به گزارش ایلنا، با نزدیک شدن به انتخابات پارلمانی اسرائیل در ۲۷ اکتبر، احتمال ناتوانی جریان‌های رقیب در کسب اکثریت لازم برای تشکیل دولت، چشم‌انداز سیاسی این رژیم را با ابهام روبه‌رو کرده است. در چنین شرایطی، حتی اگر بنیامین نتانیاهو نتواند اکثریت پارلمانی را به دست آورد، ممکن است به دلیل شکست مذاکرات برای تشکیل دولت جدید، همچنان در رأس دولت موقت باقی بماند.
بر اساس نظرسنجی‌های اخیر، نه جریان حامی نتانیاهو و نه رقیب اصلی او، گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد ارتش اسرائیل، تاکنون نتوانسته‌اند از دستیابی به اکثریتی مطمئن در کنست اطمینان حاصل کنند. اگر این وضعیت پس از انتخابات نیز ادامه یابد، رأی‌گیری پیش رو نه‌تنها به بحران سیاسی اسرائیل پایان نخواهد داد، بلکه ممکن است این رژیم را وارد دور تازه‌ای از بن‌بست سیاسی کند.
بر اساس سازوکار پارلمانی اسرائیل، تشکیل دولت مستلزم جلب حمایت دست‌کم ۶۱ نماینده از مجموع ۱۲۰ کرسی کنست است. پس از انتخابات، رئیس این رژیم با مشورت فراکسیون‌های پارلمانی، مأموریت تشکیل دولت را به نامزدی واگذار می‌کند که از حمایت بیشتری برخوردار باشد. این نامزد ۲۸ روز برای تشکیل ائتلاف فرصت دارد و در صورت درخواست، می‌تواند حداکثر ۱۴ روز دیگر نیز مهلت بگیرد.
اگر تلاش نامزد نخست ناکام بماند، رئیس رژیم می‌تواند فرد دیگری را مأمور تشکیل دولت کند. در صورت شکست این مرحله نیز، نمایندگان کنست فرصت خواهند داشت بر سر نامزدی که بتواند حمایت دست‌کم ۶۱ نماینده را جلب کند، به توافق برسند. اگر تمام این مراحل بدون نتیجه پایان یابد، پارلمان منحل می‌شود و انتخابات زودهنگام دیگری در دستور کار قرار می‌گیرد.
در تمام این مدت، دولت مستقر به فعالیت خود ادامه می‌دهد تا از ایجاد خلأ در اداره کشور جلوگیری شود. به این ترتیب، نخست‌وزیر کنونی تا زمان تشکیل دولت جدید و ادای سوگند اعضای آن، در سمت خود باقی می‌ماند.
تکرار بحران سیاسی؛ سناریویی محتمل برای اسرائیل
تجربه سال‌های گذشته نشان می‌دهد که ناتوانی احزاب اسرائیلی در تشکیل دولت، پدیده‌ای بی‌سابقه نیست. این رژیم از دسامبر ۲۰۱۸ تا ژوئن ۲۰۲۱ با یکی از طولانی‌ترین بحران‌های سیاسی خود روبه‌رو بود و در کمتر از چهار سال، پنج انتخابات زودهنگام برگزار کرد. در ژوئن ۲۰۲۲ نیز فروپاشی ائتلاف حاکم بار دیگر به انحلال کنست و برگزاری انتخابات جدید انجامید.
اکنون نیز اگر نتایج انتخابات به برتری قاطع هیچ‌یک از جریان‌های رقیب منجر نشود، اختلافات میان احزاب و دشواری توافق بر سر ترکیب دولت می‌تواند اسرائیل را وارد چرخه تازه‌ای از مذاکرات فرسایشی و انتخابات احتمالی کند.
نظرسنجی‌ها حاکی از آن است که نتانیاهو و آیزنکوت، در صورت تداوم روند کنونی، هیچ‌یک به‌تنهایی قادر به تشکیل دولت با اکثریت مطمئن نخواهند بود. در چنین شرایطی، نتیجه انتخابات به‌تنهایی سرنوشت قدرت را تعیین نمی‌کند و توانایی احزاب برای تشکیل ائتلافی پایدار، نقشی تعیین‌کننده خواهد داشت.
بن‌بست انتخاباتی چگونه به سود نتانیاهو تمام می‌شود؟
نکته مهم آن است که ناکامی در تشکیل دولت جدید، لزوما به معنای خروج نتانیاهو از قدرت نیست. اگر احزاب نتوانند پس از انتخابات بر سر تشکیل ائتلاف به توافق برسند، او می‌تواند تا زمان آغاز به کار دولت جدید، ریاست دولت موقت را بر عهده داشته باشد.
این مسئله از آن جهت اهمیت دارد که اختیارات دولت موقت اسرائیل در حوزه‌های امنیتی و نظامی، برخلاف برخی محدودیت‌های معمول دولت‌های موقت، به‌طور اساسی از اختیارات دولت مستقر متمایز نیست. در نتیجه، بن‌بست سیاسی می‌تواند به ادامه حضور نتانیاهو در رأس دستگاه اجرایی و حفظ اختیارات مهم امنیتی و نظامی او منجر شود؛ حتی اگر نتایج انتخابات نشان دهد که او از حمایت کافی برای تشکیل دولت جدید برخوردار نیست.
تداوم چنین وضعیتی در شرایط پرتنش منطقه، صرفا یک مسئله داخلی برای اسرائیل نخواهد بود. تصمیم‌های امنیتی و نظامی دولت این رژیم می‌تواند بر تحولات فلسطین، لبنان و مناسبات آن با ایران نیز تأثیر بگذارد. بنابراین، طولانی شدن روند تشکیل دولت ممکن است بر نحوه تصمیم‌گیری اسرائیل در قبال تحولات منطقه‌ای نیز اثرگذار باشد.
در همین حال، برخی تحلیل‌ها احتمال می‌دهند که تشدید تنش‌های امنیتی بتواند محاسبات انتخاباتی نتانیاهو را تغییر دهد یا حتی زمینه تعویق انتخابات را فراهم کند. با این حال، چنین احتمالی قطعی نیست و تحقق آن به تحولات سیاسی و امنیتی روزهای آینده بستگی دارد.
در مجموع، انتخابات ۲۷ اکتبر لزوما به معنای پایان دوره سیاسی نتانیاهو نخواهد بود. اگر هیچ‌یک از جریان‌های رقیب نتواند اکثریت لازم را به دست آورد و مذاکرات برای تشکیل ائتلاف نیز به شکست بینجامد، نخست‌وزیر کنونی ممکن است همچنان در رأس دولت موقت باقی بماند. در چنین سناریویی، بن‌بست در تشکیل دولت جدید نه‌تنها مانع تداوم قدرت نتانیاهو نخواهد شد، بلکه می‌تواند حضور او در رأس قوه مجریه را تا زمان دستیابی احزاب به توافقی تازه تمدید کند.