اگر تسکین درد آرتروز زانو نیازی به داروی دیگر، تزریق یا جراحی نداشت، بلکه فقط با تغییر نحوه راه رفتن شما امکان‌پذیر بود، چه می‌شد؟
یک کارآزمایی بالینی که در The Lancet Rheumatology منتشر شده است، نشان می‌دهد که یک تنظیم کوچک و دقیق در زاویه پاهای شما می‌تواند تفاوت معناداری ایجاد کند. پس از یک سال، شرکت‌کنندگانی که یاد گرفته بودند با موقعیت پای شخصی‌سازی‌شده راه بروند، درد زانوی خود را به طور قابل توجهی کمتر از کسانی که درمان دارونما دریافت می‌کردند، گزارش کردند. آنها همچنین علائم امیدوارکننده‌ای از کند شدن تخریب غضروف زانو نشان دادند.
تسکین درد از نظر بزرگی با مزایایی که برای برخی از داروهای رایج گزارش شده است، قابل مقایسه بود. مهم‌تر از آن، این رویکرد ممکن است به مقابله با چیزی کمک کند که داروهای مسکن نمی‌توانند: فشار بیش از حد بر مفاصل زانو که به پیشرفت استئوآرتریت کمک می‌کند.
یک تغییر ساده در راه رفتن می‌تواند به مبارزه با آرتروز زانو کمک کند
استئوآرتریت تقریباً 22 درصد از بزرگسالان بالای 40 سال را تحت تاثیر قرار می‌دهد و یکی از علل اصلی ناتوانی است. این بیماری به تدریج غضروف را که بافت محافظتی صافی است که انتهای استخوان‌ها را پوشانده و به مفاصل اجازه می‌دهد با حداقل اصطکاک حرکت کنند، تخریب می‌کند.
با تخریب غضروف، فعالیت‌های روزمره مانند راه رفتن، بالا رفتن از پله‌ها و بلند شدن از صندلی می‌تواند به طور فزاینده‌ای دردناک شود. اگرچه ورزش، فیزیوتراپی، مدیریت وزن و داروها می‌توانند به مدیریت علائم کمک کنند، اما در حال حاضر هیچ درمان اثبات‌شده‌ای وجود ندارد که به طور قابل اعتمادی غضروفی را که به دلیل استئوآرتریت از دست رفته است، بازسازی کند. افراد مبتلا به بیماری پیشرفته ممکن است در نهایت به جراحی تعویض مفصل نیاز داشته باشند.
محققان از دانشگاه یوتا، دانشگاه نیویورک و دانشگاه استنفورد، استراتژی متفاوتی به نام آموزش مجدد راه رفتن را بررسی کرده‌اند. به جای تمرکز صرف بر تسکین درد، این رویکرد مکانیک راه رفتن را تغییر می‌دهد تا فشار بر قسمت‌های آسیب‌پذیر زانو کاهش یابد.
یافته‌ها که در آگوست 2025 منتشر شد، از اولین کارآزمایی بالینی تصادفی‌سازی شده و کنترل‌شده با دارونما بود که اثربخشی آموزش مجدد راه رفتن شخصی‌سازی‌شده برای آرتروز زانو را در طول یک سال کامل نشان داد.
این تحقیق به طور مشترک توسط اسکات اولریچ، استادیار مهندسی مکانیک در دانشکده مهندسی جان و مارشیا پرایس دانشگاه یوتا، با همکاری‌هایی از استنفورد و دانشگاه نیویورک رهبری شد. این کار با حمایت از آژانس‌های تحقیقاتی فدرال انجام شد، با دپارتمان امور کهنه‌سربازان ایالات متحده به عنوان تامین‌کننده این کارآزمایی ذکر شد.
اولریچ، استادیار مهندسی مکانیک، گفت: «ما می‌دانستیم که برای افراد مبتلا به آرتروز، بارهای بالاتر در زانو پیشرفت را تسریع می‌کند و تغییر زاویه پا می‌تواند بار زانو را کاهش دهد. بنابراین، ایده یک مداخله بیومکانیکی جدید نیست، اما مطالعات تصادفی‌سازی شده و کنترل‌شده با دارونما وجود نداشته است که نشان دهد آنها موثر هستند.
چرا زاویه پاهای شما مهم است
راز در نحوه حرکت وزن بدن از طریق زانو با هر قدم نهفته است.
