به گزارش اقتصادنیوز، حملات سایبری چین دیگر تنها به سرقت اطلاعات محدود نیست. این روزها از شبکه برق و خطوط لوله گرفته تا تأسیسات آب و مخابرات و زیرساختهای حیاتی آمریکا، به میدان رقابت جدید واشنگتن و پکن تبدیل شدهاند.
در حالی که این دو قدرت برای برتری در عصر هوش مصنوعی رقابت تنگاتنگی دارند، بسیاری از کارشناسان هشدار میدهند که بزرگترین آسیبپذیری آمریکا نه در میدان نبرد، بلکه در شبکههایی نهفته است که زندگی میلیونها نفر در روز به آنها وابسته است.
جنگ سایبری به جنگ زیرساختی منتهی میشود
آدام سگال در اندیشکده شورای روابط خارجی نوشت: جنگ سایبری میان آمریکا و چین وارد مرحلهای شده که دیگر تنها موضوعی امنیتی برای نهادهای اطلاعاتی نیست، بلکه به مسئلهای راهبردی برای اقتصاد، زیرساختها و امنیت ملی آمریکا تبدیل شده است.
در این میان، هرچه رقابت دو کشور در حوزه فناوری و هوش مصنوعی شدت میگیرد، نگرانیها درباره نفوذ هکرهای چینی به شبکههای حیاتی آمریکا نیز افزایش مییابد.
در تازهترین اقدام، وزارت دادگستری و افبیآی آمریکا در ماه اوت مجموعهای از زیرساختهای دیجیتال مورد استفاده هکرهای وابسته به دولت چین را توقیف کردند؛ شبکههایی که برای نفوذ به ناسا، بانک مرکزی آمریکا و دهها نهاد دولتی و خصوصی به کار گرفته میشدند.
این عملیات ادامه مجموعه اقداماتی بود که از سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ برای از کار انداختن باتنتهای گسترده و حذف بدافزار از هزاران رایانه آمریکایی انجام شده بود.
اما با وجود این موفقیتها، نگرانی اصلی پابرجاست: زیرساختهای آمریکا بیش از هر زمان دیگری در معرض حملات سایبری قرار دارند.
زیرساختهایی که به میدان جنگ تبدیل میشوند
چالش امروز تنها فعالیت هکرها نیست، بلکه ضعفهای انباشتهشده در زیرساختهای آمریکا نیز به این بحران دامن زده است.
سالها سرمایهگذاری ناکافی، تجهیزات قدیمی، نرمافزارهای ناایمن و ضعف در استانداردهای امنیتی باعث شده تا شبکههایی که زندگی روزمره آمریکاییها به آنها وابسته است، به اهدافی آسانتر برای حملات سایبری تبدیل شوند.
تأسیسات تصفیه آب، خطوط انتقال گاز، نیروگاهها، شبکههای مخابراتی و مراکز حملونقل اکنون همگی در معرض تهدید قرار دارند.
موفقیت هکرهای ایرانی در عملیات ضدآمریکایی؟
نویسنده مدعی شد: نمونهای از این آسیبپذیری در ماه ژوئیه رخ داد؛ زمانی که هکرهای منتسب به ایران شبکههای نظارتی و کنترلی تأسیسات آب و فاضلاب دستکم دوازده ایالت آمریکا را هدف قرار دادند. همین نمونه نشان داد که تهدیدهای سایبری تنها به چین محدود نیست، اما در میان رقبا، پکن به پیچیدهترین بازیگر این عرصه تبدیل شده است.
ماشین سایبری چین چگونه شکل گرفت؟
در طول یک دهه گذشته، چین ساختاری سایبری ایجاد کرده که از نظر پیچیدگی، گستره عملیات و هماهنگی با اهداف راهبردی دولت، با توانمندیهای آمریکا رقابت میکند.
در مقابل، آمریکا هنوز فاقد راهبردی منسجم برای مقابله با این تهدید است؛ شکافی که باعث شده نوعی عدم تقارن در رقابت سایبری شکل بگیرد.
این عدم توازن تنها به تعداد حملات مربوط نمیشود، بلکه به نوع دسترسی نیز مربوط است. نگرانی اصلی این است که چین بتواند به سامانههایی نفوذ کند که آمریکا برای اداره دولت، مدیریت اقتصاد و حتی عملیات نظامی به آنها وابسته است، در حالی که واشنگتن هنوز بازدارندگی مؤثری برای تغییر این محاسبه ایجاد نکرده است.
ترامپ و معادله پیچیده بازدارندگی
در آستانه دیدار تازه دونالد ترامپ و شی جینپینگ، انتظار میرود موضوع امنیت سایبری نیز یکی از محورهای اصلی گفتوگو باشد.
با این حال، برخی مواضع پیشین ترامپ درباره رقابت سایبری باعث شده تا پیام بازدارندگی آمریکا کمتر قاطع به نظر برسد.
او پس از نشست ماه مه در پکن، رقابت سایبری دو کشور را نوعی بازی دوطرفه توصیف کرده بود و گفته بود که هر دو طرف اقداماتی علیه یکدیگر انجام میدهند؛ اظهاراتی که از نگاه بسیاری از کارشناسان، تفاوت میان عملیات سایبری مشروع دولتها و نفوذ به زیرساختهای حیاتی را کمرنگ میکند.
