به مثابه سوختی بر آتش اتهام‌های بی‌اساس عمل کند.
زنگنه خود نیز بعد‌ها به تحریف اظهاراتش واکنش نشان داد و تأکید کرد: «موضوع، اختصاص زمین برای سرمایه‌گذاری افغانستان در بندر چابهار است و به هیچ عنوان به معنای واگذاری خاک یا حاکمیت جمهوری اسلامی ایران نیست».
فارس نوشت: در شرایطی که منطقه شرق کشور با تهدیدات تروریستی مستمر روبه‌روست و هرگونه تنش رسانه‌ای می‌تواند به سوءاستفاده سرویس‌های امنیتی رقیب منجر شود، انتخاب واژگان نادرست از سوی یک نماینده مجلس آن هم در گفت‌و‌گو با رسانه افغانستانی می‌تواند سریعا به یک اقدامی ضد توسعه بدل شود.
آنچه در چابهار در حال وقوع است، اجاره بلندمدت زمین برای سرمایه‌گذاری است.بر اساس تفاهم انجام‌شده میان ایران و افغانستان، مقرر شده است که ۱۰ هکتار زمین در مجاورت آب‌های بندر چابهار و بیش از ۱۰۰ هکتار در منطقه ویژه اقتصادی برای سرمایه‌گذاری کشور افغانستان اختصاص یابد.
این توافق یک سابقه روشن دارد. پیش از این، مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار، از آمادگی این منطقه برای واگذاری ۱۰۰ تا ۲۰۰ هکتار زمین اختصاصی به افغانستان خبر داده بود تا «هر نوع فعالیت اقتصادی از تولید تا بسته‌بندی در آن انجام شود».
در همان زمان، دو طرف بر سر گشایش دفتر وزارت صنعت و تجارت افغانستان در بندر چابهار، تأسیس بانک مشترک میان دو کشور، و تکمیل پروژه راه‌آهن چابهار–میلک توافق ابتدایی کرده بودند.
بر اساس گزارش‌ها، ۱۹۹ شرکت با مالکیت اتباع افغانستان در منطقه آزاد چابهار به ثبت رسیده‌اند و ۲۹ فقره قرارداد واگذاری زمین با سرمایه‌گذاران افغانستانی منعقد شده است.
آنچه در چابهار در حال اجراست...: واگذاری حق بهره‌برداری از زمین به سرمایه‌گذار خارجی برای مدت معین، در قالب قرارداد اجاره یا امتیاز، بدون انتقال مالکیت یا حاکمیت. افغانستان در این اراضی سرمایه‌گذاری می‌کند، زیرساخت می‌سازد و از مزایای ترانزیتی آن بهره‌مند می‌شود، اما مالکیت زمین همچنان در اختیار ایران باقی می‌ماند.
توضیح زنگنه
همچنین رئیس کمیسیون ویژه حمایت از تولید و نظارت بر اجرای سیاست‌های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی با اشاره به ادعای منتشرشده درباره فیلم خبرساز مصاحبه‌اش و ادعای واگذاری ۱۱۰ هکتار زمین چابهار به افغانستان گفت: موضوع، اختصاص زمین برای سرمایه‌گذاری افغانستان در بندر چابهار است و به هیچ عنوان به معنای واگذاری خاک یا حاکمیت جمهوری اسلامی ایران نیست.
محسن زنگنه در واکنش به انتشار اخباری در فضای مجازی درباره واگذاری بیش از ۱۱۰ هکتار از خاک ایران به افغانستان اظهار کرد: همیشه کسانی هستند که نمی‌خواهند رابطه بین ایران و افغانستان توسعه پیدا کند و همیشه شیطنت کرده‌اند و در آینده نیز شیطنت خواهند کرد. یکی از شیطنت‌های اخیر، مربوط به مصاحبه‌ای بود که بنده با شبکه سحر داشتم و در آن خبر خوبی را به مردم عزیز افغانستان و البته ایران اعلام کردم. موضوع این بود که بر اساس تفاهم انجام‌شده با جمهوری اسلامی ایران، با توجه به اینکه امروز، به‌ویژه با وجود نبود مسیر دریایی افغانستان از طریق جنوب، بندر چابهار جمهوری اسلامی ایران، برای این کشور و اتصال افغانستان و به‌خصوص کشور‌های آسیای میانه از طریق افغانستان به آب‌های خلیج فارس و دریای آزاد از مسیر دریای عمان اهمیت بسیار زیادی پیدا کرده است، اعلام کردم که بر اساس توافق انجام‌شده مقرر شده است ۱۰ هکتار زمین در بندر چابهار و حدود ۱۰۰ هکتار زمین در منطقه آزاد برای سرمایه‌گذاری کشور افغانستان در منطقه چابهار اختصاص پیدا کند.