زانو دارای یک قسمت داخلی به نام محفظه داخلی و یک قسمت خارجی به نام محفظه جانبی است. در هنگام راه رفتن معمولی، قسمت داخلی معمولاً بیشتر بار را تحمل می‌کند. این به این توضیح می‌دهد که چرا آرتروز که بر داخل زانو تأثیر می‌گذارد، به ویژه شایع است.
برای افرادی که به این نوع آرتروز مبتلا هستند، وارد کردن فشار بیش از حد به ناحیه از قبل آسیب‌دیده می‌تواند تخریب را تسریع کند.
تغییر جهت انگشتان پا در هنگام راه رفتن می‌تواند برخی از این فشار را توزیع مجدد کند. چرخاندن انگشتان پا کمی به سمت داخل یا خارج، نیروهای وارد بر زانو را تغییر می‌دهد و به طور بالقوه استرس روی غضروف آسیب‌دیده را کاهش می‌دهد.
با این حال، یک نکته مهم وجود دارد: یک تنظیم برای همه کارساز نیست.
برخی از افراد از چرخاندن انگشتان پا به سمت داخل سود می‌برند، در حالی که برخی دیگر زمانی که انگشتان پا بیشتر به سمت بیرون اشاره می‌کنند، بهتر پاسخ می‌دهند. انجام تنظیم اشتباه ممکن است کمک نکند یا حتی فشار را بر مفصل آسیب‌دیده افزایش دهد.
اولریچ گفت: «آزمایش‌های قبلی یک مداخله یکسان را به همه افراد تجویز می‌کردند که منجر می‌شد برخی از افراد بار مفصل خود را کاهش ندهند یا حتی افزایش دهند. ما از یک رویکرد شخصی‌سازی‌شده برای انتخاب الگوی راه رفتن جدید هر فرد استفاده کردیم که باعث بهبود میزان تخلیه بار زانو توسط افراد شد و احتمالاً به اثر مثبت بر درد و غضروف که ما مشاهده کردیم، کمک کرد.
دانشمندان چگونه الگوی راه رفتن مناسب را پیدا کردند
محققان بر روی افرادی با آرتروز خفیف تا متوسط که قسمت داخلی زانو را تحت تاثیر قرار می‌دهد، تمرکز کردند.
در دو بازدید اول آزمایشگاهی، شرکت‌کنندگان تحت اسکن MRI قرار گرفتند و روی تردمیل تخصصی مجهز به حسگرهایی که نیروهای تولید شده در هر مرحله را اندازه‌گیری می‌کنند، راه رفتند. دوربین‌های ضبط حرکت حرکات آنها را به تفصیل ثبت کردند و به محققان اجازه دادند نحوه تأثیر سبک‌های مختلف راه رفتن بر زانو را تجزیه و تحلیل کنند.
شرکت‌کنندگان تغییرات کوچکی در موقعیت پا خود آزمایش کردند و انگشتان پا را 5 درجه یا 10 درجه به سمت داخل یا خارج چرخاندند.
سپس دانشمندان شناسایی کردند که کدام تنظیم به طور موثرتری فشار بر زانوی آسیب‌دیده را برای هر فرد کاهش می‌دهد.
همه افراد واجد شرایط نبودند. برخی از شرکت‌کنندگان بالقوه به این دلیل حذف شدند که هیچ یک از تنظیمات آزمایش‌شده نتوانست بار زانو آنها را کاهش دهد. گنجاندن چنین افرادی در مطالعات قبلی ممکن است به توضیح اینکه چرا تلاش‌های قبلی برای آموزش مجدد راه رفتن نتایج ناسازگاری ایجاد کرده است، کمک کند.
پس از ارزیابی‌های اولیه، 68 شرکت‌کننده به طور تصادفی به دو گروه 34 نفره تقسیم شدند.
به یک گروه دستورالعمل‌های شخصی‌سازی‌شده برای به حداقل رساندن استرس بر زانوی داخلی داده شد. به گروه دیگر یک درمان دارونما داده شد، به این معنی که آنها همان فرآیند آموزشی را طی کردند، اما به حفظ زاویه طبیعی پا دستور داده شدند.
این مقایسه به محققان اجازه داد تا مزایای تغییر مکانیک راه رفتن را از بهبود ناشی از انتظارات، توجه محققان یا شرکت در یک برنامه راه رفتن ساختاریافته جدا کنند.
فقط شش هفته آموزش نحوه راه رفتن آنها را تغییر داد
هر دو گروه در شش جلسه هفتگی شرکت کردند.
