عصر ایران - ایده فولداموبیل در سال1949توسطنوربرت استیونسون (Norbert Stevenson)شکل گرفت و نخستین نمونه ها از سال1950در شهر فولدا ساخته شدند. تولید این خودرو تا سال1969 ادامه یافت و در این مدت، مدل های مختلفی با تغییرات قابل توجه در بدنه و قوای محرکه ساخته شدند. در مجموع حدود 2900 دستگاهاز خودروهای تولیدشده در آلمان ساخته شد؛ البته نمونه های تولیدشده تحت لیسانس در کشورهای دیگر جداگانه بودند.
ویژگی اصلی فولداموبیل،آرایش سه چرخبود: دو چرخ در جلو وظیفه فرمان پذیری را داشتند و یک چرخ در عقب نیروی موتور را به زمین منتقل می کرد. موتور نیز در عقب قرار داشت. این آرایش باعث می شد خودرو بسیار سبک و ساده باشد و در عین حال فضای نسبتا مناسبی برای دو سرنشین فراهم کند.
بدنه ای که مدام تغییر کرد
یکی از جذاب ترین بخش های تاریخ فولداموبیل، تحول بدنه آن است. نخستین خودروها دارایاسکلت چوبی و پوشش چوب یا چرم مصنوعیبودند؛ انتخابی که تا حد زیادی به کمبود ورق فولادی در آلمان پس از جنگ مربوط می شد. از سال 1952، بدنه های آلومینیومی وارد کار شدند و به دلیل ظاهر نقره ای شان، این خودرو لقب«کک نقره ای»گرفت.
در سال 1953 طراحی کاملا گردتر و آیرودینامیک تری معرفی شد که در آلمان به آن«جعبه ویولنسل»می گفتند. چند سال بعد، از1957، آلومینیوم نیز کنار گذاشته شد و بدنه پلاستیکی در مدل های جدیدتر مورد استفاده قرار گرفت.
موتورهای بسیار کوچک
فولداموبیل در طول عمرش موتورهای مختلفی دریافت کرد. موتورهایFichtel & SachsوILOاز مهم ترین پیشرانه های آن بودند و حجم موتور بسته به مدل از حدود175 تا 400 سی سیتغییر می کرد. قدرت نیز در نمونه های مختلف تقریبا بین6.5 تا 10.2 اسب بخاربود.
نکته جالب اینکه بعدها، با تغییر قوانین و کاهش مزایای خودروهای سه چرخ، فولداموبیل به نسخهچهارچرخنیز تبدیل شد. در مدل S4 دو چرخ در عقب قرار گرفتند و خودرو از نظر پایداری و رفتار حرکتی وضعیت بهتری پیدا کرد.
یک نوآوری مهم در فرمان
فولداموبیل از نظر مهندسی هم جالب بود. این خودرو از نخستین خودروهایی محسوب می شود که از مفهومشعاع چرخش منفی فرمان (Negative Scrub Radius)استفاده کرد؛ راهکاری که به افزایش پایداری خودرو در شرایط خاص کمک می کند. این ایده بعدها در خودروهای مدرن بسیار رایج شد.
از طرف دیگر، سه چرخ بودن خودرو صرفا برای عجیب بودن طراحی نبود؛ در سال های نخست، قوانین آلمان برای وسایل نقلیه سه چرخمزایای مالیاتیدر نظر می گرفت و همین موضوع یکی از دلایل مهم استفاده از این آرایش بود.
تولید تحت لیسانس
فولداموبیل حتی فراتر از آلمان هم رفت. شرکتNWFدر ویلهلمسهافن نسخه ای از آن را با نامNWF 200تولید کرد و شرکت های دیگری نیز در کشورهایی مانند هلند و سوئد، نسخه های دارای مجوز آن را ساختند. برای نمونه، NWF در سال های 1954 و 1955 حدود700 دستگاهتولید کرد.
در نهایت، فولداموبیل یکی از بازماندگان جالب دورانمیکروکارهای پس از جنگ بود؛ دوره ای که خودروهایی مانند ایزتا، هاینکل کابینه و مسرشْمیت هم برای پاسخ به نیاز حمل ونقل ارزان و کم مصرف شکل گرفتند. فولداموبیل از این نظر جالب است که طراحی آن در طول نزدیک به دو دهه، از یک وسیله بسیار ابتدایی با بدنه چوبی به خودرویی با بدنه آلومینیومی و سپس پلاستیکی تکامل یافت.
تنظیم و ترجمه: مازیار دانیالی