به گزارش خبرنگار ایلنا، افزایش حضور زنان در کارهای روزمزد، بهویژه در باغها، مزارع، دشتها و کشتزارهای اطراف بانه، در شرایطی رخ داده که مشکلات معیشتی و اقتصادی خانوادهها نیز افزایش یافته است؛ موضوعی که نگرانیهایی دربارۀ شرایط کار، دستمزد و امنیت رفتوآمد این کارگران به وجود آورده است.
حسن عزتی، رئیس انجمن صنفی کارگران ساختمانی بانه، در گفتگو با ایلنا، با اشاره به وضعیت کارگران و بهویژه زنان کارگر در این منطقه، گفت: بانه را سالهاست «نگین اقتصادی» مینامند؛ شهری که نام اقتصاد، بازار و تجارت با آن گره خورده است. اما پشت ویترینهای اقتصادی شهر، واقعیتی دیگر نیز جریان دارد؛ واقعیتی که کمتر دیده میشود و کمتر دربارۀ آن سخن گفته میشود: زندگی کارگرانی که با دستهای پینهبسته و توان جسمی خود، بخشی از چرخ اقتصاد این منطقه را به حرکت درمیآورند.
وی افزود: در این میان، وضعیت زنان کارگر اهمیت بیشتری دارد؛ زنانی که در سالهای اخیر، حضورشان در عرصه کار روزمزد، بهویژه در باغها، مزارع، دشتها و کشتزارهای اطراف بانه، افزایش چشمگیری یافته است.
عزتی گفت: این حضور را نمیتوان صرفاً نشانهای از مشارکت اقتصادی زنان دانست. پشت آن، واقعیتی تلخ نهفته است؛ واقعیت گسترش مشکلات معیشتی و اقتصادی خانوادهها و افزایش شمار زنانی که برای تأمین هزینههای زندگی ناچارند در شرایط دشوار کار کنند.
کار در گرما؛ زندگی بر دوش زنان
رئیس انجمن صنفی کارگران ساختمانی بانه با اشاره به شرایط کار زنان در فصل برداشت و تولید گفت: زنان کارگر در فصل برداشت و تولید، از ساعات ابتدایی روز تا پایان کار، در فعالیتهایی همچون هرس، وجین، برداشت و جمعآوری محصولات کشاورزی مشارکت میکنند.
وی افزود: کار آنان آسان نیست؛ ساعتهای طولانی کار، تابش مستقیم آفتاب، گرما، خستگی جسمی و دستمزدی که در بسیاری از موارد با میزان زحمت آنان تناسب ندارد، بخشی از واقعیت زندگی این زنان است اما مشکل تنها به محیط کار محدود نمیشود. مسیر رفتوآمد به محل کار نیز به یکی از نگرانیهای جدی این کارگران تبدیل شده است.
وی گفت: هر صبح، در جادههای خروجی و اطراف شهر بانه، زنان کارگری دیده میشوند که برای رسیدن به محل کار، گاه در شرایطی نامناسب و ناایمن، سوار خودروهای فرسوده، وانتبارها و حتی قسمت بار خودروها میشوند. مسافتی طولانی را در شرایطی طی میکنند که کوچکترین حادثه میتواند زندگی آنان و خانوادههایشان را برای همیشه تغییر دهد.
رئیس انجمن صنفی کارگران ساختمانی بانه با طرح این پرسش که «آیا این صحنه باید برای جامعه عادی شود؟» افزود: آیا فقر و نیاز اقتصادی میتواند توجیهی برای به خطر انداختن جان انسانها باشد؟ پاسخ روشن است: خیر.
کارگر، پیش از آنکه نیروی تولید باشد، انسان است
عزتی تأکید کرد: کارگر، پیش از آنکه نیروی تولید باشد، انسان است. کارگر تنها یک نیروی انسانی برای تولید نیست. کارگر پیش از هر چیز، انسانی دارای کرامت، حق، امنیت و شأن اجتماعی است.
وی افزود: کارفرمایی که از توان و نیروی کار یک انسان برای تولید و کسب درآمد استفاده میکند، در برابر سلامت و امنیت او نیز مسئولیت دارد. نمیتوان هنگام محاسبه سود و هزینه، کارگر را بخشی از چرخه تولید دانست، اما هنگام تأمین امنیت و شرایط مناسب رفتوآمد، مسئولیتی برای خود قائل نبود.
رئیس انجمن صنفی کارگران ادامه داد: مسئولیت اجتماعی کارفرما از همینجا آغاز میشود. سود اقتصادی هرگز نباید به قیمت به خطر افتادن جان کارگر به دست آید. اگر کارگری از نخستین ساعات صبح تا پایان روز در شرایط سخت و طاقتفرسا کار میکند و سهمی در تولید و رونق اقتصادی منطقه دارد، حداقل انتظار این است که هنگام رفتن به محل کار و بازگشت به خانه، از امنیت و آرامش نسبی برخوردار باشد.
