معامله‌گری که این سه را پیش از باز کردن پوزیشن بشناسد، بیشتر غافلگیری‌های بازار آتی را پیشاپیش می‌بیند.
معاملات فیوچرز با اهرم انجام می‌شود و می‌تواند در مدت کوتاه کل سرمایه پوزیشن را از بین ببرد. مثال‌های عددی این متن فرضی و ساده‌شده‌اند و جای اعداد واقعی صفحه هر قرارداد را نمی‌گیرند.
فیوچرز در ال بانک چیست
قرارداد آتی دائمی، قراردادی است که به معامله‌گر اجازه می‌دهد بدون خرید خود رمزارز، روی بالا یا پایین رفتن قیمت آن موضع بگیرد و تاریخ سررسید هم ندارد. در ال بانک این قراردادها بر پایه تتر تسویه می‌شوند؛ یعنی وثیقه، سود و زیان همه به تتر حساب می‌شود. خرید یا لانگ یعنی پیش‌بینی افزایش قیمت و فروش یا شورت یعنی پیش‌بینی کاهش آن.
تفاوت بنیادین با بازار اسپات در اهرم است. در اسپات اگر قیمت نصف شود، دارایی شما نصف می‌شود ولی از بین نمی‌رود. در فیوچرز، با اهرم کافی، افتی بسیار کمتر از این می‌تواند کل وثیقه پوزیشن را ببرد. همین تفاوت است که خواندن قوانین را از یک کار تشریفاتی به یک ضرورت تبدیل می‌کند.
مارجین ایزوله و کراس در ال بانک
مارجین یا وثیقه، مبلغی است که برای باز نگه داشتن پوزیشن کنار گذاشته می‌شود. ال بانک دو حالت مارجین دارد و تفاوت آن‌ها در این است که ضرر یک پوزیشن تا کجای حساب نفوذ می‌کند.
در مارجین ایزوله، هر پوزیشن وثیقه جداگانه خودش را دارد. طبق راهنمای رسمی ال بانک، اگر مارجین یک پوزیشن ایزوله به زیر سطح نگهداری برسد، همان پوزیشن لیکوئید می‌شود و پوزیشن‌های دیگر آسیبی نمی‌بینند. در این حالت امکان افزودن یا کاستن مارجین همان پوزیشن هم وجود دارد.
در مارجین کراس، کل موجودی آزاد حساب فیوچرز پشتوانه همه پوزیشن‌هاست. این حالت لیکوئید شدن را به تعویق می‌اندازد، چون پوزیشن از موجودی کل حساب تغذیه می‌کند؛ اما در صورت لیکوئید شدن، معامله‌گر ممکن است کل مارجین حساب را از دست بدهد.
دو قاعده رسمی در این بخش اهمیت عملی دارد. نخست اینکه حالت پیش‌فرض هر جفت معاملاتی در ال بانک کراس است؛ یعنی اگر معامله‌گر خودش آن را تغییر ندهد، کل حساب پشتوانه پوزیشن خواهد بود. دوم اینکه تغییر حالت مارجین فقط پیش از باز کردن پوزیشن ممکن است و با وجود پوزیشن یا سفارش باز، این تغییر مجاز نیست.
اهرم در ال بانک و فاصله تا لیکوئید
طبق راهنمای رسمی اپلیکیشن ال بانک، اهرم پیش از هر معامله قابل تنظیم است و بسته به جفت معاملاتی از ۱ تا ۱۲۵ برابر متغیر است. ال بانک در همان راهنما توصیه می‌کند تازه‌کارها با اهرم پایین شروع کنند. سقف اهرم برای همه قراردادها یکسان نیست؛ برای نمونه در اطلاعیه برخی قراردادهای جدید سقف کمتری اعلام شده است.
رابطه اهرم و لیکوئید را می‌توان با یک مثال فرضی و ساده‌شده دید. اگر هزینه‌ها و مارجین نگهداری را نادیده بگیریم، پوزیشن خرید با اهرم ۱۰ برابر با افت حدود ۱۰ درصدی قیمت کل وثیقه‌اش را از دست می‌دهد؛ با اهرم ۵۰ برابر این فاصله به حدود ۲ درصد می‌رسد. در عمل، لیکوئید زودتر از این نقطه رخ می‌دهد، چون مارجین نگهداری و کارمزدها هم در محاسبه هستند.
لیکوئید شدن در ال بانک چگونه رخ می‌دهد
لیکوئید یا بسته شدن اجباری، زمانی اتفاق می‌افتد که وثیقه باقی‌مانده پوزیشن دیگر برای پوشش مارجین نگهداری کافی نباشد. ال بانک در راهنمای رسمی خود نسبت مارجین نگهداری را از تقسیم مارجین نگهداری بر موجودی مارجین به دست می‌آورد و سیستم با رسیدن این نسبت به مرز تعیین‌شده، پوزیشن را خودکار می‌بندد تا زیان بیشتر نشود.
