خاورمیانه در حال گذار به دورانی است که در آن سایه نفوذ ایالات متحده کمرنگتر از همیشه به نظر میرسد. پیمان امنیتی اخیر میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه، نمادی از این تغییر پارادایم در ساختار قدرت منطقهای است.
این ائتلاف سهجانبه که بر محورهای همکاریهای نظامی و امنیتی استوار شده، نشان میدهد که قدرتهای منطقهای دیگر برای تضمین امنیت خود منتظر چراغ سبز واشینگتن نمیمانند. تحلیلگران معتقدند این اقدام، گامی بلند به سوی ایجاد یک «معماری امنیتی بومی» است که در آن منافع ملی کشورهای اسلامی اولویت نخست را دارد.
در حالی که دههها خاورمیانه تحت تأثیر سیاستهای کلان آمریکا قرار داشت، اکنون بازیگران منطقهای با تکیه بر ظرفیتهای نظامی و اقتصادی یکدیگر، در حال ترسیم نقشهای جدید هستند. این پیمان نه تنها یک اتحاد نظامی، بلکه پیامی سیاسی به جهان است که دوران «خاورمیانه پسا-آمریکایی» آغاز شده است.