عصر ایران - وقتی صحبت از سلامت روده و تعادل میکروبیوم آن به میان می آید، بیشتر توجه ها به پروبیوتیک ها جلب می شود؛ اما داستان سلامت روده به باکتری های مفید ختم نمی شود. مواد مغذی و ترکیبات دیگری نیز وجود دارند که می توانند به عملکرد بهتر دستگاه گوارش، تنظیم حرکات روده و حفظ تعادل میکروبیوم کمک کنند. از پری بیوتیک ها و انواع فیبر گرفته تا زنجبیل، روغن نعناع فلفلی و ال-گلوتامین، گزینه هایی وجود دارند که شواهد علمی درباره برخی فواید آنها برای سلامت گوارش را بررسی کرده اند.
پری بیوتیک ها
پری بیوتیک ها که در میوه ها و سبزیجات یافت می شوند، به شکل مکمل نیز در دسترس هستند. این فیبرهای گیاهی غیرقابل هضم، باکتری های مفید موجود در میکروبیوم روده را تغذیه می کنند و به رشد میکروارگانیسم های سالم کمک می کنند.
مکمل های پری بیوتیک با تحریک رشد باکتری های مفید، به بهبود ترکیب میکروبیوم روده کمک می کنند. این مکمل ها همچنین می توانند در مدیریت یبوست موثر باشند، اما ممکن است باعث افزایش گاز روده شوند.
برخی از انواع مکمل های پری بیوتیک عبارت اند از:
اینولین: اینولین نوعی فیبر محلول است و مکمل های آن معمولا حاوی فیبر پری بیوتیک حاصل از ریشه کاسنی هستند. این نوع مکمل پری بیوتیک ممکن است به مدیریت سندرم روده تحریک پذیر همراه با یبوست (IBS-C) کمک کند.
فروکتوالیگوساکاریدها (FOS): مکمل های FOS از میکروبیوم روده، پوشش داخلی روده و سیستم ایمنی حمایت می کنند. برخی مطالعات نشان می دهند که مکمل های FOS ممکن است برای افراد مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر چندان مفید نباشند.
صمغ گوار نیمه هیدرولیزشده (PHGG): نوعی فیبر پری بیوتیک محلول است که از دانه گیاه گوار تولید می شود. در یک مطالعه مشخص شد مصرف روزانه 5 گرم PHGG باعث افزایش دفعات دفع و کاهش بوی نامطبوع مدفوع، افزایش باکتری های مفید روده و بهبود خواب و سلامت روانی شد.
پروبیوتیک ها در مقابل پری بیوتیک ها
پروبیوتیک ها میکروب های زنده و مفیدی هستند که به طور طبیعی در روده یافت می شوند و در برخی غذاهای تخمیری و مکمل ها نیز وجود دارند. پری بیوتیک ها انواعی از فیبر هستند که این میکروب های مفید را تغذیه می کنند.
مکمل های فیبر
بسیاری از افراد به اندازه کافی فیبر از رژیم غذایی خود دریافت نمی کنند. اگرچه غذاهای کامل بهترین منبع فیبر هستند، مکمل های فیبر می توانند میزان دریافت روزانه فیبر را افزایش دهند و از سلامت روده حمایت کنند و در مدیریت برخی بیماری ها موثر باشند.
برخی از انواع مکمل های فیبر عبارت اند از:
پسیلیوم (Metamucil, Konsyl): پسیلیوم نوعی فیبر محلول است که آب را جذب کرده و در دستگاه گوارش به ماده ای ژل مانند تبدیل می شود. این فیبر می تواند در مدیریت هموروئید، کولیت اولسراتیو، اسهال، یبوست، سندرم روده تحریک پذیر و دیابت نوع 2 موثر باشد.
