به گزارش ایلنا به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی دولت، محمد گلزاری، دبیر شورای اطلاع‌رسانی دولت، در آیین افتتاحیه نمایشگاه عکس، اهدای جوایز و رونمایی از کتاب هفتمین دوره مسابقات عکس حوادث و سوانح با عنوان «ایستادگی برای ایران» در دانشگاه شهید بهشتی، با گرامیداشت یاد شهدای وطن، رهبر شهید، دانشمندان، استادان، کودکان، رزمندگان، فرماندهان و خبرنگارانی که در جنگ‌های اخیر جان خود را از دست دادند، از عکاسان، هنرمندان، روابط عمومی دستگاه‌های اجرایی، معاونت فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، مؤسسه پژوهشی سوانح طبیعی و هیئت داوران این رویداد قدردانی کرد.
وی با اشاره به اهمیت ثبت وقایع برای پژوهش‌های تاریخی در سال‌های آینده اظهار کرد: اگر قرار باشد 20 یا 30 سال دیگر درباره جنگ رمضان و جنگ 12 روزه پژوهش و روایتگری شود، اخبار، اسناد، آمار و ارقام منابع مهمی خواهند بود؛ اما این اطلاعات به‌تنهایی نمی‌توانند تمام احساسات، رنج‌ها و تجربه‌های انسانی مردم و کارکنانی را منتقل کنند که در جریان جنگ با شرایط دشوار مواجه شدند.
گلزاری با اشاره به ثبت حدود 13 هزار اثر در این دوره از مسابقات عکس، این میزان مشارکت را قابل توجه دانست و گفت: بسیاری از عکاسان و فعالان روابط عمومی دستگاه‌های اجرایی در لحظه وقوع حوادث حضور داشتند و توانستند تصاویر و رویدادها را ثبت کنند. این آثار می‌توانند نقطه شروعی برای مستندسازی گسترده‌تر اتفاقات جنگ و حفظ تجربه‌های آن برای آینده باشند.
روایت جنگ، فراتر از اخبار و آمار
دبیر شورای اطلاع‌رسانی دولت با تأکید بر اهمیت روایت تجربه‌های انسانی جنگ، به شرایط کارکنان صنایع و زیرساخت‌های کشور در زمان حملات اشاره کرد و گفت: برای درک آنچه در جنگ بر کشور گذشت، صرفاً نمی‌توان به گزارش‌های رسمی و اعداد و ارقام اکتفا کرد؛ بلکه باید روایت افرادی را شنید که در آن شرایط دشوار، مسئولیت‌های خود را ادامه دادند.
وی با نقل تجربه‌ای از یکی از مدیران صنعتی کشور اظهار کرد: این مدیر که تجربه فعالیت در دوران کرونا را نیز داشت، گفته است در آن دوران با اعتراض خانواده‌های کارگران درباره ادامه فعالیت کارخانه روبه‌رو بود، اما در جریان جنگ، با وجود حملات و عبور هواپیماها از آسمان منطقه، هیچ‌یک از کارگران حاضر نشدند به دلیل شرایط جنگی کار را رها کنند. به گفته گلزاری، این تجربه نشان می‌دهد که در آن مقطع، کارکنان صنعت بیش از آنکه نگران خود باشند، دغدغه حفظ فعالیت‌های کشور را داشتند.
وی افزود: چنین روایت‌هایی باید ثبت و منتشر شوند؛ زیرا بخشی از واقعیت جنگ در تجربه زیسته مردم، کارکنان صنایع، نیروهای امدادی و افرادی نهفته است که در شرایط دشوار برای تداوم فعالیت‌های حیاتی کشور تلاش کردند.
جنگ علیه انرژی و زیرساخت‌ها؛ ضرورت ثبت ابعاد خسارت
گلزاری با اشاره به آسیب‌های واردشده به بخش‌های مختلف کشور، اظهار کرد: با گذشت زمان، ابعاد بیشتری از حملات به حوزه‌های انرژی، سلامت، زیرساخت، لجستیک، علم و فرهنگ آشکار می‌شود و برای هر یک از این حوزه‌ها، روایت‌های متعددی وجود دارد که باید مستند شوند.
وی با اشاره به حملات به تأسیسات گازی عسلویه و آسیب‌های واردشده به بخش انرژی، گفت: صنعت انرژی کشور طی سال‌ها با تلاش مهندسان و کارکنان توسعه یافته و خسارت به این زیرساخت‌ها، پیامدهایی فراتر از تخریب فیزیکی دارد. از این رو، تصاویر مربوط به لحظه حمله و همچنین روایت تلاش کارکنان برای بازگرداندن تأسیسات به چرخه فعالیت باید در کنار یکدیگر منتشر شوند.
