امضای تفاهم‌نامه همکاری استقلال با آکادمی ملی ورزش صربستان به ریاست سینیشا یاسنیچ در حالی خبرساز شده که سوابق قضایی این مدیر صربستانی، پرسش‌های جدی درباره شناخت مدیران استقلال از طرف مقابلشان ایجاد کرده است. یاسنیچ که امروز با وعده کمک به رشد و پیشرفت استقلال وارد همکاری با این باشگاه شده، پیش‌تر در دو پرونده مهم مالی در صربستان با اتهامات اختلاس و سوءاستفاده از موقعیت مدیریتی روبه‌رو بوده است؛ پرونده‌هایی که بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های معتبر این کشور داشته‌اند.
البته در حال حاضر مشخص نیست مدیران استقلال پیش از امضای این تفاهم‌نامه از سوابق قضایی یاسنیچ اطلاع داشته‌اند یا خیر، با این حال آن‌چه از گزارش‌های رسانه‌های صربستان برمی‌آید، نشان می‌دهد طرف ایرانی این قرارداد باید با دقت بیشتری درباره سوابق و اعتبار فردی که قرار است در مسیر توسعه باشگاه با آن همکاری کند، تحقیق می‌کرد.
اولین پرونده؛ اتهام اختلاس بیش از ۱۳ میلیون دینار
نام سینیشا یاسنیچ نخستین بار در اکتبر ۲۰۱۸، در ارتباط با پرونده مالی فدراسیون ورزش‌های دانشگاهی صربستان، به شکل گسترده در رسانه‌های این کشور مطرح شد. یاسنیچ که در آن مقطع ریاست این فدراسیون را بر عهده داشت، به ظن اختلاس بیش از ۱۳ میلیون دینار صربستان بازداشت شد.
بر اساس اتهامات مطرح‌شده، او در فاصله سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۷، با استفاده از کارت‌های بانکی تجاری متعلق به فدراسیون، مبالغی را برای هزینه‌های شخصی خود برداشت یا پرداخت کرده بود. دادستانی مدعی بود یاسنیچ بدون مجوزهای لازم و بدون ارائه اسناد و صورت‌حساب‌های معتبر، منابع مالی این مجموعه را برخلاف اهداف تعیین‌شده هزینه کرده است. در کیفرخواست این پرونده، مجموع خسارت ادعایی حدود ۱۳میلیون و ۱۸۷هزار دینار اعلام شد؛ رقمی که شامل بیش از ۱۰میلیون دینار خسارت به بودجه جمهوری صربستان و حدود ۳میلیون دینار خسارت به فدراسیون ورزش‌های دانشگاهی بود.
رسانه‌هایی مانند Blic، Kurir، Telegraf، Danas و KRIK گزارش‌های متعددی درباره بازداشت یاسنیچ، تحقیقات قضایی و روند رسیدگی به این پرونده منتشر کردند. گزارش‌ها همچنین از تبدیل قرار بازداشت موقت او به بازداشت خانگی با پابند الکترونیکی حکایت داشتند.
در سال ۲۰۱۹ نیز دادستانی عالی عمومی بلگراد علیه یاسنیچ در ارتباط با همین پرونده کیفرخواست صادر کرد. رسیدگی قضایی به این اتهامات در سال‌های بعد ادامه داشت و گزارش‌های منتشرشده در سال ۲۰۲۲ نیز از ادامه روند دادگاه خبر می‌دادند.
دومین پرونده؛ قرارداد ۵۷۲ هزار یورویی بدون مناقصه
ماجرا اما به پرونده فدراسیون ورزش‌های دانشگاهی ختم نشد. سینیشا یاسنیچ در ژوئیه ۲۰۲۲ بار دیگر بازداشت شد؛ این بار در فرودگاه نیکولا تسلا بلگراد و در ارتباط با پرونده مالی شرکت «بازی‌های دانشگاهی اروپا ۲۰۲۰».
بر اساس گزارش روزنامه پولیتیکا، یاسنیچ در فاصله دسامبر ۲۰۱۷ تا مارس ۲۰۱۸، با همکاری فرد دیگری که در آن زمان تحت تعقیب قرار داشت، قراردادی به ارزش حدود ۵۷۲ هزار یورو برای تهیه طرح جامع بازی‌های دانشگاهی اروپا به شرکتی در شهر نووی ساد واگذار کرده بود؛ قراردادی که طبق اتهامات مطرح‌شده، بدون برگزاری مناقصه عمومی و طی مراحل قانونی انجام شده بود.
دادستانی مدعی بود طرح جامع مذکور پیش‌تر توسط فرد دیگری تهیه شده و قرار بوده بابت آن حدود ۳۰هزار یورو پرداخت شود. با این حال، قرارداد جدید با مبلغی بسیار بالاتر منعقد شد و خسارت ادعایی واردشده به بودجه جمهوری صربستان حدود ۶۸میلیون و ۵۵۴هزار دینار اعلام شد.
