به گزارش ایلنا، بمب «موآب» (MOAB) که با نام «مادر بمب‌ها» شناخته می‌شود، در جریان جنگ عراق توسعه یافت. این بمب از نوع مهمات انفجار هوایی است؛ به این معنا که پیش از برخورد با زمین منفجر می‌شود و موج انفجاری عظیمی را در همه جهات گسترش می‌دهد.
بر اساس گزارش شبکه سی‌ان‌ان، مقام‌های نظامی آمریکا در مراحل پایانی آزمایش این بمب در سال ۲۰۰۳ اعلام کردند که هدف اصلی از ساخت آن، استفاده در عملیات روانی بوده است. آنها امیدوار بودند انفجاری با این ابعاد بتواند نیروهای عراقی را دچار تزلزل کند و آنها را به تسلیم یا حتی خودداری از ادامه جنگ وادارد.
در طرح اولیه، قرار بود این بمب علیه تجمعات گسترده نیروها و تجهیزات نظامی یا استحکامات روی زمین به کار گرفته شود؛ اما بعدها دامنه اهداف احتمالی آن به مواضعی در زیر لایه‌های کم‌عمق و نسبتاً سست زمین، از جمله غارها و تونل‌ها، گسترش یافت.
نخستین استفاده از «مادر بمب‌ها»
دونالد ترامپ نخستین رئیس‌جمهور آمریکا بود که مجوز استفاده عملیاتی از این بمب را صادر کرد. او در نخستین دوره ریاست‌جمهوری خود، در سال ۲۰۱۷، دستور استفاده از قدرتمندترین بمب غیرهسته‌ای آمریکا علیه مواضع گروه تروریستی داعش در افغانستان را داد.
مقام‌های افغان اعلام کردند این حمله شبکه‌ای از تونل‌های مستحکم زیرزمینی را هدف گرفت که داعش از آنها برای حمله به نیروهای دولتی استفاده می‌کرد. به گفته این مقام‌ها، در نتیجه حمله ۳۶ عضو این گروه کشته شدند.
مقام‌های افغان و آمریکایی در آن زمان همچنین گفتند انفجار، سه تونل زیرزمینی، به همراه سلاح‌ها و مهمات موجود در آنها را نابود کرد و هیچ غیرنظامی در این حمله آسیب ندید.
مشخصات فنی «مادر بمب‌ها»
بمب «جی‌بی‌یو-۴۳/بی» در سال ۲۰۰۲ توسط آزمایشگاه تحقیقات نیروی هوایی آمریکا توسعه یافت و در سال بعد وارد خدمت شد. این بمب با هدف جایگزینی بمب «بلو-۸۲» طراحی شده و وزن آن حدود ۲۱ هزار و ۶۰۰ پوند، معادل ۹ هزار و ۸۰۰ کیلوگرم است.
شرکت صنایع هوافضا و دفاعی «داینتیکس» نیز با همکاری آزمایشگاه تحقیقات نیروی هوایی آمریکا در سال‌های ۲۰۰۲ و ۲۰۰۳ در توسعه این سلاح مشارکت داشت. به گفته این شرکت، ایده اولیه بمب تنها طی سه ماه به طرحی مهندسی‌شده تبدیل شد و سه آزمایش موفق آن در فاصله ۱۳ روز انجام گرفت.
نخستین آزمایش این بمب در ۱۱ مارس ۲۰۰۳، یک هفته پیش از حمله آمریکا به عراق، در پایگاه هوایی ایگلین در ایالت فلوریدا انجام شد. آزمایش دیگری نیز در ۱۳ نوامبر همان سال، در همین پایگاه صورت گرفت.
برای پرتاب این بمب، نیروهای نظامی آن را با استفاده از چتر از سکوی بارگیری یک هواپیمای ترابری «سی-۱۳۰» به بیرون هدایت می‌کنند. چتر سرعت فرود بمب را کاهش می‌دهد و به خدمه هواپیما فرصت می‌دهد تا به فاصله‌ای امن برسند.
این بمب ۹.۱ متر طول و ۱۰۳ سانتی‌متر قطر دارد و حاوی ۸ هزار و ۴۸۲ کیلوگرم ماده منفجره پرقدرت «اچ۶» است. هدایت آن با استفاده از سامانه موقعیت‌یاب ماهواره‌ای انجام می‌شود.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، طراحی این بمب به‌گونه‌ای است که پیش از برخورد با زمین منفجر می‌شود. بدنه آلومینیومی نازک آن نیز به گسترش موج انفجار کمک می‌کند؛ موجی که بنا بر این گزارش‌ها، می‌تواند تا شعاع حدود ۱۵۰ متری اثرگذار باشد.
در سازوکار انفجار این بمب، ابری گسترده از ذرات و مواد منفجره در اطراف هدف شکل می‌گیرد و سپس مشتعل می‌شود؛ فرایندی که انفجاری بسیار شدید ایجاد می‌کند. برخی گزارش‌ها مدعی‌اند این بمب می‌تواند پیش از انفجار، تا عمق ۲۰۰ فوت، معادل حدود ۶۰ متر، نفوذ کند.
آمریکا در سال ۲۰۰۳ و در مراحل ابتدایی جنگ عراق، ۱۵ بمب از این نوع تولید کرد؛ با این حال، در نهایت تصمیم گرفت از آنها در آن جنگ استفاده نکند.