دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در تازهترین اظهارات خود تهدید کرده است که تنگه هرمز را به عنوان «قلمرو ایالات متحده» اعلام خواهد کرد. این سخنان در شرایطی مطرح میشود که دولت وی در تلاش برای پایان دادن به جنگ با ایران با چالشهای متعددی روبروست.
این اظهارات در جریان سخنرانی ترامپ در یک آکادمی پلیس در لانگ آیلند، نیویورک، در روز جمعه بیان شد. رئیسجمهور آمریکا اعلام کرد که «به زودی» این آبراه استراتژیک را که یکی از حیاتیترین نقاط گلوگاهی برای تجارت جهانی محسوب میشود، به عنوان قلمرو آمریکا تعیین خواهد کرد. اهمیت تنگه هرمز به این دلیل است که حدود یک پنجم از عرضه نفت دریایی جهان از این مسیر عبور میکند.
ابهام در سیاستهای جدید واشینگتن
تحلیلگران و ناظران سیاسی بر این باورند که هنوز مشخص نیست آیا این اظهارات ترامپ نشاندهنده یک تغییر سیاست رسمی و جدی در استراتژی دولت اوست یا صرفاً یک لفاظی سیاسی در جریان رقابتها و تنشهای نظامی جاری به شمار میرود. با توجه به حساسیت بالای این منطقه برای اقتصاد جهانی، هرگونه اقدام عملی در این راستا میتواند پیامدهای گستردهای برای ثبات بینالمللی داشته باشد.
دولت ترامپ در حال حاضر درگیر یک مناقشه نظامی طولانیمدت با ایران است و تلاشهای دیپلماتیک و نظامی برای خاتمه دادن به این درگیری تاکنون با دشواریهای بسیاری همراه بوده است. تهدید اخیر ترامپ مبنی بر الحاق یا تعیین وضعیت حقوقی تنگه هرمز به عنوان قلمرو آمریکا، میتواند به پیچیدگیهای موجود در روابط دو کشور و تنشهای منطقهای بیفزاید.
تا این لحظه، جزئیات بیشتری درباره نحوه اجرای این تهدید یا واکنشهای احتمالی نهادهای بینالمللی و کشورهای منطقه به این سخنان ارائه نشده است. کارشناسان حقوق بینالملل هشدار میدهند که تغییر وضعیت حقوقی یک آبراه بینالمللی بر اساس قوانین داخلی یک کشور، با چالشهای حقوقی و دیپلماتیک بسیار سنگینی روبرو خواهد بود.