در طول این بازدیدها، شرکت‌کنندگان روی تردمیل راه می‌رفتند در حالی که دستگاه کوچکی روی ساق پا خود می‌پوشیدند. این دستگاه بازخورد ارائه می‌داد و هر زمان که پای آنها از زاویه تجویز شده خارج می‌شد، لرزش‌های ملایمی ایجاد می‌کرد.
بازخورد تکنیکی است که از سیگنال‌های فوری برای کمک به افراد در تشخیص و کنترل تدریجی حرکاتی که معمولاً بدون فکر انجام می‌دهند، استفاده می‌کند.
در طول زمان، شرکت‌کنندگان یاد گرفتند که بدون نیاز به یادآوری مداوم، موقعیت پای خود را حفظ کنند.
پس از اتمام شش هفته آموزش تحت نظارت، آنها تشویق شدند که تکنیک راه رفتن خود را حداقل 20 دقیقه در روز تمرین کنند تا به یک عادت طبیعی تبدیل شود.
ارزیابی‌های پیگیری نشان داد که شرکت‌کنندگان به طور قابل توجهی سازگار بودند. به طور متوسط، آنها زوایای پای تجویز شده خود را در حدود یک درجه حفظ می‌کردند.
این سازگاری مهم است زیرا مزایای بالقوه به ادامه الگوی راه رفتن تغییر یافته در طول فعالیت‌های روزمره معمولی بستگی دارد، نه فقط در طول جلسات آزمایشگاهی.
درد آرتروز بهبود یافت و غضروف کمتر آسیب دید
یک سال پس از شروع برنامه، شرکت‌کنندگان برای اسکن MRI دیگر و گزارش میزان درد زانوی خود بازگشتند.
نتایج نشان داد که یک مزیت معنادار برای کسانی که آموزش مجدد راه رفتن شخصی‌سازی‌شده دریافت کرده بودند، وجود دارد.
در مقیاس درد از صفر تا 10، شرکت‌کنندگان در گروه مداخله بهبود متوسط 2.5 امتیازی را گزارش کردند، در مقایسه با 1.3 امتیاز در گروه دارونما.
در یک تجزیه و تحلیل اکتشافی، تقریباً 91 درصد از شرکت‌کنندگانی که آموزش شخصی‌سازی‌شده دریافت کرده بودند، کاهش قابل توجهی در درد را تجربه کردند، در مقایسه با 66 درصد در گروه مقایسه.
محققان همچنین دریافتند که مداخله یک معیار مکانیکی مرتبط با فشار بر زانوی داخلی را کاهش می‌دهد و تأیید می‌کند که الگوی راه رفتن تغییر یافته اثراتی فراتر از ادراک شرکت‌کنندگان از درد داشته است.
اولریچ گفت: «کاهش گزارش شده درد در مقایسه با گروه دارونما جایی بین چیزی بود که از یک داروی بدون نسخه مانند ایبوپروفن و یک داروی مخدر مانند اکسی‌کدون انتظار می‌رود. با MRI، ما همچنین کاهش کندتری در تخریب یک نشانگر سلامت غضروف را مشاهده کردیم که بسیار هیجان‌انگیز بود.
یافته‌های MRI ممکن است به ویژه مهم باشد.
محققان از تکنیک‌های تصویربرداری پیشرفته‌ای استفاده کردند که قادر به تشخیص تغییرات ظریف در ترکیب غضروف قبل از اینکه آسیب ساختاری عمده در اسکن‌های معمولی قابل مشاهده شود، هستند.
یک اندازه‌گیری به نام T1rho نشان داد که غضروف در زانوی داخلی در بین شرکت‌کنندگانی که الگوی راه رفتن خود را تغییر داده بودند، کندتر تخریب می‌شود. یک اندازه‌گیری MRI دیگر تفاوت قابل توجهی بین گروه‌ها نشان نداد.
این یافته‌ها ثابت نمی‌کند که غضروف آسیب‌دیده بازسازی شده است یا می‌توان پیشرفت آرتروز را به طور دائم متوقف کرد. با این حال، این احتمال را مطرح می‌کند که کاهش استرس مکانیکی می‌تواند به حفظ سلامت غضروف در طول زمان کمک کند.
درمان به طور کلی نیز به خوبی تحمل شد. هیچ عارضه جانبی جدی گزارش نشد، اگرچه دو شرکت‌کننده در گروه مداخله و یک نفر در گروه دارونما به دلیل افزایش درد زانو از مطالعه انصراف دادند.
