یوسرا حسین در حال پیشرفت در حرفه‌اش بود. او در سال 2022 از کالج نهدا با مدرک علوم آزمایشگاهی پزشکی فارغ‌التحصیل شد و در همان سال، ابتکاری برای توانمندسازی زنان به نام «زنان طلایی» را در شهر نیالا در غرب سودان آغاز کرد.
این ابتکار جلسات حمایت روانی-اجتماعی و کارگاه‌های آموزشی در زمینه بازاریابی و کارآفرینی را سازماندهی می‌کرد که به بیش از 70 زن کمک می‌کرد. یوسرا می‌خواست به زنان جوان مانند خودش که به دنبال کار هستند، کمک کند، اما اغلب فاقد تجربه و مهارت‌های عملی لازم برای پیگیری فرصت‌های موجود بودند.
اوضاع خوب پیش می‌رفت تا اینکه جنگ داخلی سودان در آوریل 2023 آغاز شد و زندگی او را زیر و رو کرد. تا ژوئن، یوسرا و خانواده‌اش از نیالا به سنار، شهری در مرکز سودان که قبلاً هرگز به آن سفر نکرده بود، فرار کردند.
یوسرا به الجزیره گفت: «قبل از جنگ، بلندپرواز بودم و رویاهای زیادی داشتم.» او افزود: «من از صفر در سنار شروع کردم، بدون تجربه کاری یا ارتباطات.»
او که نتوانست در شهری که با آن آشنا نبود کار پیدا کند، از خانه خدمات ناخن ارائه می‌داد و معادل حدود 10 تا 15 دلار هزینه می‌گرفت و آنچه را که می‌توانست برای کمک به خانواده‌اش پس‌انداز می‌کرد.
سپس، در اواسط سال 2024، درگیری بین دو نیروی متخاصم در جنگ سودان - نیروهای مسلح سودان و نیروهای پشتیبانی سریع - به سنار گسترش یافت و یوسرا و خانواده‌اش مجبور به فرار شدند، این بار به کسالا در شرق سودان.
دوباره، یوسرا از ابتدا شروع می‌کرد و اقتصاد سودان در نتیجه جنگ در حال فروپاشی بود. با مشاغل کمیابی که در دسترس بود و نیاز روزافزونی که یوسرا برای کسب درآمد برای حمایت از خانواده‌اش می‌دید، او ابتکار «زنان طلایی» خود را احیا کرد.
اما در حالی که او توانسته است از طریق این ابتکار درآمدی کسب کند، تامین مالی همچنان مانع بزرگی است. یوسرا گفت که کارآفرینان جوان سودانی دسترسی محدودی به آموزش مهارت‌ها و حمایت‌های نهادی دارند و همچنین با الزامات بانکی برای تضمین‌هایی که بسیاری از آنها نمی‌توانند ارائه دهند، دست و پنجه نرم می‌کنند. او همچنین به رویه‌های پیچیده ثبت نام و مالیات به عنوان موانعی برای ایجاد و حفظ یک کسب و کار اشاره کرد.
بحران شغلی ناشی از جنگ
تجربیات یوسرا نشان‌دهنده فروپاشی گسترده در مشاغل و معیشت است.
در یک گزارش مشترک در سال 2024 توسط صندوق توسعه سازمان ملل متحد و موسسه سیاست‌گذاری غذایی بین‌المللی، 31 درصد از 3000 خانوار شهری مورد بررسی آواره شده بودند، در حالی که سهم گزارش‌دهنده عدم اشتغال یا درآمد از 1.6 درصد قبل از جنگ به حدود 18 درصد در زمان نظرسنجی افزایش یافت. اشتغال تمام وقت نیز به نصف کاهش یافت.
بانک جهانی در همین حال، تخمین می‌زند که حتی با رشد اندک اقتصاد در سال گذشته، با تلاش دولت برای تثبیت مناطقی از سودان که تحت کنترل آن است، درصد جمعیت زندگی در فقر شدید از 33 درصد در سال 2022 به 59 درصد در سال 2025 افزایش یافته است.
برای جوانانی که تحصیل و معیشت آنها مختل شده است، بازار کار در حال کوچک شدن آنها را به سمت کارآفرینی و کار غیررسمی سوق داده است تا به دنبال راه‌هایی برای حمایت از خود و خانواده‌شان باشند، اما ممکن است مهارت یا تجربه لازم برای راه‌اندازی کسب و کار خود را نداشته باشند.
برنامه‌های بین‌المللی و تحت حمایت دولت برای کمک به برخی از سودانی‌ها برای توسعه مهارت‌هایی که برای اداره کسب و کار به آن نیاز دارند، آغاز شده است.
سازمان بین‌المللی کار در ماه مه اعلام کرد که برنامه i-UPSHIFT آن به 500 جوان در کسالا دست یافته است و آموزش کارآفرینی، مربیگری و انکوباسیون کسب و کار را ارائه می‌دهد. 38 تیم رهبری شده توسط جوانان - شامل 160 شرکت‌کننده، از جمله 66 نفر آواره داخلی - به ارائه ایده‌های کسب و کار و کارآفرینی اجتماعی پرداختند.
