عصر ایران - مرکز ولفسون در دانشگاه استرثکلاید شهر گلاسگو، اسکاتلند، در سال ۱۹۷۲ افتتاح شد و از آن زمان محل فعالیت بخش مهندسی زیست‌پزشکی این دانشگاه بوده است. این ساختمان به‌عنوان یکی از نخستین بناهای جهان که به‌طور اختصاصی برای مهندسی زیست‌پزشکی طراحی شده‌اند، شناخته می‌شود.
طراحی این مجموعه را دفتر معماری موریس و استیدمن بر عهده داشت. مرکز ولفسون امروزه آزمایشگاه‌های تخصصی پژوهش و آموزش، فضاهای یادگیری انعطاف‌پذیر، امکانات پژوهش تحصیلات تکمیلی، دفاتر دانشگاهی، فضاهای اجتماعی و اتاقی چنددینی را در خود جای داده است.
نمای بتنی شاخص و ثبت در فهرست میراث تاریخی
ساخت مرکز ولفسون بخشی از گسترش گسترده پردیس جان اندرسون دانشگاه استرثکلاید بود. این روند پس از اعطای منشور سلطنتی به دانشگاه در سال ۱۹۶۴ شکل گرفت. در آن دوره، رابرت متیو طرح جامعی برای بازآفرینی محدوده‌ای تهیه کرد که در جریان تخریب بافت‌های فقیرنشین منطقه تاونهِد قرار داشت.
سازمان میراث تاریخی اسکاتلند، موسوم به «هیستوریک انوایرونمنت اسکاتلند»، این ساختمان را در سال ۲۰۱۲ در فهرست بناهای حفاظت‌شده قرار داد. در توصیف این نهاد، مرکز ولفسون نمونه‌ای خوش‌جزئیات و با تغییرات اندک از معماری مدرنیستی آموزشی پس از جنگ معرفی شده است که یکی از برجسته‌ترین دفاتر معماری اسکاتلند آن را طراحی کرده است.
بازسازی ۱۵٫۵ میلیون پوندی و حفظ هویت معماری
بازسازی مرکز ولفسون با هزینه ۱۵٫۵ میلیون پوند در سال ۲۰۲۱ به پایان رسید. در این پروژه، نمای بتنی پیش‌ساخته با الگوی شیاردار و هندسه شورون، با دقت مرمت شد و هم‌زمان آزمایشگاه‌ها، فضاهای آموزشی و دفاتر به‌روزرسانی شدند.
همچنین، الحاق راه‌پله و آسانسور جدید با هدف بهبود دسترسی‌پذیری و ارتقای ایمنی در برابر آتش انجام گرفت. رویکرد بازسازی بر حفظ ویژگی‌های معماری شاخص بنا در کنار پاسخ‌گویی به نیازهای امروزی متمرکز بود.
موریس و استیدمن؛ از خانه‌های مدرنیستی تا ساختمان‌های دانشگاهی
دفتر معماری موریس و استیدمن بیشتر به‌واسطه خانه‌های شاخص مدرنیستی خود در دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ شناخته می‌شود؛ بسیاری از این خانه‌ها اکنون در فهرست بناهای حفاظت‌شده قرار دارند.
با این حال، فعالیت این دفتر به ساختمان‌های مسکونی محدود نبود. مرکز دانشجویی پاترورو در دانشگاه ادینبرو و مرکز ولفسون از دیگر پروژه‌های نهادی آن هستند. این آثار، رویکرد روشن در سازمان‌دهی فضا و استفاده بیانی از بتن را در مقیاسی بزرگ‌تر نشان می‌دهند.
مجسمه فولادی کالانیش در نزدیکی مرکز ولفسون
در نزدیکی مرکز ولفسون، مجسمه فولادی یادمانی «کالانیش» اثر جرالد لاینگ قرار دارد که در سال ۱۹۷۴ ساخته شد. این اثر از سنگ‌های ایستاده پیشاتاریخی جزیره لوئیس الهام گرفته است.
مجسمه از ۱۶ ستون فولادی تشکیل شده که در محدوده‌ای به وسعت نیم جریب پراکنده‌اند. این اثر با هدف ایجاد فضایی برای تأمل در کنار پردیس علمی در حال گسترش دانشگاه سفارش داده شد و وجه هنری دیگری به محیط پیرامون مرکز ولفسون می‌بخشد.
تنظیم و ترجمه: مازیار دانیالی