پروژه عظیم سد «کن-بتوا» (Ken-Betwa) که به عنوان یکی از بزرگترین طرحهای مدیریت منابع آبی در هند شناخته میشود، اکنون با انتقادات گستردهای در خصوص نحوه برخورد با جوامع محلی و بهویژه زنان مواجه شده است. این پروژه که با هدف انتقال آب طراحی شده، هزاران نفر را از خانههای خود آواره کرده است.
بررسیهای میدانی نشان میدهد که با وجود قوانین حمایتی موجود در هند برای جبران خسارت و بازاسکان افراد آسیبدیده، این مقررات در عمل نادیده گرفته میشوند. در این میان، زنان بیشترین آسیب را متحمل شدهاند؛ چرا که ساختارهای سنتی و حقوقی اغلب نیازها و مالکیتهای آنان را در فرآیند جابهجایی به رسمیت نمیشناسند.
نادیده گرفتن حقوق قانونی در فرآیند بازاسکان
بسیاری از خانوادههای ساکن در حاشیه رودخانههای کن و بتوا، زمینهای کشاورزی و خانههای اجدادی خود را در پی اجرای این پروژه از دست دادهاند. اگرچه دولت هند وعده پرداخت غرامت و فراهم کردن شرایط زندگی مناسب را داده بود، اما گزارشها حاکی از آن است که بسیاری از این وعدهها محقق نشده است.
فعالان حقوق بشر و کارشناسان اجتماعی تأکید میکنند که فرآیند جبران خسارت بهگونهای طراحی شده که تنها مردان به عنوان سرپرست خانوار شناسایی میشوند و زنان از دریافت مستقیم غرامت یا حق مالکیت بر زمینهای جایگزین محروم میمانند. این موضوع باعث شده است که زنان پس از آوارگی، امنیت اقتصادی و اجتماعی خود را بهطور کامل از دست بدهند.
پیامدهای انسانی برای زنان
برای بسیاری از زنان روستایی، زمین تنها منبع معیشت و هویت آنهاست. با از دست رفتن این زمینها، آنها نه تنها شغل خود را از دست میدهند، بلکه در محیطهای جدید که فاقد زیرساختهای لازم است، با چالشهای مضاعفی از جمله ناامنی، عدم دسترسی به خدمات بهداشتی و فشارهای روانی روبرو هستند. این پروژه که قرار بود نویدبخش توسعه باشد، برای بسیاری از زنان به معنای آغاز دورهای از فقر مطلق و حاشیهنشینی است.
منتقدان معتقدند که بدون بازنگری در سیاستهای اجرایی و توجه ویژه به حقوق زنان در فرآیندهای توسعهای، پروژههای بزرگ زیرساختی در هند همچنان به ابزاری برای تشدید نابرابریهای جنسیتی و اجتماعی تبدیل خواهند شد. در حال حاضر، بسیاری از این زنان در انتظار اجرای عدالت و احقاق حقوق قانونی خود هستند که در هیاهوی اجرای این پروژه عظیم به دست فراموشی سپرده شده است.