بروکسل — کشورهای عضو اتحادیه اروپا روز پنجشنبه بر سر بیست و یکمین بسته جامع تحریمی علیه مسکو به توافق رسیدند؛ این توافق تنها با اجازه دادن به یونان برای ادامه ارسال گاز روسیه به کشورهای خارج از این بلوک ممکن شد.
دو دیپلمات اتحادیه اروپا که به دلیل محرمانه بودن مذاکرات خواستند نامشان فاش نشود، اعلام کردند که نقطه اختلاف نهایی، یعنی پیشنهاد ممنوعیت حملونقل گاز روسیه به خارج از اتحادیه اروپا، از طریق یک معافیت محدود برای قراردادهایی که پیش از حمله تمامعیار روسیه به اوکراین امضا شدهاند، حلوفصل شد؛ در حالی که اپراتورهای اتحادیه اروپا از انعقاد قراردادهای جدید منع شدهاند.
این دیپلماتها افزودند که این بلوک همچنین توافق کرد سقف قیمت نفت خام روسیه را به مدت ۱۲ ماه ثابت نگه دارد. این سقف در حال حاضر ۴۴.۱۰ دلار در هر بشکه است و قرار بود به دلیل جنگ در ایران و بازنگری خودکار که هر شش ماه یکبار انجام میشود، افزایش یابد.
یونان در ابتدا در برابر پیشنهاد ممنوعیت حملونقل گاز روسیه به مشتریان خارج از اتحادیه مقاومت کرده و استدلال میکرد که این اقدام فراتر از توافقات قبلی رهبران اتحادیه اروپا است و به دلیل امکان ثبت مجدد کشتیها در کشورهای دیگر، بیاثر خواهد بود.
یونان امتیاز معافیت گازی را به دست آورد
تحلیلگران به پولیتیکو گفتند که این تحریمها تأثیر چندانی بر تجارت پرسود گاز طبیعی مایع (LNG) مسکو نخواهد داشت، زیرا این معافیت، تمامی قراردادهای موجود صنعت کشتیرانی یونان با شرکت انرژی روسی «نواتک» (Novatek) را که به سال ۲۰۱۵ بازمیگردد، حفظ میکند.
الکساندر کرک، فعال حوزه تحریمها در سازمان مردمنهاد «اورگوالد» (Urgewald) گفت: «مشخص نیست که این توافق چگونه میتواند عملیات فعلی یامال شرکت دایناگس (Dynagas) یا درآمدهایی که آنها به تولید آن برای روسیه کمک میکنند را به طور قابلتوجهی مختل کند.»
این معافیت پس از فشارهای آتن اعمال شد؛ آتن هشدار داده بود که ممنوعیت کامل، شرکتهای تانکر یونانی، بهویژه دایناگس، گروه کشتیرانی متعلق به میلیاردر جورج پروکوپیو، را تحت تأثیر قرار میدهد. دایناگس در نیمه اول سال ۲۰۲۶ حدود ۳۵ درصد از صادرات پروژه یامال LNG نواتک را مدیریت کرد و پنج فروند از ۱۵ تانکر تخصصی یخشکن کلاس Arc7 را که برای ناوبری در آبهای قطبی ضروری هستند، اداره میکند.
یک دیپلمات سوم گفت که معافیت صادرات LNG به مدت یک سال باقی خواهد ماند و بهطور خودکار تمدید میشود، مگر اینکه پایتختهای اتحادیه اروپا در جریان بازنگری، با پایان دادن به آن موافقت کنند. از آنجا که تصمیمات مربوط به تحریمها نیازمند اتفاقنظر است، لغو این معافیت میتواند دشوار باشد.
در مقابل، یونان با تثبیت ۱۲ ماهه سقف قیمت نفت موافقت کرد. اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، در شبکه اجتماعی «بلواسکای» از این خبر استقبال کرد و نوشت که این اقدام مانع از آن میشود که «ماشین جنگی روسیه» از «تکانههای بازار» سود ببرد.
این بسته، ورود افرادی را که در نیروهای مسلح روسیه خدمت کردهاند به اتحادیه اروپا دشوارتر میکند. اگرچه چندین پایتخت خواستار ممنوعیت کامل بودند، اما نگرانیهای اجرایی باعث شد دولتها بر سر محدودیتهای محدودتر توافق کنند.
این توافق، کشتیهای بیشتری را به لیست سیاه ناوگان موسوم به «ناوگان سایه» روسیه اضافه میکند و آنها را از دریافت خدمات یا بیمه در اتحادیه اروپا منع میکند و همچنین کشتیهایی را که از این ناوگان پشتیبانی میکنند، هدف قرار میدهد. همچنین ۳۲ بانک روسی دیگر از انجام تراکنش با همتایان خود در اتحادیه اروپا منع خواهند شد.
پیشنهاد ممنوعیت صادرات ماهی روسیه نیز پس از فشار صنعت شیلات از بسته نهایی حذف شد. شرکتها در چندین کشور اتحادیه اروپا برای تولید محصولات دریایی تازه و منجمد به ماهی کاد و پولاک ارزانتر روسیه متکی هستند.