متیل سلولز (Citrucel): متیل سلولز نوعی فیبر محلول است که ممکن است در مقایسه با سایر مکمل های فیبر، گاز و نفخ کمتری ایجاد کند؛ زیرا در روده تخمیر نمی شود. همین موضوع باعث می شود تاثیر قابل توجهی بر میکروبیوم روده نداشته باشد. متیل سلولز مدفوع را نرم تر و حجیم تر می کند و در نتیجه دفع آن آسان تر می شود.
پلی کربوفیل کلسیم (FiberCon): این نوع فیبر، نامحلول است و در روده تخمیر نمی شود. از آنجا که تخمیر نمی شود، ممکن است در مقایسه با پسیلیوم گاز کمتری ایجاد کند. با این حال، این ویژگی به این معناست که باکتری های مفید روده یا همان میکروبیوم را نیز تغذیه نمی کند. پلی کربوفیل با جذب آب در روده، حجم مدفوع را افزایش داده و آن را نرم تر می کند و به همین دلیل برای مدیریت اسهال و یبوست مفید است.
روغن نعناع فلفلی
روغن نعناع فلفلی به دلیل شل کردن عضلات صاف روده، برای مدیریت سندرم روده تحریک پذیر استفاده می شود. دستورالعمل های درمانی منتشرشده از سوی کالج آمریکایی گوارش نیز کپسول های روغن نعناع فلفلی را در میان گزینه های درمانی قرار داده اند.
شل کردن اسپاسم های بیش ازحد دستگاه گوارش می تواند به کاهش نفخ و گرفتگی های ناشی از مشکلات گوارشی کمک کند. روغن نعناع فلفلی همچنین ممکن است به کاهش درد یا ناراحتی شکمی پس از آزمایش هایی مانند کولونوسکوپی یا تنقیه با باریم کمک کند.
زنجبیل
زنجبیل از دیرباز به عنوان یک درمان خانگی برای تهوع شناخته می شود. شواهد نشان می دهند که ریشه زنجبیل به آرام کردن دستگاه گوارش کمک می کند. زنجبیل بر گیرنده های موجود در دستگاه گوارش اثر می گذارد، روند هضم را کند می کند و علائم تهوع و استفراغ را کاهش می دهد.
مکمل های زنجبیل می توانند به مدیریت تهوع و استفراغ ناشی از ویروس های شایع معده و همچنین تهوع و استفراغ پس از شیمی درمانی کمک کنند. افراد مبتلا به سرطان یا بیماری های گوارشی باید پیش از مصرف ریشه زنجبیل با پزشک یا متخصص مراقبت های بهداشتی مشورت کنند.
ال-گلوتامین
ال-گلوتامین یک اسیدآمینه غیرضروری است که به طور طبیعی در بدن وجود دارد. این ماده نقش های مختلفی در سلامت عمومی بدن، از جمله سلامت روده، ایفا می کند.
یک فراتحلیل نشان می دهد که مصرف مکمل ال-گلوتامین با دوز بیش از 30 میلی گرم در روز و برای مدتی کمتر از دو هفته، نفوذپذیری روده را کاهش می دهد. منظور از این موضوع آن است که روده در برابر عبور مواد از داخل روده به جریان خون محافظت بیشتری پیدا می کند. نفوذپذیری روده که امکان نشت سموم به داخل خون را فراهم می کند، با التهاب و بیماری های خودایمنی ارتباط دارد.
مطالعات انجام شده درباره ال-گلوتامین تاکنون نتایج متفاوتی داشته اند و به همین دلیل، فواید احتمالی این اسیدآمینه همچنان موضوع تحقیقات است. پیش از مصرف مکمل های ال-گلوتامین، مهم است که با پزشک یا متخصص مراقبت های بهداشتی مشورت کنید.
اطلاعات موجود در این مطلب تنها برای افزایش آگاهی ارائه شده اند و جایگزین مشاوره یا درمان پزشکی نیستند. حتما قبل از هرگونه اقدامی با پزشک مشورت کنید، به ویژه اگر بیماری خاصی دارید یا دارو مصرف می کنید.