دبیر شورای اطلاع‌رسانی دولت با اشاره به تلاش صنایع برای جبران خسارت‌ها افزود: روایتگری نباید فقط به لحظه تخریب محدود شود؛ بلکه باید روند بازسازی، بازگشت ظرفیت تولید و تلاش مدیران، مهندسان و کارگران نیز به تصویر کشیده شود. وی با اشاره به بازگشت بخشی از ظرفیت‌های صنعتی کشور به چرخه فعالیت، تأکید کرد که ثبت این تلاش‌ها می‌تواند تصویری جامع‌تر از ابعاد جنگ و واکنش جامعه به آن ارائه دهد.
گلزاری همچنین به آسیب‌های واردشده به صنایع فولاد اشاره کرد و گفت: روایت دقیق از نقاط آسیب‌دیده و روند احیای خطوط تولید می‌تواند نشان دهد که حملات چه تأثیری بر زیرساخت‌های کشور گذاشته و مجموعه‌های صنعتی چگونه برای بازسازی و ادامه فعالیت تلاش کرده‌اند.
روایت رنج‌ها و موفقیت‌ها در کنار یکدیگر
وی با تأکید بر ضرورت ایجاد توازن در روایت جنگ اظهار کرد: اگر تنها از موفقیت‌ها سخن گفته شود و رنج‌ها و خسارت‌های مردم نادیده گرفته شوند، روایت شکل‌گرفته با تجربه زیسته جامعه فاصله خواهد داشت؛ همان‌طور که تمرکز صرف بر مشکلات و تخریب‌ها نیز نمی‌تواند تمام واقعیت را بازتاب دهد.
گلزاری با اشاره به اهمیت مفهوم «ایران هرچه قوی‌تر» در روایتگری، تصریح کرد: روایت درست نه به معنای اغراق در توانمندی‌هاست و نه به معنای کوچک‌شمردن ظرفیت‌های کشور. باید هم از خسارت‌ها سخن گفت و هم از تلاش‌هایی که برای جبران آن‌ها صورت گرفته است. کنار هم قرار گرفتن این دو بخش، امکان درک واقع‌بینانه‌تر رویدادها را فراهم می‌کند و می‌تواند اعتماد مخاطبان به روایت‌های ارائه‌شده را افزایش دهد.
وی افزود: در جنگ هشت‌ساله نیز ثبت روزشمار وقایع و روایت‌های فرماندهان و فعالان آن دوره، زمینه شکل‌گیری اسناد تاریخی را فراهم کرد و پس از آن، روایت دوران سازندگی نیز بخشی از تاریخ معاصر کشور را شکل داد. به گفته وی، تجربه جنگ‌های اخیر نیز باید با توجه به ویژگی‌های متفاوت آن، به‌ویژه سرعت حملات و گستردگی حوزه‌های آسیب‌دیده، به‌صورت دقیق ثبت شود.
تسهیل فعالیت عکاسان و دسترسی به آرشیوهای تصویری
دبیر شورای اطلاع‌رسانی دولت در بخش دیگری از سخنان خود، بر ضرورت تسهیل فعالیت عکاسان و مستندسازان تأکید کرد و گفت: بسیاری از فعالان روابط عمومی دستگاه‌های اجرایی در لحظه وقوع حوادث در صحنه حضور داشته‌اند و تصاویر ارزشمندی ثبت کرده‌اند، اما گاهی محدودیت‌ها و ملاحظات موجود، امکان انتشار یا استفاده از این آثار را دشوار می‌کند.
وی با اشاره به تصویربرداری از حمله به بیمارستان رازی کرمانشاه در جریان جنگ 12 روزه اظهار کرد: اگر تصاویر این حادثه ثبت و مخابره نمی‌شد، انتقال واقعیت حمله به یک مرکز درمانی به افکار عمومی و مخاطبان بین‌المللی دشوارتر بود. از این رو، باید درباره رویه‌ها و پروتکل‌هایی که مانع مستندسازی رویدادهای مهم می‌شوند، بازنگری صورت گیرد؛ به‌گونه‌ای که ضمن رعایت الزامات امنیتی، امکان ثبت و انتشار اسناد تصویری فراهم باشد.
گلزاری همچنین دسترسی هنرمندان و مستندسازان به تصاویر آرشیوی را ضروری دانست و گفت: کشور به یک حرکت گسترده در حوزه مستندسازی نیاز دارد. هنرمندان و فعالان این عرصه باید بتوانند با استفاده از تصاویر و اسناد موجود، آثار هنری و مستندهای متنوعی درباره ابعاد مختلف جنگ تولید کنند.
وی در پایان بر ضرورت همکاری دستگاه‌های اجرایی، نهادهای فرهنگی و رسانه‌ها برای رفع موانع فعالیت عکاسان تأکید کرد و افزود: برگزاری مسابقات عکس و نمایش آثار ثبت‌شده می‌تواند به بازشدن مسیر روایتگری کمک کند، اما این روند باید استمرار یابد تا تجربه‌ها و رویدادهایی که هنوز به‌درستی روایت نشده‌اند، از طریق زبان تصویر و هنر در اختیار جامعه قرار گیرند.