روزنامه هفت صبح نوشت: جنگ آمریکا علیه ایران به یکی از پرهزینهترین، بینتیجهترین و بحرانیترین درگیریهای نظامی آمریکا در قرن بیستویکم تبدیل شده است.براساس تازهترین اسناد و گزارشهای رسمی، هزینههای این جنگ نه تنها از سقف پیشبینیشده کنگره فراتر رفته، بلکه ابعاد پنهان آن، از تخریب پایگاههای آمریکایی تا افزایش کمسابقه قیمت سوخت و فشار بر مردم آمریکا، بسیار گستردهتر از آن چیزی است که مقامات پنتاگون به قانونگذاران اعلام کردهاند.
هزینهای برخلاف پیشبینی کنگره
دو منبع آگاه به شبکه سیانان گفتهاند که پنتاگون به تازگی در گزارشی خطاب به کنگره اطلاع داده است که هزینههای جنگ علیه ایران تا سوم سپتامبر ۲۰۲۶ بالغ بر ۴۳.۶ میلیارد دلار بوده و ۱.۵ میلیارد دلار دیگر نیز برای سوخت اضافی مصرف شده است؛ بنابراین مجموع هزینههای مستقیم به ۴۵.۱ میلیارد دلار رسیده است. این رقم در حالی اعلام میشود که پنتاگون در ژوئیه ۲۰۲۶ هزینه جنگ را ۳۷.۵ میلیارد دلار برآورد کرده بود و سپس برای ماه اوت رقم ۳۸ میلیارد دلار را پیشبینی کرده بود؛ بنابراین، هزینههای واقعی جنگ، نه تنها از پیشبینیها فراتر رفته، بلکه روند افزایشی آن با شیب تندتری ادامه دارد.
فاصله ۷.۱ میلیارد دلاری میان پیشبینی و واقعیت، در بازهای کمتر از دو ماه، نشاندهنده عدم کنترل پنتاگون بر هزینههای عملیاتی است. بر اساس ارزیابیهای دفتر بودجه پنتاگون که به کنگره ارائه شده، بخش عمده این هزینهها صرف مهمات بهکار رفته شده است. این موضوع از آن جهت حائز اهمیت است که هزینه مهمات دقیقالاصابه یعنی موشکهای کروز، بمبهای هدایتشونده، موشکهای پاتریوت و تاد برای رهگیری بسیار بالاتر از مهمات معمولی است. هر موشک پاتریوت حدود ۴ میلیون دلار و هر موشک تاد حدود ۱۵ میلیون دلار قیمت دارد. با توجه به حجم حملات ایران و نیاز آمریکا به رهگیری مداوم، هزینه روزانه دفاع موشکی به تنهایی میتواند دهها میلیون دلار باشد.
علاوه بر این، هزینه سوخت اضافی بهطور جداگانه ۱.۵ میلیارد دلار اعلام شده است. این رقم نشاندهنده حجم بالای پروازهای جنگی، گشتزنیهای دریایی و جابهجایی نیروهاست. ناوهای هواپیمابر آمریکایی هر روز صدها هزار دلار سوخت مصرف میکنند و پروازهای بمبافکنهای استراتژیک B-۵۲ و B-۲ نیز هزینه سوخت بسیار بالایی دارند.
هزینههای پنهان
دفتر بودجه پنتاگون اعلام کرده است که این ارزیابی شامل هزینه بازسازی تأسیسات آسیبدیده در طول جنگ نمیشود. این در حالی است که ایران در ماههای اخیر با حملات موشکی و پهپادی دقیق، خسارات قابلتوجهی به پایگاههای آمریکایی در منطقه وارد کرده است. بر اساس گزارشهای منتشرشده، حملات ایران به پایگاههای آمریکایی در عراق، سوریه، اردن، کویت، بحرین، قطر، امارات و عربستان خسارات زیادی وارد کرده است.
یک مقام نظامی آمریکایی که نخواست نامش فاش شود، به سیانان گفته است: «بازسازی این پایگاهها میتواند دهها میلیارد دلار دیگر هزینه داشته باشد». علاوه بر این، به گفته یک منبع آگاه، پنتاگون جزئیات مفصل هزینههای غیرمستقیم عملیات نظامی را که قانونگذاران درخواست کرده بودند، در اختیار کنگره قرار نداده است. این هزینههای غیرمستقیم شامل درمان بلندمدت سربازان مجروح، غرامت به خانوادههای کشتهشدگان، هزینههای اطلاعاتی و جاسوسی و هزینههای لجستیکی پنهان میشود.
دفتر بودجه پنتاگون به کنگره اعلام کرده است که جنگ پس از اول اوت ۲۰۲۶ همچنان ماهانه حدود ۲ تا ۳ میلیارد دلار برای آمریکا هزینه دارد. این رقم در زمان تشدید نبردها افزایش مییابد. با توجه به اینکه ایران در هفتههای اخیر حملات خود به پایگاههای آمریکایی را تشدید کرده و آمریکا نیز تهدید به حملات جدید علیه تأسیسات هستهای ایران کرده است، انتظار میرود هزینههای ماهانه به بالای ۳ میلیارد دلار برسد.
هزینههای انسانی
بر اساس گزارشهای منتشرشده از سوی منابع کنگره، تاکنون ۱۸ نظامی آمریکایی در این جنگ کشته شدهاند و بیش از ۷۰۰ نفر زخمی شدهاند. این تلفات عمدتا در حملات موشکی و پهپادی ایران به پایگاههای آمریکایی در عراق و سوریه رخ داده است.