اگر آن زن کارگر مادر من بود، آیا باز هم اجازه میدادم چنین سفری را انجام دهد؟
عزتی در ادامه یادآور شد: شاید بد نباشد هر یک از ما، پیش از آنکه از کنار این صحنهها به سادگی عبور کنیم، لحظهای درنگ کنیم و از خود بپرسیم: اگر آن زن کارگر، مادر من بود، آیا باز هم اجازه میدادم چنین سفری را در چنین شرایطی انجام دهد؟ اگر خواهرم بود چه؟ اگر همسرم بود؟ اگر دخترم بود؟ آیا باز هم سکوت میکردم؟
وی افزود: وجدان اجتماعی دقیقاً در چنین لحظاتی معنا پیدا میکند؛ زمانی که درد و رنج دیگری را تنها یک «مشکل شخصی» نمیبینیم، بلکه آن را مسئلهای انسانی و اجتماعی میدانیم.
او ادامه داد: جامعهای که در برابر رنج انسانهای کمتوانتر و نیازمند حمایت سکوت کند، دیر یا زود با عادیشدن بیتفاوتی روبهرو خواهد شد.
فراخوان برای مسئولیت کارفرمایان و نهادهای مسئول
عزتی گفت: این صحبتها بیشتر فراخوانی برای مسئولیت اجتماعی است. فراخوانی خطاب به کارفرمایان؛ تا امنیت کارگر را بخشی از هزینه تولید و مسئولیت خود بدانند.
رئیس انجمن صنفی کارگران ساختمانی بانه افزود: فراخوانی خطاب به نهادهای مسئول؛ تا شرایط حملونقل و رفتوآمد کارگران را جدیتر مورد بررسی قرار دهند و اجازه ندهند جان انسانها قربانی سهلانگاری و صرفهجویی اقتصادی شود. و فراخوانی خطاب به جامعه؛ تا زنان کارگر را فقط زمانی نبینیم که محصولی در دست دارند و چرخ تولید را میچرخانند.
عزتی تأکید کرد: آنها پیش از آنکه کارگر باشند، انساناند؛ مادرند، همسرند، خواهرند و دخترند. حق دارند سالم به محل کار بروند و سالم به خانه بازگردند. حق دارند در محیطی امن کار کنند. حق دارند دستمزد عادلانه دریافت کنند. و حق دارند کرامت انسانی آنان در تمام مراحل زندگی و کار حفظ شود.
زنان کارگر؛ صدایی که باید شنیده شود
وی با اشاره به ضرورت افزایش آگاهی و همبستگی میان کارگران گفت: در کنار مسئولیت کارفرمایان و نهادهای عمومی، خودآگاهی و همبستگی کارگران نیز اهمیت بسیاری دارد.
عزتی افزود: زنان کارگر باید از حقوق خود آگاه باشند و بدانند که مطالبه امنیت، دستمزد مناسب و شرایط انسانی کار، زیادهخواهی نیست؛ حق مسلم آنان است.
وی ادامه داد: اتحاد و همبستگی کارگران میتواند زمینهای برای پیگیری قانونی و اجتماعی مطالبات آنان فراهم کند. در این مسیر، تشکلهای کارگری، انجمنها و نهادهای مدنی نیز میتوانند نقش مهمی در رساندن صدای این قشر به مسئولان و افکار عمومی داشته باشند.
رئیس انجمن صنفی کارگران ساختمانی بانه گفت: از همین منظر، انجمن و سندیکای کارگران ساختمانی شهرستان بانه ضمن ابراز تأسف و محکومیت هرگونه رفتار غیرمسئولانه و غیرانسانی با کارگران زن، خواستار پایان یافتن اینگونه رویهها و تأمین شرایط مناسب، ایمن و شایسته برای رفتوآمد و اشتغال آنان است.
«نگین اقتصادی» یا شهری برای انسانها؟
عزتی در پایان گفت: بانه اگر «نگین اقتصادی» است، ارزش واقعی این نگین تنها در حجم معاملات، بازارها، مغازهها و گردش سرمایه آن خلاصه نمیشود. ارزش واقعی یک شهر را باید در چگونگی رفتار آن با انسانها سنجید.
وی افزود: شهری که در آن کارگر با امنیت کار کند، زن کارگر با کرامت رفتوآمد کند، دستمزد عادلانه دریافت کند و خانوادهای نگران بازگشت عزیز خود از محل کار نباشد، شایسته آن است که به معنای واقعی کلمه، شهری توسعهیافته و پویا نامیده شود.
رئیس انجمن صنفی کارگران ساختمانی بانه تأکید کرد: اقتصادی که با عرق کارگر ساخته میشود، باید با کرامت کارگر حفظ شود. و اگر بانه واقعاً «نگین اقتصادی» است، نخستین و درخشانترین وجه این نگین باید نه ویترین بازارها، بلکه کرامت، امنیت و حقوق انسانهایی باشد که با دستهای خود چرخ اقتصاد این شهر را به حرکت درمیآورند.