زنگنه تصریح کرد: معنای این تفاهم آن است که افغانستان در این محدوده سرمایه‌گذاری کند و هر زیرساخت و امکانی، از جمله بندر خشک یا سایر امکانات مورد نیاز خود را ایجاد کند تا بتوانیم دسترسی این کشور به آب‌های آزاد را تسهیل کنیم. این موضوع هم برای افغانستان مفید است و هم برای جمهوری اسلامی ایران. اساساً سیاست جمهوری اسلامی ایران این است که از سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی برای سرمایه‌گذاری در مناطق آزاد دعوت کند. متأسفانه یکی از صفحات مجازی که در دشمنی با جمهوری اسلامی ایران و ایجاد اخلال در روابط میان دو کشور سابقه طولانی دارد، تیتر زده است که «جمهوری اسلامی ایران ۱۱۰ هکتار از خاک خود را به افغانستان داد» و با صرف هزینه و پول‌پاشی تلاش کرده‌اند این بخش از مصاحبه بنده را جعل و در شبکه‌های مختلف بازنشر کنند. این فضاسازی دو علت دارد؛ علت نخست این است که مسیر روابط ایران و افغانستان مسیر درستی است و این موضوع آنها را عصبانی کرده است. همچنین سفر ما به افغانستان و اتفاقاتی که در این سفر رقم خورده، اتفاقات مثبتی بوده و همین مسئله دشمنان دو کشور را نگران و عصبانی کرده است. آنها به دنبال این هستند که مردم ایران را تحریک کنند و این‌گونه القا کنند که «چه نشسته‌اید که ۱۱۰ هکتار از خاک کشور به افغانستان داده شده است»، در حالی که کسانی که اهل فن هستند به خوبی می‌دانند که اصلاً واگذاری خاک و حاکمیت یک کشور به کشور دیگر با یک تفاهم‌نامه سرمایه‌گذاری معنا ندارد. ما افتخار می‌کنیم و آمادگی داریم آغوش خود را برای سرمایه‌گذاری کشور افغانستان در سواحل جنوبی، منطقه مکران و چابهار باز کنیم و زمینه حضور سرمایه‌گذاران افغانستانی را فراهم کنیم. در مقابل، جمهوری اسلامی ایران نیز تلاش خواهد کرد علاوه بر توسعه صادرات و واردات، سرمایه‌گذاری‌های خود را در افغانستان افزایش دهد.
رئیس کمیسیون ویژه حمایت از تولید مجلس با اشاره به چشم‌انداز روابط اقتصادی ایران و افغانستان گفت: امروز جمهوری اسلامی ایران و افغانستان درباره پروژه‌های بزرگ و میلیاردی گفت‌و‌گو می‌کنند و به‌رغم دشمنی و تلاش مخالفان برای ایجاد اختلاف میان دو ملت، مناسبات اقتصادی دو کشور در حال ورود به مرحله جدیدی است. امروز با افغانستان درباره ۷۰۰ کیلومتر خط ریلی بین هرات و مزارشریف صحبت کرده‌ایم و توافقات اولیه نیز در این زمینه انجام شده است. همچنین درباره انتقال نفت ایران از طریق خط لوله با افغانستان گفت‌و‌گو کرده‌ایم و امیدواریم در سال‌های آینده شاهد تأسیس پالایشگاه‌های بزرگ نفتی در منطقه غرب افغانستان باشیم.
وی همچنین از گفت‌و‌گو درباره ایجاد شهرک صنعتی مشترک و توسعه همکاری‌ها در حوزه کشاورزی با افغانستان خبر داد و اظهار کرد: امیدواریم به‌رغم دشمنی دشمنان دو کشور، بتوانیم روزبه‌روز پیوند‌های اقتصادی ایران و افغانستان را گسترش دهیم.