گزارش‌های رسانه‌های صربستان از جمله Blic، Politika، N1 و Kurir به جزئیات این پرونده و بازداشت یاسنیچ پرداختند. در آن مقطع، برای او قرار بازداشت موقت نیز صادر شد تا از احتمال تأثیرگذاری بر روند تحقیقات و شهود جلوگیری شود.
ردپای ۵۲۳ هزار یورو در شرکتی متعلق به دوست یاسنیچ
بخش دیگری از گزارش‌های رسانه‌ای درباره این پرونده، به نحوه انتقال پول قرارداد طرح جامع مربوط می‌شود. بر اساس اطلاعات منتشرشده در روزنامه بلیتس، از مجموع حدود ۵۷۳هزار یورویی که برای تهیه طرح جامع بازی‌های دانشگاهی اروپا پرداخت شده بود، مبلغ ۵۲۳ هزار یورو به حساب شرکتی در نووی ساد واریز شد. طبق این گزارش، مالک شرکت یکی از دوستان یاسنیچ بوده و فعالیت مجموعه نیز ارتباط روشنی با برگزاری مسابقات ورزشی یا تهیه اسناد مربوط به چنین رویدادهایی نداشته است. همین موضوع باعث شد ظن‌هایی درباره احتمال استفاده از این شرکت به‌عنوان واسطه انتقال منابع مالی مطرح شود.
در گزارش بلیتس همچنین آمده بود که اداره مبارزه با جرایم سازمان‌یافته صربستان، هزینه‌کرد حدود ۲۰۰میلیون دینار از منابع عمومی اختصاص‌یافته به شرکت بازی‌های دانشگاهی اروپا ۲۰۲۰ را بررسی می‌کرد. این منابع قرار بود برای مقدمات فنی برگزاری مسابقات در بلگراد هزینه شوند، اما طبق ادعاهای مطرح‌شده، بخشی از آن‌ها برخلاف اهداف تعیین‌شده مصرف شده بود.
همچنین در گزارش‌های رسانه‌ای، به احتمال ارسال اسناد و یافته‌های تحقیقات به دادستانی ویژه جرایم سازمان‌یافته و تشکیل پرونده‌ای جدید علیه یاسنیچ اشاره شده بود؛ پرونده‌ای که از پرونده قبلی او درباره فدراسیون ورزش‌های دانشگاهی صربستان مستقل محسوب می‌شد.
استقلال باید مراقب جیبش باشد؟
حالا با توجه به این سوابق، امضای تفاهم‌نامه همکاری استقلال با آکادمی ملی ورزش صربستان به ریاست سینیشا یاسنیچ، موضوعی نیست که بتوان به‌سادگی از کنار آن عبور کرد. مدیران استقلال باید مشخص کنند پیش از امضای قرارداد، چه بررسی‌هایی درباره سوابق حقوقی و مالی طرف صربستانی انجام داده‌اند و آیا از پرونده‌های مطرح‌شده علیه او اطلاع داشته‌اند یا خیر.
البته اتهامات مطرح‌شده علیه یاسنیچ را نباید بدون حکم قطعی، معادل اثبات جرم دانست. با این حال، سابقه بازداشت و کیفرخواست در دو پرونده مالی مهم، به‌تنهایی برای ایجاد حساسیت و ضرورت بررسی دقیق اعتبار طرف قرارداد کافی است.
در این میان، مسئله دیگری نیز مطرح می‌شود: آیا هلدینگ مالک استقلال از سوابق و اتهامات مطرح‌شده علیه یاسنیچ اطلاع داشته است؟ در حال حاضر نمی‌توان با قطعیت گفت این مجموعه در جریان ماجرا بوده یا خیر، اما پاسخ به این پرسش می‌تواند ابعاد مهمی از نحوه تصمیم‌گیری برای همکاری با آکادمی ملی ورزش صربستان را روشن کند.
استقلال در شرایطی به دنبال توسعه ساختار ورزشی و همکاری‌های بین‌المللی است که چنین قراردادهایی باید با بررسی دقیق طرف مقابل و تضمین منافع باشگاه انجام شوند. اگر مدیران استقلال از این سوابق بی‌خبر بوده‌اند، پرسش درباره نحوه بررسی صلاحیت طرف قرارداد جدی است؛ و اگر اطلاع داشته‌اند، باید توضیح دهند با چه ارزیابی و تضمین‌هایی وارد این همکاری شده‌اند.
در نهایت مدیران این باشگاه باید بدانند همکاری با چهره‌ای که در صربستان با چنین پرونده‌های مالی روبه‌رو بوده، بدون شفاف‌سازی درباره سوابق و جزئیات قرارداد، می‌تواند هزینه‌های سنگینی برای استقلال به همراه داشته باشد.
در همین ارتباط: تاجرنیا: تفاهم‌نامه با صربستان قرار نیست مثل قبلی‌ها شود/ یاسینیچ: یکی از ۱۰ آکادمی برتر جهان هستیم