تحقیقات اخیر به شواهد می‌افزاید
تحقیقات منتشر شده پس از کارآزمایی سال 2025، بینش بیشتری در مورد چگونگی تغییرات در راه رفتن می‌تواند به افراد مبتلا به آرتروز زانو کمک کند، ارائه داده است.
در یک کارآزمایی تصادفی‌سازی شده جداگانه که در Clinical Biomechanics در آوریل 2026 منتشر شد، محققان در دانشگاه بث، استراتژی‌های مختلف بازخورد را در 50 نفر مبتلا به آرتروز زانو بررسی کردند.
شرکت‌کنندگان یک برنامه شش هفته‌ای را با استفاده از استراتژی‌های بازخورد مختلف با هدف بهبود مکانیک راه رفتن تکمیل کردند.
هر سه گروه، از جمله گروه کنترل، بهبود در درد زانو مرتبط با فعالیت و عملکرد فیزیکی را تجربه کردند. با این حال، فقط گروهی که بازخورد مربوط به الگوی راه رفتن خود دریافت کرد، کاهش پایداری در یک معیار کلیدی بارگذاری زانو را به دست آورد.
کاهش بارگذاری زانو در آن گروه 7.6 درصد بود که بهبود در ارزیابی پیگیری یک ماه بعد حفظ شد.
جالب اینجاست که محققان تغییر قابل توجهی در زاویه پا در هیچ یک از گروه‌ها تشخیص ندادند. این نشان می‌دهد که تنظیمات دیگری در مکانیک راه رفتن نیز می‌تواند بر نیروهای وارد بر زانو تأثیر بگذارد.
یافته‌ها یک درس مهم از کارآزمایی سال 2025 را تقویت می‌کند: صرفاً تشویق افراد به راه رفتن متفاوت لزوماً کافی نیست. نوع حرکتی که آموزش داده می‌شود و اینکه آیا با موفقیت بارگذاری مفصل مضر را کاهش می‌دهد یا خیر، به نظر می‌رسد مهم است.
مطالعه سال 2026 تخریب طولانی‌مدت غضروف را بررسی نکرد، بنابراین نمی‌تواند ثابت کند که آیا این استراتژی‌های راه رفتن اضافی پیشرفت آرتروز را کند می‌کند یا خیر.
آیا این می‌تواند به افراد کمک کند از تعویض زانو اجتناب کنند؟
برای افرادی که با آرتروز زانو زندگی می‌کنند، جذابیت این رویکرد فراتر از اثرات قابل اندازه‌گیری آن در آزمایشگاه است.
یک شرکت‌کننده در کارآزمایی توصیف کرد که آزادی داشتن درمانی که نیازی به دارو یا دستگاه کمکی ندارد:
«من مجبور نیستم دارویی مصرف کنم یا دستگاهی بپوشم... این فقط بخشی از بدن من است که تا پایان عمر با من خواهد بود، بنابراین من از آن هیجان‌زده هستم.»
هنگامی که یک فرد تکنیک را یاد می‌گیرد، به طور بالقوه می‌تواند بخشی از حرکت روزمره معمولی شود بدون اینکه نیاز به استفاده مداوم از تجهیزات تخصصی باشد.
این می‌تواند به ویژه برای افرادی که آرتروز را در اوایل بزرگسالی ایجاد می‌کنند، ارزشمند باشد.
اولریچ گفت: «به خصوص برای افرادی که در دهه 30، 40 یا 50 سالگی خود هستند، آرتروز می‌تواند به معنای دهه‌ها مدیریت درد قبل از اینکه برای تعویض مفصل توصیه شوند باشد. این مداخله می‌تواند به پر کردن این شکاف درمانی بزرگ کمک کند.»
اینکه آیا آموزش مجدد راه رفتن می‌تواند واقعاً تعویض زانو را به تأخیر بیندازد یا از آن جلوگیری کند، هنوز مشخص نیست. مطالعات طولانی‌تری برای نشان دادن اینکه آیا مزایای آن پایدار است و به سلامت بهتر مفصل و روش‌های جراحی کمتری منجر می‌شود، مورد نیاز است.
با این حال، چشم‌انداز تسکین درد در عین حال کاهش احتمالی تخریب غضروف، تنظیمات راه رفتن شخصی‌سازی‌شده را به یک افزودنی جذاب به گزینه‌های درمانی موجود تبدیل می‌کند.
