عصر ایران - ویلای از برون در شهرک زعفرانیه کرج، حاصل تجمیع دو قطعه زمین در یک شهرک و در مجاورت روستایی در حاشیه غربی شهر کرج است. شکل‌گیری باغ‌های خصوصی در این محدوده، زمینهای برای امتداد فضای سبز روستا در زمینهای قطعه‌بندی‌شده فراهم کرده است.
این پروژه برای خانواده‌ای طراحی شده که این محدوده را برای احداث باغ‌ویلای آخر هفته انتخاب کرده‌اند؛ الگویی برای فاصله گرفتن از زندگی شهری و تجربه حضور در طبیعت انسان‌ساخت. مفهوم باغ در فرهنگ ایرانی و الگوی کوشک به‌عنوان یک گونه مسکونی برون‌گرا و نظرگاه، از مبانی شکل‌گیری ایده طراحی ویلای از برون بوده است.
بازخوانی الگوی کوشک با دو فضای تهی
ساختار اصلی پروژه بر پایه تقاطع غیرهمسطح دو فضای تهی عمودی و افقی شکل گرفته است. این ایده از بازخوانی و بازتعریف الگوی کوشک و همچنین پاسخ به نیازهای سایت به دست آمده است.
عناصر فرم در اطراف این فضای تهی متقاطع قرار گرفته‌اند. ارتباط بصری میان فضاهای مختلف نیز از طریق عبور از این تهی‌ها ادامه پیدا می‌کند. به این ترتیب، برش ساختمان نیز به بخشی فعال از سازماندهی معماری تبدیل شده است.
معماری به‌عنوان قاب عمیق برای تماشای باغ
در ویلای از برون، فضای باز از فضای بسته تفکیک شده، اما مرز میان درون و بیرون به مسئله‌ای معماری تبدیل شده است. بنا در عین قرار گرفتن در مسیر باغ، تلاش می‌کند پیوستگی آن را به‌عنوان یک منظره حفظ کند.
در این نگاه، ساختمان تنها نقش یک کوشک برای تماشای بیرون را ندارد. خود بنا نیز در معرض دید قرار می‌گیرد و امکان مشاهده بخش‌های مختلف فضای بیرونی از خلال معماری فراهم می‌شود. به این ترتیب، پروژه میان سه عنصر منظرگاه، موضوع نظاره و رابط نظر شکل می‌گیرد.
سازماندهی فضاها بر اساس ارتباط با باغ
تأثیرپذیری از فضای بیرون، به‌ویژه باغ، در شخصیت‌پردازی فضاهای داخلی نیز نقش دارد. فضاهای اصلی مانند سالن طبقه همکف به صورت تک‌لایه سازماندهی شده‌اند تا امکان دید کامل به بخش‌های مختلف باغ و ارتباط بصری میان فضای داخلی و بیرونی فراهم شود.
طراحی داخلی نیز در امتداد ایده اصلی پروژه شکل گرفته است. برای نمونه، سرویس بهداشتی طبقه همکف درون یک قاب U شکل و به صورت جزیره‌ای در فضای سالن قرار گرفته است. این عنصر تنها در قسمت کف با زمین ارتباط دارد و به‌گونه‌ای طراحی شده که به عملکرد قاب معماری خدشه‌ای وارد نکند.
انتخاب رنگ و مصالح در هر طبقه نیز بر اساس موقعیت قرارگیری آن انجام شده است. همچنین هندسه کاشت و هرس گودال باغچه که در محل تقاطع دو فضای تهی قرار گرفته، به تقویت پیوستگی فضای سبز میان حیاط‌ها کمک می‌کند.
تجربه سکونت در میان خاک، آب و گیاه
ویلای از برون با ایجاد ارتباط‌های متنوع میان فضای داخلی و بیرون، تلاش دارد تجربه زیسته خانواده را در مواجهه با خاک، آب، گیاه و آسمان غنی‌تر کند. این پروژه بر تجربه‌ای از زندگی در باغ تأکید دارد؛ کیفیتی که متن پروژه آن را از جمله ویژگی‌های ازدست‌رفته در زندگی روزمره کلان‌شهری مانند تهران معرفی می‌کند.
مشخصات پروژه ویلای از برون
پروژه ویلای از برون در استان البرز و شهرک زعفرانیه کرج اجرا شده است. شرکت مشاور این پروژه دفتر معماری کراس و معمار مسئول آن مهرداد مکارمی بوده است. مریم کلبرگ نیز در تیم طراحی حضور داشته است.
گرافیک و پرزانته پروژه توسط تیناشاهنظری، نیلوفر میرمحمدعلی و علی صالح بیگ انجام شده و تیم اجرایی آن را ایمان زوجی بر عهده داشته است. وحید قاسمی مسئول تأسیسات الکتریکی و فرنود آیین‌دار مسئول تأسیسات مکانیکی بوده‌اند.
مساحت زمین پروژه ۲۰۰۰ متر مربع و مساحت زیربنای آن ۷۱۶ متر مربع اعلام شده است. کاربری پروژه مسکونی است و تاریخ آغاز آن ۱۴۰۰ ثبت شده است. سیستم سرمایشی پروژه فن‌کویل و سیستم گرمایشی آن چیلر تراکمی است.
عکاس آن استودیو نیل بوده است. ویلای از برون همچنین در نهمین جایزه ملی ساختمان سال ایران در سال ۱۴۰۴، در بخش ساختمان سال ایران، بخش ویلایی، موفق به کسب جایزه شده است.
جهان معماری