به گزارش ایلنا، سمیه رفیعی، روز چهارشنبه در هفتمین اجلاس کشورهای متعهد به کنوانسیون چارچوب حفاظت از محیط زیست دریایی دریای خزر (کنوانسیون تهران)، با بیان اینکه پیش از این نیز بر ضرورت انتقال محل و مقر دبیرخانه کنوانسیون تهران به یکی از کشورهای حاشیه دریای خزر تأکید کردم، اظهار کرد: خوب است کشورهای حاشیه دریای خزر محل و مقر دبیرخانه را به کشورهای همین منطقه منتقل کنند و این موضوع به یک همت جمعی نیاز دارد. میدانم که در سازمان حفاظت محیط زیست و این تلاشها شروع شده و باید هم کمک شود که این فرایند تسریع پیدا کند.
رفیعی با اشاره به اهمیت کنوانسیون تهران و پروتکلهای مربوط به آن، گفت: درباره کنوانسیون تهران و پروتکلهای مربوط به آن تقریباً یا دقیقاً میتوانم بگویم که مهمترین سند مشارکت در حوزه حفاظت از دریای خزر یا اساساً مسئله دریای خزر، همین کنوانسیون تهران و پروتکلهای مربوط به آن است که جمهوری اسلامی ایران نیز به چهار پروتکل پیوسته و نهایتاً اگر پروتکل آخر هم جمعبندی شود، حتماً ایران نیز به آن خواهد پیوست.
رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس ادامه داد: در همه پروتکلهای ذیل کنوانسیون خزر، مسائل کلان مرتبط با عدم آلایندگی دریای خزر و اساساً حفاظت از محیط زیست، تنوع زیستی و ارزیابی مورد توجه قرار گرفته است؛ چهارچوبها، قواعد و مشخصههایی وجود دارد که بتواند این موارد را ارزیابی، رصد، پایش و در صورت امکان کنترل کند.
وی با بیان اینکه یک آیتم مهم که حقیقتاً امروز دریای خزر میتوانم بگویم با آن مواجه است و جدیترین مشکل دریا محسوب میشود، متأسفانه در این کنوانسیون دیده نشده و آن هم کاهش تراز آب دریای خزر است، گفت: این مسئله دو علت مهم و اصلی دارد؛ علت اول به تغییرات اقلیمی و تبخیر یا سرعت تبخیر بالای دریای خزر برمیگردد و اساساً منطقه به جهت مسائل مختلف تغییرات اقلیمی که دنیا با آن دست و پنجه نرم میکند، تحت تأثیر قرار گرفته است.
وی افزود: علت دوم، بحثهای مربوط به کاهش آب ورودی است؛ عمده آب ورودی به دریای خزر، حدود ۸۰ درصد آن، از کشورهای بالادست تأمین میشود و این کاهش آب ورودی حقیقتاً حیات دریای خزر را دچار مشکل کرده است.
رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس با اشاره به آمارهای مربوط به کاهش تراز آب دریای خزر، اظهار کرد: طبق آماری که مراکز مطالعاتی و کشورهای مختلف، از جمله کشور ما، دارند، کاهش تراز آب دریای خزر به صورت مشخص از سال ۲۰۱۵ تا سال ۲۰۲۰ رقمی معادل هفت و نیم سانتیمتر بوده است. این رقم رشد پیدا میکند؛ به نحوی که از سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ نرخ کاهش آب به ۲۰ سانتیمتر میرسد.
وی ادامه داد: آنجا زنگ خطر است و حقیقتاً همه ما باید نگران باشیم. اینکه در سال ۲۰۲۶ این نرخ به ۲۳ سانتیمتر میرسد، میتواند حتی علاوه بر حیات خود دریای خزر، معیشت و زندگی و حتی حوزههای سیاسی و اجتماعی کشورهای پیرامون را تحت تأثیر قرار دهد.
رفیعی تأکید کرد: بنابراین همگی در همین چهارچوب دریای خزر که تنها مصوبه الزامآور دریای خزر است، باید به این نکته نیز بپردازیم. اگر لازم است متممی داده شود و برنامههای سیاسی الزامآور راجع به آن ارائه شود، باید این موضوع مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به پیشنهاد ایران در این زمینه گفت: ایران پیشنهاد درخور توجهی را ارائه داده و آن هم برنامه سازگاری با کاهش تراز آب است، اما در کنار این برنامه سازگاری، دلایل کاهش آب نیز باید مورد توجه قرار گیرد و آب ورودی به دریای خزر هم باید با جدیت و از مبادی قانونی دنبال شود.
رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس افزود: یکی از مواردی که نشست کاپ ۷ میتواند درباره آن تصمیمگیری کند، همین مسئله است و ما نیز آمادگی کامل را داریم.
وی با اشاره به آثار کاهش تراز آب دریای خزر در مناطق شمالی و سواحل ایران اظهار کرد: خصوصاً در برخی از کشورهای شمالی، آنجایی که ذاتاً عمق آب کمتر است، پیشروی خشکی ۱۰ تا ۲۰ کیلومتر نیز گزارش شده است. در سمت ایران هم متأسفانه استان گلستان به شدت متأثر از این پیشروی خشکی شده، به نحوی که ما با وقایعی از بحرانهای محیط زیستی در این منطقه مواجهیم مانند بحرانهای گرد و غبار که پیشتر مشاهده نشده بود.
رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس شورای اسلامی تأکید کرد: خواهشم این است که اگر حتی کنوانسیون دریای خزر و پروتکلهای مربوط به آن به صورت کامل محقق و اجرایی شود، باز هم دردی از کاهش تراز آب دریای خزر درمان نمیکند و این جدیترین مشکل دریای خزر است.