عصرایران- کرم های انگلی روده از شایع ترین عفونت های انگلی در جهان هستند. بسیاری از عفونت های خفیف هیچ علامت مشخصی ایجاد نمی کنند، اما در صورت شدت بیشتر می توانند باعث درد شکم، اسهال، بی اشتهایی، ضعف و کاهش وزن شوند. شدت علائم تا حد زیادی به نوع انگل و تعداد کرم ها بستگی دارد.
کرم های روده چگونه وارد بدن می شوند؟
راه انتقال به نوع انگل بستگی دارد. برخی انگل ها از طریق خوردن آب یا غذای آلوده به تخم انگل منتقل می شوند. تماس دست آلوده با دهان و مصرف سبزیجاتی که به خوبی شسته یا پخته نشده اند نیز می تواند خطر ابتلا را افزایش دهد.
کرم قلابدار مسیر متفاوتی دارد و لارو آن می تواند از پوست، به ویژه هنگام راه رفتن با پای برهنه روی خاک آلوده، وارد بدن شود. رعایت بهداشت دست، استفاده از آب سالم، شست وشوی دقیق مواد غذایی و پوشیدن کفش در مناطق آلوده از مهم ترین راه های پیشگیری هستند.
کدام کرم ها شایع ترند؟
آسکاریس و کرم قلابدار از مهم ترین کرم های منتقل شونده از طریق خاک هستند. عفونت های ناشی از این انگل ها در بسیاری از موارد خفیف یا بدون علامت هستند، اما عفونت شدید می تواند موجب مشکلات گوارشی، سوءتغذیه و در موارد بسیار شدید انسداد روده شود. کرم قلابدار همچنین با از دست دادن مزمن خون می تواند باعث کم خونی ناشی از کمبود آهن شود.
کرمک نیز یکی از عفونت های شایع است و علامت مشخص آن معمولا خارش اطراف مقعد، به ویژه شب ها، است. انتقال آن بیشتر از طریق تماس دست و سطوح آلوده انجام می شود.
برخی انواع کرم نواری نیز از طریق مصرف گوشت آلوده و نپخته منتقل می شوند. البته «کرم های روده» یک بیماری واحد نیستند و روش انتقال و درمان هر نوع انگل می تواند متفاوت باشد.
چه زمانی باید به عفونت انگلی شک کرد؟
علائمی مانند درد شکم، اسهال، تهوع، بی اشتهایی، ضعف یا کاهش وزن به تنهایی نشان دهنده وجود کرم روده نیستند و بیماری های بسیار دیگری نیز می توانند همین علائم را ایجاد کنند.
مشاهده کرم یا قطعات آن در مدفوع، خارش شدید و مکرر اطراف مقعد به ویژه شب ها، کاهش وزن بدون علت یا علائم گوارشی مداوم می تواند نیاز به بررسی پزشکی را مطرح کند.
تشخیص چگونه انجام می شود؟
بسته به نوع انگل، پزشک ممکن است آزمایش مدفوع، آزمایش خون یا آزمایش های اختصاصی مانند تست نوار چسب برای کرمک را درخواست کند. یک آزمایش واحد برای شناسایی تمام انگل های روده وجود ندارد و انتخاب آزمایش به علائم، سابقه سفر، محل زندگی و نوع تماس احتمالی با انگل بستگی دارد.
درمان کرم های روده
درمان به نوع انگل بستگی دارد و داروهایی مانند آلبندازول، مبندازول یا داروهای اختصاصی دیگر ممکن است استفاده شوند. برای نمونه، آلبندازول و مبندازول از داروهای مورد استفاده برای برخی کرم های منتقل شونده از خاک هستند، اما همه انگل ها با این داروها درمان نمی شوند.
بنابراین مصرف خودسرانه داروی ضد انگل، به ویژه زمانی که نوع عفونت مشخص نیست، روش مناسبی نیست. در مناطق خاصی که عفونت های کرمی شیوع بالایی دارند، سازمان جهانی بهداشت برنامه های پیشگیرانه دارویی را برای گروه های در معرض خطر توصیه می کند؛ این موضوع با مصرف خودسرانه دوره ای دارو برای همه افراد تفاوت دارد.
پیشگیری ساده تر از درمان است
شستن دست ها پیش از غذا خوردن و پس از استفاده از سرویس بهداشتی، استفاده از آب سالم، شست وشو و پخت مناسب مواد غذایی، رعایت بهداشت هنگام تهیه غذا و پوشیدن کفش در مناطقی که احتمال آلودگی خاک وجود دارد، خطر بسیاری از عفونت های کرمی را کاهش می دهد. بهبود بهداشت محیط و دفع مناسب فاضلاب نیز نقش مهمی در قطع چرخه انتقال دارد.
در صورت مشاهده کرم در مدفوع، خارش مداوم مقعد یا علائم گوارشی پایدار، بهتر است برای تشخیص نوع انگل و انتخاب درمان مناسب به پزشک مراجعه شود. علائم شدید مانند درد شدید شکم، استفراغ مداوم، خونریزی گوارشی یا نشانه های انسداد روده نیازمند ارزیابی پزشکی سریع هستند.