آفت دهان یا زخم‌های آفتی عودکننده یکی از مشکلات شایع مخاط دهان است که معمولاً به شکل زخم‌های گرد یا بیضی با مرکز سفید یا زرد و حاشیه قرمز ظاهر می‌شود.
این زخم‌ها معمولاً روی سطح داخلی لب‌ها، گونه‌ها، زیر زبان یا لثه‌ها ایجاد می‌شوند و برخلاف تبخال، معمولاً مسری نیستند.
چه عواملی باعث بازگشت آفت دهان می‌شوند؟
علت دقیق بروز آفت در همه افراد مشخص نیست، اما عوامل مختلفی می‌توانند در ایجاد یا تشدید آن نقش داشته باشند:
کمبود آهن، ویتامین B۱۲ یا فولات
آسیب مخاط دهان بر اثر گاز گرفتن گونه یا مسواک زدن شدید
استرس و فشار‌های روانی
تغییرات هورمونی
حساسیت به برخی مواد غذایی
زمینه ژنتیکی و اختلالات سیستم ایمنی
در برخی موارد نیز زخم‌های مکرر دهان می‌توانند با بیماری‌هایی مانند سلیاک، بیماری‌های التهابی روده یا اختلالات خونی ارتباط داشته باشند.
چگونه درد و التهاب را کاهش دهیم؟
برای کاهش ناراحتی ناشی از آفت، رعایت بهداشت دهان، استفاده از مسواک نرم و پرهیز از غذا‌های تند، اسیدی و بسیار داغ توصیه می‌شود.
شست‌وشوی دهان با آب‌نمک رقیق نیز ممکن است به تسکین علائم کمک کند. در موارد دردناک یا شدید، پزشک یا دندان‌پزشک می‌تواند دارو‌های موضعی ضدالتهاب و درمان‌های مناسب را تجویز کند.
چه زمانی زخم دهان نیاز به بررسی دارد؟
اگر زخم دهان بیش از دو هفته باقی بماند، مرتب عود کند، بسیار بزرگ یا دردناک باشد یا با علائمی مانند تب، کاهش وزن و مشکلات گوارشی همراه شود، مراجعه به پزشک یا دندان‌پزشک ضروری است.
به‌ویژه زخم‌هایی که بهبود پیدا نمی‌کنند یا به‌صورت غیرمعمول ظاهر می‌شوند، باید از نظر سایر بیماری‌های مخاط دهان بررسی شوند.
نکته پایانی
آفت دهان در بیشتر موارد مشکل خطرناکی نیست، اما تکرار آن نباید بدون بررسی نادیده گرفته شود. شناسایی کمبود‌های تغذیه‌ای و بیماری‌های احتمالی زمینه‌ای می‌تواند به کاهش دفعات بروز زخم و بهبود سلامت دهان کمک کند.