فوران خورشیدی دانشمندان را غافلگیر کرد؛ انبساط بی‌سابقهٔ ابر مغناطیسی در مسیر زمین

یک فوران عظیم خورشیدی، ابری از پلاسمای مغناطیسی را به‌سوی زمین فرستاد که رفتاری غیرمنتظره از خود نشان داد. این ابر تنها در فاصله‌ای حدود ۲۰٫۹ میلیون کیلومتر، ۲۱ درصد منبسط شد و دمای پلاسمای درون آن سه برابر افزایش یافت. گروه پژوهشی دانشگاه آیووا با استفاده از داده‌های دو فضاپیما، این تحول سریع را ثبت کرد. یافته‌ها نشان می‌دهند مدل‌های کنونی توفان‌های خورشیدی برای توضیح چنین تغییراتی کافی نیستند؛ موضوعی که می‌تواند پیش‌بینی اختلال در ماهواره‌ها، سامانه‌های ناوبری و شبکه‌های برق را بهبود دهد. این ابر در جریان فوران جرم تاجی خورشید در ۱۳ و ۱۴ آبان ۱۴۰۰ شکل گرفت. فضاپیمای سولار اوربیتر ساختار آن را در فاصلهٔ حدود ۱۲۶ میلیون کیلومتری خورشید ثبت کرد و فضاپیمای ویند بعدتر همان ابر را در فاصله‌ای حدود ۱۴۶ میلیون کیلومتری اندازه گرفت. گفتنی است قرارگرفتن تقریباً هم‌راستای این دو فضاپیما امکان مقایسهٔ مستقیم را فراهم کرد. اندازه‌گیری‌ها نشان دادند ابر با سرعت حدود ۱۹۲ کیلومتر بر ثانیه منبسط می‌شود؛ رقمی بسیار بیشتر از سرعت معمول ۵۰ تا ۱۰۰ کیلومتر بر ثانیه. پژوهشگران این پدیده را «انبساط فوق‌العاده» نامیدند. بر این اساس، برخورد با باد خورشیدی ابتدا ابر را فشرده کرد، اما سپس دمای پلاسمای داخلی افزایش یافت و انبساط چشمگیری رخ داد. همچنین فشار مغناطیسی ابر، برخلاف پیش‌بینی مدل‌ها، ثابت ماند. به گزارش SciTechDaily، شیرش سونی، پژوهشگر مسئول این مطالعه، می‌گوید: «ما نشان می‌دهیم که ابر مغناطیسی می‌تواند در مدت‌زمانی کوتاه و مسافتی محدود، به‌شدت منبسط شود». این یافته می‌تواند به درک بهتر توفان‌های ژئومغناطیسی و پیامدهای احتمالی آن‌ها برای زمین کمک کند.