هشتم مهرماه ۱۴۰۴، خبر کوتاهی در رسانههای سمنان منتشر شد که از تصادف اتوبوس حامل دانشجویان دانشکده پیراپزشکی سمنان با یک دستگاه تریلی خبر میداد؛ اتوبوسی که دانشجویان را از سمنان به دانشکده پیراپزشکی واقع در سرخه منتقل میکرد و عصرها نیز آنان را به سمنان بازمیگرداند.
به گزارش مهر، حادثه اما تنها به لحظه برخورد دو خودرو در جاده سمنان-سرخه محدود نمیشود؛ چراکه روایت دانشجویان و خانوادههای جانباختگان و مصدومان نشان میدهد پیش از وقوع حادثه، درباره وضعیت اتوبوس، نحوه تردد و حتی شرایط راننده، گلایهها و هشدارهایی مطرح شده است.
بر اساس اظهارات دانشجویان، یکی از اعتراضهای اصلی مربوط به استفاده از اتوبوسهای موسوم به «خط واحد» برای جابهجایی دانشجویان در مسیر سمنان-سرخه بوده است؛ موضوعی که به گفته آنان، بارها به مسئولان دانشکده پیراپزشکی و دانشگاه علوم پزشکی سمنان اعلام شده بود.
موضوع دوم نیز به وضعیت راننده اتوبوس مربوط میشد. برخی دانشجویان مدعی هستند که بارها نسبت به نحوه رانندگی و وضعیت وی اعتراض کرده و حتی درباره خوابآلودگی او پشت فرمان هشدار داده بودند.
دو فیلم که پیش از وقوع حادثه توسط دانشجویان در همان اتوبوس ضبط و در اختیار خبرگزاری مهر قرار گرفته، در یکی لحظاتی از حضور راننده پشت فرمان و در دیگری استعمال دخانیات از سوی وی را نشان میدهد؛ تصاویری که بنا بر ادعای دانشجویان، بخشی از نگرانیهای آنان درباره ایمنی سرویس حملونقل بوده است.
هشدارهایی که به گفته خانوادهها جدی گرفته نشد
خواهر یکی از دانشجویان جانباخته این حادثه در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: دانشجویان بارها به رئیس دانشکده پیراپزشکی مراجعه و درباره وضعیت اتوبوس و راننده اعتراض کرده بودند، اما پیگیری جدی در این زمینه صورت نگرفت.
زهره شیرازی افزود: در نهایت دانشجویان بر خواسته خود مبنی بر تغییر اتوبوس تأکید کردند و رئیس دانشکده به آنها گفته بود چند روز دیگر تحمل کنند تا اتوبوس دیگری جایگزین شود؛ اما روز بعد از این صحبت، حادثه رخ داد و سه دانشجو جان خود را از دست دادند.
وی با بیان اینکه فاطمه شیرازی، خواهرش، یکی از سه جانباخته این حادثه است، گفت: خانوادههای دانشجویان مصدوم نیز همچنان با مشکلات درمانی و مالی مواجه هستند و بهرغم قولهایی که داده شده، بخشی از هزینههای درمان از سوی خانوادهها پرداخت شده است.
شیرازی ادامه داد: مسئولان دانشگاه علوم پزشکی سمنان و استانداری بخشی از هزینهها را پرداخت کردهاند، اما در برخی موارد، مراحل درمانی دانشجویان در زمره اقدامات زیبایی محسوب شده و هزینه آن پرداخت نشده است.
وی همچنین با اشاره به گذشت یک سال از حادثه اظهار کرد: سال گذشته استاندار سمنان و رئیس دانشگاه علوم پزشکی قولهایی برای پیگیری موضوع دادند، اما از نگاه خانوادهها، روند رسیدگی به پرونده به اندازهای طولانی شده که حتی پس از گذشت یک سال، جلسه دادگاهی برای رسیدگی به این حادثه برگزار نشده است.
ابهامهایی که خانوادهها مطرح میکنند
یکی از موضوعاتی که خانوادهها درباره آن پرسش دارند، وضعیت مسئولان مرتبط با حملونقل و مدیریت دانشکده پس از حادثه است.
بر اساس اظهارات خانوادهها، رئیس دانشکده پیراپزشکی و مسئول حملونقل دانشگاه علوم پزشکی سمنان پس از حادثه از مسئولیت خود کنار گذاشته شدند، اما مدتی بعد به محل کار بازگشتند.
خانوادهها مدعی هستند که این افراد پس از مدتی مجدداً در مجموعه دانشگاه علوم پزشکی سمنان به فعالیت خود ادامه دادهاند و خواستار روشن شدن مبنای این تصمیم هستند.
