پژوهش جدید نشان می‌دهد که شباهت رفتاری هوش مصنوعی به انسان، لزوماً به معنای پذیرش آگاهی آن نیست و انتخاب واژه‌ها بر قضاوت مردم تأثیر می‌گذارد.
پژوهشگران دانشگاه لودویگ ماکسیمیلیان مونیخ دریافته‌اند که شباهت رفتاری هوش مصنوعی به انسان، لزوماً به معنای پذیرش آگاهی آن نیست.
این پژوهش که در نشریهٔ Cognition منتشر شده، نشان می‌دهد انتخاب واژه‌هایی مانند «آگاهی» و «خودآگاهی» بر قضاوت افراد دربارهٔ توانایی‌های ذهنی هوش مصنوعی تأثیر می‌گذارد.
رفتار مشابه، قضاوت متفاوت
گروه پژوهشی نزدیک به ۱۱۰۰ نفر را بررسی کرد. شرکت‌کنندگان سناریوهایی دربارهٔ انسان‌ها یا سامانه‌های مصنوعی خواندند که به صداها و احساسات دیگران واکنش نشان می‌دادند. سپس میزان آگاهی آن‌ها از محیط را ارزیابی کردند.
نتایج نشان داد هرچه واکنش‌پذیری بیشتر باشد، امتیاز آگاهی نیز افزایش می‌یابد. بااین‌حال، هنگام ارزیابی خودآگاهی، حتی واکنش‌پذیرترین سامانهٔ هوش مصنوعی نیز پایین‌تر از کم‌واکنش‌ترین انسان قرار گرفت. در ارزیابی آگاهی از محیط، این فاصله بسیار کمتر بود.
تفاوت معنایی آگاهی و خودآگاهی
لویی لونگین، سرپرست پژوهش، می‌گوید مردم می‌پذیرند که هوش مصنوعی محیط اطرافش را تشخیص دهد، اما در نسبت‌دادن خودآگاهی به آن محتاط‌تر هستند.
به گفتهٔ پژوهشگران، «آگاهی» می‌تواند به دریافت اطلاعات محیطی و واکنش به آن اشاره کند؛ درحالی‌که «خودآگاهی» معمولاً تجربهٔ ذهنی درونی را تداعی می‌کند. بنابراین، رفتار هوشمندانه به‌تنهایی وجود تجربهٔ ذهنی را اثبات نمی‌کند.
چرا انتخاب واژه‌ها اهمیت دارد؟
به گزارش
SciTechDaily، گفتنی است شرکت‌ها و رسانه‌ها گاهی با توصیف هوش مصنوعی به‌عنوان سامانه‌ای دارای قصد، برنامه یا وجدان، تصویری انسان‌گونه از آن ارائه می‌دهند. بهادر بهرامی، از نویسندگان پژوهش، تأکید می‌کند که قضاوت مردم به نوع واژگان بستگی دارد.
این یافته‌ها نشان می‌دهد برای توصیف دقیق توانایی‌های هوش مصنوعی باید میان واکنش‌پذیری، آگاهی از محیط و تجربهٔ ذهنی تمایز گذاشت؛ زیرا شباهت رفتاری به انسان، به‌خودی‌خود نشانهٔ خودآگاهی نیست.