به باور تحلیلگران، همین مسئله میتواند اثربخشی پیامهای بازدارنده واشنگتن را کاهش دهد.
هوش مصنوعی قواعد بازی را تغییر داده است
اگر رقابت سایبری پیشتر نیز خطرناک بود، ظهور نسل جدید مدلهای زبانی بزرگ این رقابت را وارد مرحلهای تازه کرده است.
سامانههایی مانند Claude Mythos و GPT-5.5 اکنون قابلیتهای پیشرفته برنامهنویسی و امنیت سایبری را در اختیار کاربران قرار میدهند؛ تواناییهایی که زمان، هزینه و تخصص موردنیاز برای اجرای عملیات سایبری را به شکل قابل توجهی کاهش میدهند.
همزمان، چین نیز با سرعت در حال توسعه مدلهایی است که بتوانند به سطح پیشرفتهترین سامانههای آمریکایی نزدیک شوند.
این روند یک پیام روشن دارد: هرچه فاصله فناوری دو کشور کمتر شود، برتری در جنگ سایبری بیش از آنکه به توان حمله وابسته باشد، به سرعت استفاده از هوش مصنوعی در دفاع از شبکهها بستگی خواهد داشت.
به بیان دیگر، کشوری که بتواند زودتر هوش مصنوعی را به خدمت دفاع سایبری بگیرد، در موقعیت بهتری قرار خواهد گرفت.
چهار ستون دفاع سایبری آمریکا
در پاسخ به این نگرانیها، شورای روابط خارجی آمریکا گروهی از مقامهای سابق دولتی، نظامی و کارشناسان بخش خصوصی را گرد هم آورد تا راهکارهای تقویت دفاع سایبری این کشور را بررسی کنند.
خروجی این بررسی، مجموعهای از پیشنهادهاست که بر چهار محور اصلی استوار است.
برنامهریزی دفاعی دشوار است چون...
نخستین گام، افزایش آگاهی از عملیات سایبری چین است. دولت آمریکا هنوز تصویر کاملی از ابعاد فعالیتهای سایبری پکن ندارد و همین مسئله برنامهریزی دفاعی را دشوار کرده است. راهکار پیشنهادی، همکاری عمیقتر با شرکتهای خصوصی، توسعه سامانههای هوشمند شناسایی تهدید و ایجاد شبکههای گستردهتر برای تبادل خودکار اطلاعات امنیتی است.
راهبرد جدید؛ افزایش هزینه عملیات برای چین
محور دوم، تغییر محاسبات پکن است. نویسنده پیشنهاد میکندواشنگتن باید علاوه بر دفاع، زیرساختهایی را که عملیات سایبری چین بر آنها متکی است هدف قرار دهد و همزمان از ابزارهای اقتصادی، دیپلماتیک و سایبری برای افزایش هزینه این فعالیتها استفاده کند.
هدف از این رویکرد، صرفا پاسخ متقابل نیست، بلکه ایجاد بازدارندگی مؤثر در بلندمدت است.
مقاومسازی زیرساختهای حیاتی
سومین محور، مقاومتر کردن شبکههای داخلی آمریکاست. این برنامه شامل اصلاح مشوقهایی است که شرکتها را به تولید محصولات ناایمن سوق دادهاند، بازطراحی بخشهایی از اینترنت که اساسا با هدف امنیت ساخته نشدهاند و استفاده گستردهتر از هوش مصنوعی در دفاع سایبری.
تنها پس از چنین اصلاحاتی میتوان استانداردهای حداقلی امنیت سایبری را برای زیرساختهای حیاتی آمریکا به شکلی عملی اجرا کرد.
اصلاحات پرهزینه اما اجتنابناپذیر
گزارش شورای روابط خارجی در مجموع هجده پیشنهاد مشخص ارائه میدهد؛ پیشنهادهایی که برخی از آنها هزینههای سنگینی برای شرکتهای خصوصی ایجاد میکنند و برخی دیگر مستلزم گسترش اختیارات دولت هستند؛ موضوعی که نیازمند نظارت دقیق خواهد بود.
علاوه بر این، بخشی از این اقدامات میتواند واکنش متقابل چین را نیز به دنبال داشته باشد.
با این حال، تعویق اصلاحات، هزینهای بهمراتب سنگین تر برای آمریکا خواهد داشت. هر سالی که بازسازی ساختاری به تعویق بیفتد، فاصله میان توان تهاجمی چین و ظرفیت دفاعی آمریکا بیشتر میشود و گزینههای واشنگتن برای مهار این تهدید محدودتر خواهد شد.
رقابت سایبری میان دو قدرت دیگر صرفاً نبردی پنهان میان هکرها نیست؛ این رقابت به بخشی از موازنه قدرت جهانی تبدیل شده و نتیجه آن میتواند نهتنها امنیت شبکهها، بلکه تابآوری اقتصادی، خدمات عمومی و حتی توان نظامی آمریکا را در سالهای آینده تحت تأثیر قرار دهد.