ابهام دیگری که از سوی خانوادهها مطرح میشود، مربوط به نتیجه بررسیهای انجامشده در وزارت بهداشت است. به گفته آنان، در پیگیریهای صورت گرفته، اعلام شده که برای برخی مسئولان مرتبط، مجازات اداری از جمله چند ماه انفصال از خدمت در نظر گرفته شده، اما پس از پایان این مدت، افراد یادشده به محل کار خود بازگشتهاند.
پرونده در دست بررسی قضایی
محمدجواد کولیوند، استاندار سمنان، همزمان با سالگرد این حادثه در جمع خبرنگاران با اشاره به جانباختن سه دانشجو و مصدوم شدن تعدادی دیگر در این حادثه اظهار کرد: یکی از موضوعات مهم، طولانی شدن روند درمان دانشجویان مصدوم بوده است.
وی افزود: در همان مقطع سه نفر از افرادی که در ارتباط با این حادثه مسئولیت داشتند، از سوی دانشگاه علوم پزشکی از مسئولیت برکنار شدند و باید در پرونده قضایی نیز بررسی شود که آیا تخلف یا تقصیری متوجه آنان بوده و در صورت احراز، برخورد قضایی صورت گیرد.
استاندار سمنان با اشاره به اقدامات پزشکی قانونی درباره مصدومان گفت: پرونده قضایی در ابتدا به صورت یک پرونده تشکیل شده و موضوع جانباختگان و مجروحان را دربرمیگیرد، بر همین اساس با دادگستری استان صحبت شده تا پروندهها تفکیک شوند.
کولیوند ادامه داد: ۵۰ درصد دیه این افراد نیز پرداخت شده و پس از صدور حکم قضایی، روند پرداخت کامل دیات و رسیدگی به موضوع خاطیان دنبال خواهد شد.
وی بیان کرد: با رئیس کل دادگستری استان صحبت شده تا پرونده مربوط به فوتشدگان از پرونده مصدومان و طول درمان آنان تفکیک شود تا این اقدام به کاهش اطاله دادرسی کمک کند.
استاندار سمنان افزود: رئیس کل دادگستری استان این پیشنهاد را پذیرفته و دستور لازم را به شعبه رسیدگیکننده داده است و امیدواریم روند قضایی پرونده در هر دو بخش، یعنی جانباختگان و مصدومان، بهزودی تعیین تکلیف شود.
«یک سال گذشت؛ اما عدالت هنوز اجرا نشده است»
یکی از دوستان زینب شعنی، از جانباختگان این حادثه نیز در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: دانشجویان بارها درباره ایمن نبودن اتوبوس به رئیس دانشکده پیراپزشکی اعتراض کرده بودند.
وی که به دلیل ادامه تحصیل خود خواست نامش منتشر نشود، گفت: فایل صوتی از صحبتهای رئیس دانشکده وجود دارد که در آن، آگاهی وی از گلایههای دانشجویان درباره وضعیت اتوبوس مطرح شده است، اما به گفته این دانشجو، اقدام مؤثری برای رفع مشکل صورت نگرفت.
این دانشجو افزود: اینکه پس از حادثه، برخی مسئولان همچنان به فعالیت خود ادامه میدهند، موجب دلسردی خانوادهها و دانشجویان شده است؛ چراکه انتظار داریم موضوع در چارچوب قانون و بدون اغماض بررسی شود.
وی با اشاره به موضوع استفاده از اتوبوس درونشهری برای جابهجایی دانشجویان در مسیر بینشهری اظهار کرد: اگر تخلفی در این زمینه صورت گرفته باشد، انتظار میرود مسئولان ذیربط و مراجع قانونی آن را به صورت دقیق بررسی کنند.
تأکید پلیس راه بر ضرورت استفاده از اتوبوس برونشهری
سرهنگ احمد کرمیاسد، رئیس پلیس راه راهور فراجا، نیز در روزهای ابتدایی پس از وقوع حادثه اعلام کرده بود که دانشکده پیراپزشکی موظف به تأمین اتوبوس برونشهری برای جابهجایی دانشجویان بوده و استفاده از اتوبوس درونشهری در این مسیر نیازمند بررسی و پیگیری از سوی دانشگاه و مراجع قضایی است.
همچنین بر اساس کروکی مورخ ۲۱ فروردینماه ۱۴۰۵ که یک نسخه از آن در اختیار خبرگزاری مهر قرار گرفته، موضوع استفاده از اتوبوس مذکور برای جابهجایی دانشجویان نیز در مستندات ارائهشده به دستگاه قضایی مورد اشاره قرار گرفته است.
این مستندات در کنار اظهارات خانوادهها و دانشجویان، ضرورت بررسی دقیق نقش تمام عوامل مؤثر در وقوع حادثه را بیش از پیش نشان میدهد؛ بررسیای که نتیجه نهایی آن باید از سوی مراجع قضایی و قانونی اعلام شود.