هشدار پنتاگون درباره تورم
دفتر بودجه پنتاگون به کنگره هشدار داده است که انتظار میرود این جنگ باعث افزایش تورم در نیمه اول سال ۲۰۲۷ شود که هزینهها را برای خانوارهای آمریکایی که بیش از پیش نگران پیامدهای اقتصادی جنگ علیه ایران هستند، افزایش خواهد داد. این هشدار در حالی صادر میشود که تورم آمریکا پیش از این نیز در سطوح بالایی قرار داشت. افزایش قیمت انرژی ناشی از اختلال در زنجیره تأمین و افزایش هزینههای حملونقل، بهطور مستقیم بر قیمت مواد غذایی، کالاهای مصرفی و خدمات تأثیر میگذارد. کارشناسان اقتصادی پیشبینی میکنند که نرخ تورم آمریکا در سال ۲۰۲۷ ممکن است به بالای ۶ درصد برسد که بالاترین سطح در دو دهه اخیر خواهد بود.
افزایش قیمت سوخت
افزایش قیمت بنزین و گازوئیل در آمریکا به یکی از اصلیترین دغدغههای خانوارهای آمریکایی تبدیل شده است. بر اساس گزارشهای رسانههای آمریکایی، قیمت بنزین در برخی ایالتها از ۵ دلار در هر گالن فراتر رفته است. این در حالی است که قیمت گازوئیل که برای حملونقل کالاهای اساسی حیاتی است، حتی به بالاتر از ۶ دلار در هر گالن رسیده است. این افزایش قیمتها مستقیما بر هزینههای زندگی مردم آمریکا تأثیر گذاشته و موجب بروز نارضایتیهایی شده است. نظرسنجیها نشان میدهد که بیش از ۶۰ درصد آمریکاییها معتقدند جنگ علیه ایران تأثیر منفی بر اقتصاد کشورشان داشته است.
انتقادات در کنگره
افشای ارقام جدید هزینه جنگ، واکنشهای تندی را در کنگره آمریکا برانگیخته است. چندین قانونگذار از هر دو حزب دموکرات و جمهوریخواه خواستار توضیح بیشتر پنتاگون شدهاند؛ چنانکه سناتور رند پاول، از منتقدان سرسخت جنگ، در بیانیهای گفته است: «این جنگ غیرقانونی نه تنها جان سربازان آمریکایی را به خطر انداخته، بلکه بار مالی سنگینی را بر دوش مالیاتدهندگان تحمیل کرده است.
ما باید فوراً به این ماجراجویی نظامی پایان دهیم. ما درخواست کرده بودیم که هزینههای غیرمستقیم مانند خسارات وارده به زیرساختها، هزینههای درمانی سربازان مجروح و تأثیرات بلندمدت اقتصادی نیز در گزارش گنجانده شود، اما پنتاگون از این کار امتناع کرده است. این عدم شفافیت غیرقابل قبول است».
شائبه سوءاستفاده مالی
ارائه نکردن جزئیات کامل هزینهها از سوی پنتاگون، نگرانیهایی را در مورد شفافیت بودجه جنگ و امکان سوءاستفاده یا پنهانکاری مالی ایجاد کرده است. برخی قانونگذاران خواستار تشکیل کمیته تحقیق در مورد نحوه هزینهکرد بودجه جنگ شدهاند. این در حالی است که دولت بایدن همچنان بر ادامه جنگ اصرار دارد و آن را برای امنیت ملی آمریکا ضروری میداند.
مخالفت افکار عمومی
نظرسنجیها نشان میدهد که اکثر آمریکاییها مخالف ادامه جنگ علیه ایراناند. بر اساس یک نظرسنجی که از سوی دانشگاه هاروارد انجام شده، ۶۲ درصد از پاسخدهندگان گفتند که آمریکا باید نیروهای خود را از منطقه خارج کند و به جای جنگ، بر حل مشکلات داخلی مانند تورم و بیکاری تمرکز کند. این در حالی است که تنها ۳۱ درصد از ادامه جنگ حمایت کردهاند. نظرسنجی دیگری از سوی شبکه سیانان نشان میدهد که ۵۸ درصد آمریکاییها معتقدند جنگ علیه ایران یک اشتباه استراتژیک بوده است. این رقم در میان جوانان آمریکایی ۱۸ تا ۳۴ سال به ۷۲ درصد میرسد.
ضرورت پایان جنگ
با توجه به هزینههای سرسامآور، تلفات انسانی، پیامدهای اقتصادی و مخالفت گسترده افکار عمومی، پایان فوری این جنگ برای آمریکا، نه تنها یک ضرورت سیاسی، بلکه یک ضرورت اقتصادی است. ادامه این مسیر میتواند به بحرانی عمیقتر برای اقتصاد و سیاست آمریکا تبدیل شود و موقعیت بینالمللی این کشور را بیش از پیش تضعیف کند. کارشناسان باور دارند این جنگ یک باتلاق پرهزینه برای آمریکا تبدیل شده است.
هزینه ۴۵.۱ میلیارد دلاری که پنتاگون به کنگره اعلام کرده، تنها بخشی از هزینههای واقعی این جنگ است و شامل هزینههای بازسازی پایگاههای آسیبدیده، درمان سربازان مجروح و تأثیرات بلندمدت اقتصادی نمیشود. با توجه به روند افزایشی هزینهها و هشدار درباره افزایش تورم در سال ۲۰۲۷ به نظر میرسد که ادامه این جنگ میتواند به بحرانی عمیقتر برای اقتصاد و سیاست آمریکا تبدیل شود. افکار عمومی آمریکا نیز به طور فزایندهای مخالف ادامه این درگیری است؛ بنابراین، پایان فوری این جنگ غیرقانونی یک ضرورت اقتصادی و سیاسی برای ایالات متحده است.