کفش‌های هوشمند و دوربین‌های تلفن هوشمند می‌توانند درمان را آسان‌تر کنند
یک مانع اصلی باقی مانده است: ارائه آموزش مجدد راه رفتن شخصی‌سازی‌شده در خارج از یک آزمایشگاه تحقیقاتی تخصصی.
کارآزمایی اصلی به تجهیزات ضبط حرکت پیچیده، اندازه‌گیری‌های تردمیل حساس به فشار، اسکن‌های MRI و بازدیدهای مکرر حضوری متکی بود. این منابع گران‌قیمت هستند و ارائه آنها در کلینیک‌های فیزیوتراپی معمولی دشوار است.
محققان در حال بررسی راه‌هایی برای ساده‌تر کردن فناوری هستند.
اولریچ گفت: «ما و دیگران فناوری‌هایی را توسعه داده‌ایم که می‌توانند هم برای شخصی‌سازی و هم ارائه این مداخله در یک محیط بالینی با استفاده از حسگرهای تلفن همراه، مانند فیلم تلفن هوشمند و یک «کفش هوشمند» استفاده شوند.»
دوربین‌های تلفن هوشمند می‌توانند به تجزیه و تحلیل مکانیک راه رفتن و تخمین نحوه تأثیر حرکات مختلف بر بارگذاری زانو کمک کنند. در همین حال، کفش‌هایی که به حسگرهای حرکتی مجهز شده‌اند می‌توانند بازخورد ارائه دهند در حالی که بیماران در خانه یا در اطراف محله خود راه می‌روند.
کاری که در Machine Learning with Applications در سپتامبر 2026 منتشر شد، امکان دیگری را بررسی کرد: استفاده از هوش مصنوعی برای تخمین بارگذاری زانو از اندازه‌گیری‌های شتاب‌سنجی جمع‌آوری‌شده در پا.
در این مطالعه اثبات مفهوم، محققان داده‌های راه رفتن 10 بزرگسال سالم را تجزیه و تحلیل کردند و نشان دادند که یک سیستم یادگیری ماشین می‌تواند تغییرات در نیروهای تخمینی زانو را در الگوهای راه رفتن مختلف ردیابی کند.
این فناوری هنوز آزمایشی است و به عنوان یک ابزار درمانی برای افراد مبتلا به آرتروز زانو تأیید نشده است. با این حال، نشان می‌دهد که چگونه سیستم‌های توانبخشی آینده می‌توانند راهنمایی شخصی‌سازی‌شده را بدون نیاز به اتاق پر از دوربین و تجهیزات آزمایشگاهی ارائه دهند.
یک درمان امیدوارکننده، اما یک راه حل خودسرانه نیست
علیرغم نتایج امیدوارکننده، محققان هشدار می‌دهند که آموزش مجدد راه رفتن شخصی‌سازی‌شده هنوز برای استفاده بالینی گسترده آماده نیست.
مطالعه اصلی شامل تنها 68 شرکت‌کننده بود که همگی آرتروز خفیف تا متوسط دارای قسمت داخلی زانو داشتند و نشان داد که حداقل یک تنظیم راه رفتن آزمایش‌شده می‌تواند بار مفصل آنها را کاهش دهد. یافته‌های آن ممکن است برای افرادی که آرتروز پیشرفته، الگوهای آسیب‌دیدگی مفصلی متفاوت یا زانوهایی دارند که به طور متفاوتی پاسخ می‌دهند، قابل تعمیم نباشد.
مهم است که چرخاندن انگشتان پا به سمت داخل یا خارج بدون ارزیابی حرفه‌ای با آموزش مجدد راه رفتن شخصی‌سازی‌شده یکسان نیست. یک تنظیم که به یک نفر کمک می‌کند ممکن است فشار را بر زانوی شخص دیگری افزایش دهد.
برای اینکه پزشکان بتوانند به طور معمول آن را تجویز کنند، به کارآزمایی‌های بزرگتر، دوره‌های پیگیری طولانی‌تر و روش‌های عملی برای ارائه درمان نیاز است.
در حال حاضر، تحقیقات به یک احتمال جذاب اشاره می‌کند: نحوه راه رفتن افراد ممکن است نه تنها بر میزان درد زانو امروز تأثیر بگذارد، بلکه به طور بالقوه بر سلامت غضروف آنها در سال‌های آینده نیز تأثیر بگذارد.
منبع: دانشگاه یوتا