مصدومان؛ روایت یک سال درمان و هزینه
لیلا محمدی، از دانشجویان مصدوم این حادثه، در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد که در این حادثه دچار شکستگی شدید فک پایین شده و پس از گذشت یک سال همچنان با عوارض آن، از جمله آثار قابل توجه روی صورت، زندگی میکند.
وی گفت: دانشگاه علوم پزشکی سمنان هزینه عمل جراحی اولیه را پرداخت کرد و پس از عید نیز حدود هفت تا هشت میلیون تومان بابت ادامه درمان پرداخت شد، اما پس از آن هزینه دیگری از سوی دانشگاه پرداخت نشده و بخش عمده هزینههای درمان را خانواده متقبل شده است.
محمدی با بیان اینکه ۵۰ درصد دیه پرداختی شامل وی نشده است، افزود: این مبلغ تنها به برخی افرادی که جراحات سطحیتری داشتند پرداخت شده و مصدومان شدید هنوز دیهای دریافت نکردهاند.
این دانشجوی مصدوم اشاره کرد که طول درمان وی تا عید به پایان رسیده و نامه پزشکی قانونی نیز اواخر اسفندماه ۱۴۰۴ صادر شده است، اما پس از آن اتفاق جدیدی در پرونده رخ نداده و پیگیریها نشان میدهد پرونده همچنان در نیروی انتظامی و دستگاه قضایی در حال بررسی است.
وی گفت: اعتراض خود را درباره طولانی شدن روند رسیدگی اعلام کرده ام و حتی با وکیل دانشگاه نیز در ارتباط هستم، اما پاسخی به پیامهایش داده نشده است.
«حتی یک ریال دیه دریافت نکردهایم»
مادر پانیذ بزرگی، دیگر دانشجوی مصدوم این حادثه، نیز در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد که دخترش در این تصادف از ناحیه سمت راست بدن، سر و صورت، دندان، دست و کبد دچار آسیب جدی شده است.
پونه ابراهیمزاده گفت: در ابتدا هزینهای برای درمان پرداخت نشد، اما پس از پیگیریها، در اسفندماه ۱۴۰۴ بیمه دانشجویی بخشی از هزینههای اصلی درمان را پرداخت کرد.
وی افزود: هزینههای بعدی از جمله ایمپلنت دندان آسیبدیده، لیزر و برخی جراحیهای صورت پانیذ از سوی دانشگاه پرداخت نشده و به خانواده اعلام شده که این اقدامات در زمره جراحیهای زیبایی قرار میگیرد.
ابراهیمزاده ادامه داد: حتی دانشجویان برای تأمین هزینه برخی عملها کارزاری راهاندازی کردند، اما دانشگاه این هزینهها را تقبل نکرد.
وی با بیان اینکه تاکنون حتی یک ریال دیه نیز دریافت نکردهاند، گفت: در پیگیریهای اخیر اعلام شده که نظر کارشناسان باید ارائه شود و در صورت اعتراض، امکان پیگیری قانونی وجود دارد؛ اما روند رسیدگی بهشدت طولانی شده است.
خانوادهها چه میخواهند؟
اکنون یک سال از حادثه تلخ اتوبوس دانشجویان دانشکده پیراپزشکی سمنان میگذرد؛ حادثهای که سه دانشجو را به کام مرگ کشاند و تعدادی دیگر را با جراحتهای سنگین و هزینههای طولانی درمان مواجه کرد.
آنچه در روایت خانوادهها و دانشجویان مصدوم بیش از همه تکرار میشود، دو مطالبه مشخص است؛ نخست، روشن شدن مسئولیت تمام عوامل مؤثر در وقوع حادثه و رسیدگی سریع، دقیق و شفاف دستگاه قضایی به پرونده و دوم، تعیین تکلیف هزینههای درمانی و خسارتهای واردشده به مصدومان.
خانوادهها میگویند فرزندانشان را برای تحصیل به دانشگاه سپرده بودند و انتظار داشتند حداقل الزامات ایمنی در مسیر رفتوآمد آنان رعایت شود.
اکنون، یک سال پس از حادثه، پرسش اصلی این است که پرونده این حادثه چه زمانی به نتیجه نهایی خواهد رسید و آیا خانوادههای جانباختگان و مصدومان میتوانند پاسخ روشنی درباره مسئولیتها، روند رسیدگی و جبران خسارتهای خود دریافت کنند؟
پاسخ به این پرسشها، البته نیازمند اعلام رسمی نتیجه بررسیهای دستگاه قضایی، دانشگاه علوم پزشکی سمنان و دیگر نهادهای مسئول است؛ اما آنچه مسلم است، گذشت زمان نباید موجب فراموش شدن مطالبات خانوادههایی شود که هنوز آثار این حادثه تلخ را با خود دارند.