وزارت جوانان و ورزش سودان نیز ترویج آموزش‌های حرفه‌ای و پروژه‌های رهبری شده توسط جوانان را ترویج کرده است. احمد آدم احمد، وزیر، به الجزیره گفت که دو کنفرانس جوانان در آتبارا و کسالا برگزار شده است تا در تلاشی برای تجهیز جوانان به مهارت‌های عملی که می‌تواند به آنها در کسب درآمد کمک کند، دیدگاه‌ها و آرزوهای جوانان را درک کند.
احمد توضیح داد که یکی از نتایج اولین کنفرانس، یک شهر صنعتی پیشنهادی در ایالت نیل بود که برای حمایت از مشاغل رهبری شده توسط جوانان در نظر گرفته شده است.
«پروژه‌ها همچنین به اجرای آن در ایالت‌هایی که امن در نظر گرفته می‌شوند، هدایت شدند، و برخی از آنها در حال حاضر در حال انجام است.» احمد گفت. «کنفرانس دوم در کسالا بر کاربردهای عملی و نوآوری، به ویژه هوش مصنوعی و استفاده از ضایعات کشاورزی متمرکز بود.»
تبدیل هنر به معیشت
مبارزه برای کسب درآمد پس از آوارگی بسیاری از سودانی‌ها را تحت تاثیر قرار می‌دهد. ماهیرا، یک هنرمند تجسمی 30 ساله که نمی‌خواست نام کامل خود را فاش کند، پس از آسیب دیدن خانه‌اش در خارطوم در طول جنگ به پورت سودان نقل مکان کرد.
او اکنون قطعات تزئینی و نقاشی‌های دیواری می‌کشد و حدود 1 میلیون پوند سودانی (130 دلار با نرخ ارز بازار موازی) درآمد کسب می‌کند تا به حمایت از شوهر و پسرش کمک کند، اما از زمان آوارگی مشاغل مختلفی را تجربه کرده است.
قبل از جنگ، او از دانشگاه علم و فناوری سودان در رشته زبان فرانسه فارغ‌التحصیل شد و همچنین یک دیپلم در هنرهای زیبا دریافت کرد.
«از زمان شروع جنگ، نگرانی اصلی من یافتن هر درآمدی، مهم نیست چقدر، برای تامین نیازهای روزانه خانواده‌ام بوده است، با وجود اینکه یافتن فرصت‌ها و بودجه بسیار دشوار بوده است.» او به الجزیره گفت.
ماهیرا در ابتدا چندین شغل در پورت سودان به عهده گرفت، از جمله ساخت صابون، استفاده از حنا و آرایش و طراحی لباس. سپس پس از اینکه به صورت داوطلبانه دیوارهای خانه زنی در محله سالبونا را نقاشی کرد، به کار در دکوراسیون خانه روی آورد.
«همه از مهارت‌های من در تزئین و زیباسازی خانه‌ها شگفت‌زده شدند.» او گفت. «بعد از آن، درخواست‌هایی از سایر ساکنان محله برای نقاشی و تزئین خانه‌هایشان شروع شد.»
او بعداً به کارهای هنری خود بازگشت، برگزاری کارگاه‌های هنر بتنی - یک شکل هنری که از مواد مبتنی بر سیمان برای ایجاد قطعات تزئینی و هنری استفاده می‌کند - و آموزش رقص سنتی در پناهگاه‌ها. او با سازمان‌های غیردولتی همکاری کرد که برنامه‌های حمایت روانی-اجتماعی و آموزش مهارت‌ها را برای افراد آواره اجرا می‌کردند.
ماهیرا اکنون امیدوار است نمایشگاهی برگزار کند که نقاشی‌هایی را به نمایش بگذارد که سخنرانی‌های نفرت‌انگیز را به چالش می‌کشد و همزیستی مسالمت‌آمیز را ترویج می‌کند، در حالی که راهی برای بازاریابی کار خود و ایجاد درآمد پایدارتر ارائه می‌دهد.
در عین حال، برگزاری این نمایشگاه حداقل 8 میلیون پوند سودانی (1000 دلار) هزینه خواهد داشت، اما ماهیرا می‌گوید پس‌اندازی ندارد و فقط حدود 1 میلیون پوند در ماه درآمد دارد. با این حال، ماهیرا هنوز خوش‌بین است که می‌تواند بودجه را جمع‌آوری کند و معتقد است که نمایشگاه فواید زیادی خواهد داشت - نه تنها برای خودش.
«ما باید صلح و همزیستی مسالمت‌آمیز را در سودان ترویج کنیم، زیرا جنگ بر جامعه تأثیر گذاشته و سخنرانی‌های نفرت‌انگیز مبتنی بر هویت قومی و قبیله‌ای را دامن زده است.» او به الجزیره گفت.
نویسنده: فاطمه ادام