عصرایران- ضربه به سر همیشه با علائم فوری و آشکار همراه نیست. گاهی پس از زمین خوردن، تصادف یا برخورد هنگام ورزش، فرد در ابتدا احساس می کند مشکلی ندارد، اما ساعت ها یا حتی روزهای بعد با نشانه هایی روبه رو می شود که می توانند از آسیب مغزی خبر دهند.
آسیب مغزی تروماتیک (TBI) در اثر وارد شدن ضربه یا نیروی خارجی به سر ایجاد می شود. شدت آن از ضربه مغزی خفیف تا آسیب های جدی متغیر است. شناخت علائم و مراجعه به موقع به پزشک می تواند از بروز عوارض بیشتر جلوگیری کند.
1. تغییرات خلقی و رفتاری
تحریک پذیری، عصبانیت غیرمعمول، نوسانات خلقی، اضطراب یا تغییر در رفتار می توانند پس از آسیب مغزی رخ دهند. این تغییرات گاهی به دلیل آسیب به بخش هایی از مغز که مسئول تنظیم هیجان و کنترل تکانه ها هستند، ایجاد می شوند.
2. سردرد مداوم یا غیرمعمول
سردرد یکی از علائم شایع پس از ضربه به سر است. این درد ممکن است در ناحیه آسیب دیده احساس شود یا به شکل سردرد منتشر بروز کند. سردردی که شدت می گیرد، ادامه دار است یا با علائم دیگری همراه می شود، نیازمند بررسی پزشکی است.
3. اختلال تمرکز و حافظه
فراموش کردن اطلاعات، دشواری در تمرکز، کندی ذهنی و مشکل در انجام کارهای روزمره از نشانه های احتمالی آسیب مغزی هستند. گاهی اطرافیان زودتر از خود فرد متوجه این تغییرات می شوند.
4. تهوع و استفراغ
تهوع، استفراغ و سرگیجه ممکن است پس از ضربه به سر ایجاد شوند. استفراغ مکرر به ویژه از علائم هشداردهنده است و باید جدی گرفته شود.
5. تشنج
تشنج ممکن است پس از آسیب مغزی، به ویژه در موارد متوسط و شدید، رخ دهد. حرکات غیرارادی بدن، خیره شدن، اختلال هوشیاری یا انقباض های ناگهانی عضلات از نشانه های احتمالی آن هستند. بروز تشنج پس از ضربه به سر نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است.
6. مشکلات گفتار و ارتباط
آسیب به نواحی مسئول زبان در مغز می تواند باعث دشواری در پیدا کردن واژه ها، ساختن جمله، صحبت کردن یا درک حرف دیگران شود. گاهی فرد جملاتی می گوید که برای اطرافیان نامفهوم است.
7. اختلال تعادل و هماهنگی حرکات
برخورد مکرر با اشیا، افتادن وسایل از دست، دشواری در راه رفتن و ناهماهنگی حرکات چشم و دست می توانند از پیامدهای آسیب مغزی باشند. سرگیجه و اختلال تعادل نیز ممکن است همراه این مشکلات دیده شوند.
8. مشکلات بینایی
تاری دید، دوبینی، حساسیت به نور و اختلال در دید محیطی از مشکلات احتمالی پس از ضربه به سر هستند. این علائم ممکن است به دلیل اختلال در مسیرهای عصبی مرتبط با بینایی ایجاد شوند.
چه زمانی باید به اورژانس مراجعه کرد؟
پس از ضربه به سر، بروز سردرد شدید یا رو به افزایش، استفراغ مکرر، تشنج، گیجی فزاینده، اختلال گفتار، ضعف یا بی حسی دست و پا، نابرابری اندازه مردمک ها یا کاهش سطح هوشیاری از علائم هشداردهنده هستند و به ارزیابی فوری اورژانسی نیاز دارند.
توصیه پزشکی: حتی اگر پس از ضربه به سر علامت مشخصی وجود ندارد، در صورت وارد شدن ضربه شدید یا وجود عوامل خطر، ارزیابی پزشکی اهمیت دارد. بعضی علائم آسیب مغزی با تاخیر ظاهر می شوند. در صورت بروز نشانه های هشداردهنده نباید منتظر بهبود خودبه خودی ماند.