معامله‌گر این وضعیت را لازم نیست حدس بزند. در بخش پوزیشن‌های پنل، کنار سود و زیان درصدی و سود و زیان شناور، دو عدد کلیدی نمایش داده می‌شود: قیمت تخمینی لیکوئید و نسبت مارجین نگهداری. اگر این نسبت به مرز خطر نزدیک شود، افزودن مارجین به پوزیشن ایزوله قیمت لیکوئید را دورتر می‌کند.
برای کسی که می‌خواهد این مفاهیم را با جزئیات بیشتر و همراه با فرمول‌های رسمی بخواند، راهنمای قوانین فیوچرز در L-Learn همین موضوعات را به فارسی و گام‌به‌گام شرح داده است.
نرخ تامین مالی و سایر محدودیت‌ها
قراردادهای دائمی سررسید ندارند و برای اینکه قیمت آن‌ها از قیمت بازار نقدی فاصله نگیرد، سازوکاری به نام نرخ تامین مالی وجود دارد. طبق راهنمای رسمی، بسته به شرایط بازار، دارندگان پوزیشن خرید به دارندگان پوزیشن فروش پرداخت می‌کنند یا برعکس. بازه تسویه در اطلاعیه هر قرارداد اعلام می‌شود؛ در نمونه‌هایی که ال بانک منتشر کرده، این تسویه هر ۸ ساعت یک بار است. برای کسی که پوزیشن را چند روز نگه می‌دارد، این هزینه می‌تواند قابل توجه باشد.
ال بانک همچنین در اطلاعیه‌های خود تصریح کرده که حق دارد پارامترهایی مثل سقف اهرم، نرخ مارجین نگهداری و نرخ تامین مالی را بر اساس شرایط بازار تغییر دهد و این تغییرات را از پیش اعلام می‌کند. بنابراین عددی که امروز درست است، ممکن است ماه بعد درست نباشد و مرجع نهایی همیشه صفحه همان قرارداد است.
خطاهای رایج تازه‌کارها در فیوچرز ال بانک
بخش بزرگی از لیکوئیدها نه از پیش‌بینی غلط، بلکه از تنظیمات غلط می‌آید. شایع‌ترین آن، باز کردن پوزیشن در حالت کراس پیش‌فرض بدون آگاهی است؛ معامله‌گر خیال می‌کند فقط مبلغ همان پوزیشن در خطر است، در حالی که کل موجودی حساب فیوچرز پشتوانه آن شده است.
خطای دوم، انتقال همه دارایی به حساب فیوچرز است. وقتی موجودی اسپات و فیوچرز از هم جدا نگه داشته شود، دست‌کم بخشی از سرمایه از نوسان اهرمی در امان می‌ماند. خطای سوم، میانگین کم کردن پشت‌سرهم روی پوزیشن زیان‌ده است؛ هر بار افزودن مارجین بدون برنامه، فقط زیان احتمالی را بزرگ‌تر می‌کند.
و خطای آخر، نادیده گرفتن هزینه‌های جانبی است. کارمزد باز و بسته کردن پوزیشن و نرخ تامین مالی، در معاملات کوتاه‌مدت پرتکرار، می‌تواند بخش زیادی از سود را بخورد. جمع این هزینه‌ها را پیش از انتخاب سبک معامله حساب کنید.
چند قاعده عملی پیش از اولین پوزیشن
- پیش از ثبت سفارش، حالت مارجین را از کراس پیش‌فرض به حالتی که می‌خواهید تغییر دهید؛ بعد از باز شدن پوزیشن این کار ممکن نیست.
- اهرم را بر اساس فاصله تا لیکوئید انتخاب کنید، نه بر اساس سود احتمالی.
- حد ضرر را همزمان با باز کردن پوزیشن تعیین کنید؛ راهنمای رسمی ال بانک هم استفاده از سفارش حد سود و حد ضرر را برای دوری از تصمیم‌های احساسی توصیه کرده است.
- برای نگهداری چندروزه، نرخ تامین مالی را در محاسبه هزینه بیاورید.
این متن صرفاً آموزشی است و توصیه سرمایه‌گذاری محسوب نمی‌شود. معاملات اهرمی برای همه مناسب نیست و تصمیم درباره آن با خود معامله‌گر است.
سوالات متداول
آیا در لیکوئید شدن، بیش از مارجین پوزیشن از دست می‌رود؟
در حالت ایزوله، زیان به مارجین همان پوزیشن محدود است. در حالت کراس، موجودی آزاد حساب فیوچرز هم پشتوانه پوزیشن است و در لیکوئید شدن ممکن است از دست برود.
چرا قیمت لیکوئید واقعی با محاسبه ساده من فرق دارد؟
چون محاسبه ساده مارجین نگهداری، کارمزد معامله و نرخ تامین مالی را در نظر نمی‌گیرد. عدد قابل استناد، قیمت تخمینی لیکوئیدی است که پنل برای همان پوزیشن نشان می‌دهد.
حالت مارجین را برای هر جفت معاملاتی جدا باید تنظیم کرد؟
بله. حالت مارجین برای هر جفت معاملاتی به‌صورت جداگانه و از روی برچسب کراس در پنل معامله تنظیم می‌شود.