تحقیقات جدید دانشمندان نشان میدهد که جریان گردش واژگونی اطلس (AMOC) ممکن است در برابر گرمایش سریع بسیار آسیبپذیرتر از آن چیزی باشد که پیشتر تصور میشد. این یافتهها تاکید میکنند که سرعت تغییرات اقلیمی، نقشی حیاتیتر از میزان مطلق افزایش دما در پایداری این سیستم عظیم اقیانوسی ایفا میکند.
بر اساس این پژوهش، هنگامی که گرمایش زمین با سرعتی آهسته رخ میدهد، اقیانوس اطلس قادر است خود را با شرایط جدید سازگار کند. با این حال، در شرایط فعلی که شاهد گرمایش با نرخهای سریع هستیم، این جریان عظیم اقیانوسی ممکن است در دماهای بسیار پایینتر از پیشبینیهای قبلی به یک «نقطه بیبازگشت» یا نقطه بحرانی (Tipping Point) برسد.
جریان AMOC به عنوان یکی از ستونهای اصلی تنظیمکننده اقلیم جهانی شناخته میشود که گرما را از مناطق استوایی به سمت نیمکره شمالی منتقل میکند. اختلال در این سیستم میتواند پیامدهای گستردهای برای الگوهای آبوهوایی در سراسر جهان داشته باشد.
دانشمندان در این مطالعه هشدار دادهاند که تکیه صرف بر شاخصهای دمایی بدون در نظر گرفتن سرعت تغییرات، میتواند منجر به دستکم گرفتن خطراتی شود که ثبات جریانهای اقیانوسی را تهدید میکنند. یافتههای این تحقیق نشان میدهد که نرخ گرمایش، عاملی تعیینکننده در توانایی اقیانوس برای حفظ تعادل و جلوگیری از فروپاشی جریانهای حیاتی است.
این مطالعه که بر پیچیدگیهای تعامل میان اقیانوس و جو تمرکز دارد، بار دیگر ضرورت کاهش سریع نرخ گرمایش جهانی را برای جلوگیری از رسیدن به نقاط بحرانی که بازگشت از آنها دشوار یا غیرممکن است، برجسته میکند.