به گزارش ایلنا به نقل از پایگاه خبری سازمان بینالمللی کار، این سازمان در روزهای ۱۷ و ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶، دورهای آموزشی با عنوان «نظام مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی در محیط کار، ارزیابی ریسک و مشارکت کارگران» برگزار کرد. در این کارگاه دو روزه، ۲۲ نمایندۀ کارگری از ۱۰ تشکل کارگری فعال در بخش لاستیک تایلند آموزش دیدند که چگونه خطرات محیط کار را شناسایی و ارزیابی کنند و از این طریق، نقش مؤثرتری در پیشگیری از حوادث و بیماریهای ناشی از کار داشته باشند.
ارتقای ایمنی کارگر از «مزیت» به «حق بنیادین»
اهمیت اصلی این برنامه را میتوان در ارتقای جایگاه قانونی و شغلی نیروی کار جستوجو کرد؛ چراکه سازمان بینالمللی کار در تلاش است نقش کارگران را از دریافتکنندگان صرف دستورالعملهای ایمنی به مشارکتکنندگان فعال در مدیریت ایمنی تغییر دهد.
کارگران که همواره در خط مقدم فرایند تولید حضور دارند، بیش از هر فرد دیگری با ابزارها، مواد شیمیایی و خطرات روزمرۀ محیط کار مواجهاند. از این رو، مشارکت آنها در فرایند تصمیمگیری میتواند به شناسایی آسیبها و خطراتی کمک کند که گاه از دید ارزیابیهای اداری و صرفاً کاغذی پنهان میمانند.
از منظر حقوق بنیادین کار نیز برخورداری از محیط کاری ایمن و سالم، امتیازی اعطایی از سوی کارفرما نیست، بلکه حقی مسلم برای نیروی کار به شمار میرود. بر اساس رویکرد سازمان بینالمللی کار، نمایندگان کارگری حق دارند خطرات موجود در محیط کار را شناسایی و گزارش کنند، در فرایند ارزیابی ریسک مشارکت داشته باشند و از طریق کمیتههای ایمنی و بهداشت شغلی، مطالبات قانونی خود را در تعامل با مدیریت پیگیری کنند.
خطرات پنهان در زنجیرۀ تولید؛ از مواد شیمیایی تا آسیبهای روانی
کارگران بخشهای مختلف زنجیرۀ تولید لاستیک تایلند روزانه با خطرات گوناگونی دستوپنجه نرم میکنند. نیروی کار بخش برداشت شیرۀ درختان با ابزارهای تیز، مواد شیمیایی و حیوانات سمی مواجه است؛ در حالی که کارگران کارخانههای فرآوری در معرض استنشاق بخارات سمی و مواد شیمیایی خطرناک قرار دارند.
در این دوره، سازمان بینالمللی کار ابعاد جدیدی از ایمنی شغلی را برجسته کرد که شامل خطرات روانی-اجتماعی نظیر خشونت و آزار در محل کار میشود. بنابراین، ایمنی کارگر تنها به جلوگیری از حوادث فیزیکی محدود نمیشود، بلکه محافظت از سلامت روانی و جسمی نیروی کار در برابر فشارها و شرایط نامناسب محیطی را نیز در بر میگیرد.
شکاف در دسترسی کارگران به آموزش و تجهیزات ایمنی
ارزیابیهای سازمان بینالمللی کار از زنجیرۀ تأمین لاستیک در تایلند، از وجود شکافهایی در مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی حکایت دارد. این ضعف بهویژه در بخش ابتدایی زنجیرۀ تولید، یعنی مزارع برداشت شیرابه، بیشتر به چشم میخورد؛ جایی که دسترسی کارگران به آموزشهای منظم، اطلاعات ایمنی و تجهیزات حفاظت فردی بسیار محدود است.
وجود خطر بهخودیخود تنها مسئله موجود نیست؛ مسئلۀ اصلی این است که آیا کارگر از حق آگاهی، آموزش مناسب برای مواجهه با ریسکها و تجهیزات کافی برای حفاظت از جان و سلامت خود برخوردار است یا خیر. سازمان بینالمللی کار بر ضرورت رفع این شکافها و تقویت اقدامات پیشگیرانه در تمامی مراحل تولید تأکید دارد.
آموزشهای ارائه شده صرفاً به حضور در کلاس محدود نمیشود، بلکه هدف، شکلگیری زنجیرهای از انتقال دانش در خودِ محیط کار است. «سامان پورنپراچاتوم»، یکی از نمایندگان کارگری حاضر در دوره، اعلام کرد با انتقال این آموختهها به اعضای کمیتۀ ایمنی و همکاران خود، زمینهی پیگیری عملی مطالبات ایمنی را فراهم خواهد کرد.
«یوکا اوجیتا»، متخصص ارشد ایمنی و بهداشت شغلی سازمان بینالمللی کار نیز تأکید کرد کارگران با کسب این مهارتها میتوانند به صورت کارشناسی و مستند، کنترل خطرات را در دست بگیرند و در تعامل با مدیریت، امنیت محیط کار را تضمین کنند.
ایمنی و بهداشت شغلی در چارچوب حقوق بنیادین کار
این دورۀ آموزشی در قالب پروژۀ «تقویت اصول و حقوق بنیادین کار و آمادگی تجاری در تایلند» و با حمایت مالی دولت کانادا، از طریق اداره اشتغال و توسعه اجتماعی، برگزار شد. این برنامه گامی اجرایی برای پیادهسازی اسناد بینالمللی حقوق کار، از جمله «کنوانسیون ایمنی و بهداشت شغلی ۱۹۸۱» (شماره ۱۵۵) و «کنوانسیون چارچوب ترویجی ایمنی و بهداشت شغلی ۲۰۰۶» (شماره ۱۸۷) محسوب میشود.
در نهایت، حق کارگر برای بازگشت سالم به خانه، دسترسی به آموزشهای استاندارد و مشارکت در تصمیمگیریهای مرتبط با ایمنی و سلامت، از اجزای حقوق بنیادین کار به شمار میروند؛ حقوقی که نباید پشت درهای اتاق مدیریت نادیده گرفته شوند.